نظر مشورتی 7/92/2412 مورخ 1392/12/17 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

سؤال درخصوص اينكه ماهيت يارانه چيست آيا يارانه حق سرپرست خانوار مي باشد كه به ناحق توسط همسر و فرزند دريافت شده و يا اينكه يارانه هرعضو حق همان عضو ميباشد را اعلام فرمايند.؟ نظريه اداره كل حقوقي قوه قضاييه برابر <a class="artref" href="/ماده/ماده-1-a_0815110225388">ماده 1 قانون هدفمند كردن يارانه ها</a> مصوب 15/10/1388 دولت مكلف شده است قيمت حامل هاي انرژي برابر مقررات اين قانون اصلاح و نيز برابر ماده 4 نسبت به هدفمندكردن يارانه گندم، برنج، روغن، شير، شكر، خدمات پستي، خدمات هواپيمايي و خدمات ريلي (مسافري) اقدام كند و برابر ماده 3 نيزمجاز به تعيين قيمت آب و كارمزد جمع آوري و دفع فاضلاب با رعايت اين قانون شده است. در ازاء اين اقدامات و از محل وجوه حاصل از اجراي اين قانون برابر ماده 7 درصدي از آن، به پرداخت نقدي و غيرنقدي و نيز اجراي نظام جامع تأمين اجتماعي براي جامعه هدف اختصاص مي يابد. برابر بند الف همين ماده يارانه نقدي و غيرنقدي با لحاظ ميزان درآمد خانوار نسبت به كليه خانوارهاي كشور به سرپرست خانوار پرداخت مي شود. برابر بند ت ماده 1 آئين نامه اجرايي ماده 7 ياد شده، خانوار از افرادي تشكيل مي شود كه بر اساس رابطه خويشاوندي درجه يك با يكديگر زندگي ميكنند و به صورت مشترك پرسشنامه واحدي را تكميل كرده اند و برابر تبصره ذيل آن فردي كه پرسشنامه جداگانه اي را تكميل كرده است درصورتي كه تحت تكفل شخص ديگري نبوده و به طوراجتناب ناپذير به تنهايي زندگي مي كند و از لحاظ درآمد وهزينه، زندگي مستقلي داشته باشد خانوار تلقي مي شود. و برابر بند چ ماده 1 آئين نامه ياد شده دريافت كننده يارانه سرپرست خانوار يا فرد واجد شرايطي است كه براي دريافت يارانه هاي موضوع اين آئين نامه تعيين مي شود. همچنين برابر ماده 8 همين آئين نامه، كمك هاي نقدي و غيرنقدي موضوع اين آئين نامه به خانوار تعلق مي گيرد.كمك هاي مربوط به هر خانوار به سرپرست قانوني آن خانوار يا كسي كه طبق ماده 9 اين آئين نامه تعيين مي شود، پرداخت مي شود. ماده 9 نيز پرداخت كمك هاي موضوع اين آئين نامه را در مواردي مانند اعتياد سرپرست خانوار به مواد مخدر، زنداني بودن، عدم حضور (مثل زندگي در خارج از كشور) ويا عدم صلاحيت وي به تشخيص سازمان هدفمندي يارانه ها به سرپرست ديگري پيش بيني كرده است. بنابراين و ب. ت. ب. مجموع مقررات يادشده مي توان گفت اولاً يارانه نقدي عبارت است از مبلغي كه از سوي دولت در ازاء افزايش قيمت حامل هاي انرژي و برخي اقلام مصرح در اين قانون براي جبران افزايش هزينه هاي مشترك يك خانوار به سرپرست آن خانوار پرداخت مي شود، بنابراين اعضاي يك خانوار مادام كه جزو آن خانوار محسوب مي شوند، نمي توانند يارانه جداگانه دريافت دارند و در اين مورد تفاوتي بين بالغ و نابالغ نيز وجود ندارد. درحقيقت وضعيت وماهيت «يارانه نقدي» ونيز «خانوار» متفاوت از وضعيت «نفقه» و «ولايت» است و بايد از خلط اين دو مبحث جداً خودداري كرد. ثانياً در مواردي كه فردي زندگي مستقلي تشكيل مي دهد و عملاً از يك خانوار خارج مي شود، با مراجعه به سازمان هدفمندي يارانه ها و مطابق آئين نامه و دستورالعمل هاي مربوط، يارانه خود را جداگانه دريافت مي كند و نيازي به مراجعه به دادگاه و صدور حكم نمي باشد مگر آنكه اين سازمان من غيرحق، از پذيرش درخواست متقاضي خودداري كند كه وي براي الزام سازمان مي تواند به مراجع صالحه مراجعه كند همچنين درمواردي كه ماده 9 آيين نامه اجرايي ماده 7 قانون مورد بحث پيش بيني كرده است، به تشخيص سازمان هدفمندي يارانه ها امكان پرداخت يارانه نقدي به افراد ديگري از جمله مادر مطلقه فرزندان مشتركي كه با وي زندگي مي كنند وجود دارد./الف نظریه مشورتی شماره 7/92/2412 مورخ 1392/12/17 موضوع استعلام مربوط به این است که آیا یارانه به عنوان حق سرپرست خانوار تلقی می‌شود یا به هر عضو خانواده نیز تعلق می‌گیرد. بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه، یارانه نقدی به سرپرست خانوار پرداخت می‌شود و اعضای خانواده نمی‌توانند به صورت جداگانه یارانه دریافت کنند. این موضوع در <a class="artref" href="/ماده/ماده-1-a_0815110225388">ماده 1 قانون هدفمند کردن یارانه‌ها</a> مصوب 15 دی 1388 و آیین‌نامه اجرایی ماده 7 آن تصریح شده است. همچنین، در صورت تشکیل زندگی مستقل، فرد می‌تواند با مراجعه به سازمان هدفمندی یارانه‌ها، یارانه خ. ر. ب. صورت جداگانه دریافت کند، مگر اینکه سازمان از پذیرش درخواست او خودداری کند که در این صورت، فرد می‌تواند به مراجع صالحه مراجعه کند. در موارد خاص، طبق ماده 9 آیین‌نامه، امکان پرداخت یارانه به افراد دیگری مانند مادر مطلقه نیز وجود دارد. تاریخ نظریه: 1392/12/17 شماره نظریه: 7/92/2412 شماره پرونده: 92-78-1869 در خصوص اینکه ماهیت یارانه چیست آیا یارانه حق سرپرست خانوار م. ب. که به ناحق توسط همسر و فرزند دریافت شده و یا اینکه یارانه هرعضو حق همان عضو م. ب. را اعلام فرمایند.؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: برابر <a class="artref" href="/ماده/ماده-1-a_0815110225388">ماده 1 قانون هدفمند کردن یارانه ها</a> مصوب 1388/10/15 دولت مکلف شده است قیمت حامل های انرژی برابر مقررات این قانون اصلاح و نیز برابر ماده 4 نسبت به هدفمندکردن یارانه گندم، برنج، روغن، شیر، شکر، خدمات پستی، خدمات هواپیمایی و خدمات ریلی (مسافری) اقدام کند و برابر ماده 3 نیزمجاز به تعیین قیمت آب و کارمزد جمع آوری و دفع فاضلاب با رعایت این قانون شده است. در ازاء این اقدامات و از محل وجوه حاصل از اجرای این قانون برابر ماده 7 درصدی از آن، به پرداخت نقدی و غیرنقدی و نیز اجرای نظام جامع تأمین اجتماعی برای جامعه هدف اختصاص می یابد. برابر بند الف همین ماده یارانه نقدی و غیرنقدی با لحاظ میزان درآمد خانوار نسبت به کلیه خانوارهای کشور به سرپرست خانوار پرداخت می‌شود.