پرسش: منظور از عبارت «برای مقاصد غیرقانونی» در جرم سوء استفاده از موقعیت شغلی نیروهای مسلح چیست؟
پاسخ: منظور آن است که نظامی از لباس، کارت شناسایی یا موقعیت خود برای انجام اموری خارج از وظیفه و ماموریت سازمانی سوء استفاده کند.
به زبانِ ساده
پرسش درباره معنای سوءاستفاده از موقعیت شغلی نظامی برای مقاصد غیرقانونی بود. نظر مشورتی، انجام امور خارج از وظیفه یا مأموریت با استفاده از لباس، کارت شناسایی، موقعیت یا عنوان حرفهای نظامی را از مصادیق آن دانسته است.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسشکننده در متن نامبرده نشده و موضوع درباره نظامیای است که از موقعیت خود سوءاستفاده میکند.
چگونه: استعلام درباره دامنه عبارت «برای مقاصد غیرقانونی» مطرح شده و اداره کل حقوقی آن را استفاده از امکانات یا عنوان نظامی برای انجام امور خارج از وظیفه و مأموریت دانسته است. متنِ پاسخ در انتها ناقص است.
چرا مهم است: این نظر برای فهم حدود مسئولیت کیفری نظامیانی که از لباس یا موقعیت سازمانی خود استفاده میکنند، کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: ماده ۱۲۶ قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب ۱۳۸۲.
منظور از «برای مقاصد غیرقانونی» در ماده ۱۲۶ قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح چیست؟
استفاده نظامی از لباس، کارت شناسایی، موقعیت نظامی یا عنوان حرفهای خود برای انجام امور خارج از وظیفه و مأموریت.
آیا برای تحقق این مفهوم، اقدام باید حتماً جرم باشد؟
متن میگوید سوءاستفاده از لباس و موقعیت شغلی برای مقاصد غیرقانونی مهم است؛ ادامه متن درباره این موضوع ناقص است.
کلیدواژهها: نیروهای مسلح، سوء استفاده شغلی، مقاصد غیرقانونی، لباس نظامی، ماموریت
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
درماده126 قانون مجازات جرايم نيروهاي مسلح سوء استفاده از موقعيت شغلي را براي نيروهاي مسلح با شرايط مندرج در آن جرم تلقي و حداكثر تا دو سال حبس براي آن مقرر داشته است اما جرم بودن عمل را منوط به «براي مقاصد غير قانوني استفاده نمايد» كرده است و اين قيد از نظر مفهوم ومصداق داراي ابهام ميباشد كه تصميم گيري را براي مرجع قضايي واقعا دشوار مينمايد
لذا مورد سوال اين است كه منظور از جمله «براي مقاصد غير قانوني استفاده نمايد» چيست؟ آيا منظور فقط موارد فعل يا ترك فعلي است كه در قوانين جزايي براي آن مجازات تعيين شده وهدف مرتكب نقض آن ميباشد ولو موفق به ارتكاب آن نباشد يا اينكه شامل كليه مقررات دستورالعمل ها وآييننامه ها اعم از آنكه جزايي باشد يا نباشد، مي شود؟
نظريه اداره كل حقوقي قوه قضاييه
منظور از عبارت «براي مقاصد غيرقانوني» در ماده 126 قانون مجازات جرائم نيروهاي مسلح مصوب 1382 آن است كه نظامي از لباس نظامي، كارت شناسايي سازماني، موقعيت نظامي و عنوان حرفه اي خود سوء استفاده نمايد و اموري كه خارج از وظيفه و مأموريت اوست، انجام دهد. و به طور مثال مأمور انتظامي بلحاظ قرابتي كه با شاكي دارد و بدون اينكه مأموريتي به او محول شده باشد به در خانه مشتكي عنه مراجعه و وانمود كند كه برگ جلب وي را در اختيار دارد و وي را دستگير و به كلانتري اعزام نمايد. آنچه طبق اين ماده مهم است، سوء استفاده از لباس و موقعيت شغلي و كارت شناسايي سازماني خود، جهت مقاصد غير قانوني است؛ اعم از اينكه اقدامات او مطابق قوانين جزايي جرم باشد يا نباشد و مقررات انتهاي ماده مرقوم مؤيد اين امر مي باشد./الف
نظریه مشورتی شماره 7/93/0668 مورخ 1393/03/25
موضوع استعلام به بررسی ابهام در عبارت «برای مقاصد غیر قانونی استفاده نماید» در ماده 126 قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح میپردازد. سوال این است که آیا این عبارت فقط به مواردی اشاره دارد که در قوانین جزایی برای آنها مجازات تعیین شده یا شامل تمامی مقررات و دستورالعملها نیز میشود. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه توضیح میدهد که این عبارت به سوء استفاده نظامی از لباس، کارت شناسایی و موقعیت شغلی برای انجام اموری خارج از وظایف و ماموریتهای رسمی اشاره دارد، به گونهای که این سوء استفاده میتواند شامل اقداماتی باشد که طبق قوانین جزایی جرم محسوب نمیشوند. این نظر بر اهمیت سوء استفاده از موقعیت نظامی برای مقاصد غیر قانونی تاکید دارد و میتواند شامل موارد مختلفی شود.
تاریخ نظریه: 1393/03/25
شماره نظریه: 7/93/0668
شماره پرونده: 93-211-0150
در ماده 126 قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح سوء استفاده از موقعیت شغلی را برای نیروهای مسلح با شرایط مندرج در آن جرم تلقی و حداکثر تا دو سال حبس برای آن مقرر داشته است اما جرم بودن عمل را منوط به «برای مقاصد غیر قانونی استفاده نماید» کرده است و این قید از نظر مفهوم ومصداق دارای ابهام م. ب. که تصمیم گیری را برای مرجع قضایی واقعا دشوار مینماید
لذا مورد سوال این است که منظور از جمله «برای مقاصد غیر قانونی استفاده نماید» چیست؟ آیا منظور فقط موارد فعل یا ترک فعلی است که در قوانین جزایی برای آن مجازات تعیین شده وهدف مرتکب نقض آن م. ب. ولو موفق به ارتکاب آن نباشد یا اینکه شامل کلیه مقررات دستورالعمل ها وآییننامه ها اعم از آنکه جزایی باشد یا نباشد، میشود؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
منظور از عبارت «برای مقاصد غیرقانونی» در ماده 126 قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح مصوب 1382 آن است که نظامی از لباس نظامی، کارت شناسایی سازمانی، موقعیت نظامی و عنوان حرفه ای خود سوء استفاده نماید و اموری که خارج از وظیفه و مأموریت اوست، انجام دهد. و به طور مثال مأمور انتظامی بلحاظ قرابتی که با شاکی دارد و بدون اینکه مأموریتی به او محول شده باشد به در خانه مشتکی عنه مراجعه و وانمود کند که برگ جلب وی را در اختیار دارد و وی را دستگیر و به کلانتری اعزام نماید. آنچه طبق این ماده مهم است، سوء استفاده از لباس و موقعیت شغلی و کارت شناسایی سازمانی خود، جهت مقاصد غیر قانونی است؛ اعم از اینکه اقدامات او مطابق قوانین جزایی جرم باشد یا نباشد و مقررات انتهای ماده مرقوم موید این امر م. ب../الف