پرسش: تاریخ فوت فرد دچار مرگ مغزی کدام است و آیا قطع دستگاه با رضایت اولیای دم امکانپذیر است؟
پاسخ: تاریخ مرگ مغزی به عنوان تاریخ فوت محسوب میشود و قطع دستگاه در صورت احراز مرگ مغزی و مقررات قانونی امکانپذیر است.
به زبانِ ساده
پرسش درباره تعیین زمان فوت فرد دچار مرگ مغزی و نیز امکان قطع دستگاه با درخواست اولیای دم بود. اداره کل حقوقی گفته است تشخیص مرگ، موضوعی پزشکی است و اگر نظر پزشکی مرگ مغزی را مرگ بداند، تاریخ تشخیص آن تاریخ فوت محسوب میشود. پاسخ بخش مربوط به قطع دستگاه در متن ارائهشده کامل نیست.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه در پاسخ به پرسش درباره فردی که پس از تصادف دچار مرگ مغزی شده و اولیای دم او؛ هویت اشخاص نامطمئن.
چگونه: موضوع برای اعلام نظر درباره تاریخ فوت و درخواست قطع دستگاه مطرح شد. اداره کل حقوقی تعیین مرگ را وابسته به نظر پزشکی دانست و درباره بخش نخست، تاریخ تشخیص مرگ مغزی را در صورت مرده محسوبشدن فرد از نظر پزشکی، تاریخ فوت اعلام کرد.
چرا مهم است: این نظر برای خانوادهها و مراجع رسیدگیکننده در تعیین تاریخ فوت و آثار وابسته به آن، از جمله تشخیص ماه حرام، اهمیت دارد.
قوانینِ مرتبط: تبصره ۱ مادهای که در متن به آن اشاره شده، اما نام و شماره ماده در متن ناقص است؛ نامطمئن.
مفاهیمِ حقوقی: مرگ مغزی، تاریخ فوت، تشخیص پزشکی، ماه حرام، اهدای عضو، اولیای دم
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
اگر مرگ مغزی در ماه حرام تشخیص داده شود و جداکردن فرد از دستگاه بعداً انجام شود، تاریخ فوت کدام است؟
اگر از نظر پزشکی فردِ دچار مرگ مغزی مرده محسوب شود، تاریخ تشخیص مرگ مغزی، تاریخ فوت است.
آیا اولیای دم میتوانند با رضایت خود درخواست قطع دستگاه را مطرح کنند؟
پاسخ کامل در متن موجود نیست؛ متن پس از اشاره به تبصره ۱ مادهای ناقص شده است.
کلیدواژهها: مرگ مغزی، تاریخ فوت، ماه حرام، اولیای دم، دستگاه تنفس مصنوعی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
براي فردي كه دچار مرگ مغزي شده غير ممكن و تا زماني كه فرد به دستگاه تنفس مصنوعي وصل است تنفس و ضربان قلب وي برقرار و به محض جدا نمودن فرد از دستگاه مذكور فعاليت قلب و تنفس وي قطع خواهد شد با عنايت به مطالب فوق الذكر براي فردي كه به دنبال تصادف و با تشخيص متخصصين و تائيد پزشكي قانوني دچار مرگ مغزي شده و اولياي دم وي نيز رضايت خود را نسبت به اهداي اعضاء وي اعلام نموده اند دو سوال مطرح است.
1- بسته به آماده بودن يا نبودن تيم پيوند اعضاء ممكن است از دقايقي بعد از تشخيص مرگ مغزي تا چند روز بعد از آن عمل پيوند انجام و فرد از دستگاه جدا و به تبع آن فعاليت قلب و تنفس وي قطع شود حال در صورتي كه تشخيص مرگ مغزي در ماه حرام وعمل پيوند عضو و جدا كرده فرد از دستگاه در ساير ايام صورت گيرد تاريخ فوت وي كدام خواهد بود زمان تشخيص مرگ مغزي و يا زمان جدا كردن وي از دستگاه؟ در پاره اي از موارد كه اولياء دم قصد اهداء عضو از فرد مورد نظر نداشته ليكن نظر به اينكه بازگشت به حيات بيمارشان غير ممكن است و ب. ت. ب. هزينه هاي نگهداري بسيار بالا چنين بيماراني تقاضاي قطع دستگاه را مطرح مي نمايند آيا اين امر با رضايت اولياي دم امكان پذير است؟
نظريه اداره كل حقوقي قوه قضاييه
1- تشخيص مرگ، امري مربوط به علوم پزشكي است. چنانچه از نظر علم پزشكي كسي كه دچار مرگ مغزي شده، مرده محسوب ميشود، تاريخ مرگ مغزي، تاريخ فوت وي محسوب شده و سنجش ماههاي حرام از غير آن، بر اساس آن تاريخ محسوب ميشود.
2- چنانچه مطابق تبصره 1 ماده واحده قانون پيوند اعضاي بيماران فوت شده يا بيماراني كه مرگ مغزي آنان مسلّم است مصوب 79 و تبصره 3 ماده 2 آئين نامه اجرائي قانون مذكور فوت، مسلّم باشد، اجابت درخواست خانواده متوفي منع قانوني ندارد.
نظریه مشورتی شماره 7/93/2587 مورخ 1393/10/23
موضوع استعلام درباره وضعیت فردی است که بر اساس تشخیص پزشکی دچار مرگ مغزی شده و اولیای دم او رضایت به اهدای اعضایش دادهاند. دو پرسش مطرح شده است: اول، تاریخ فوت این فرد بر اساس زمانتشخیص مرگ مغزی تعیین میشود یا زمان جداسازی از دستگاه تنفس مصنوعی؟ دوم، آیا اولیای دم میتوانند به دلیل هزینههای نگهداری، درخواست قطع دستگاه تنفس مصنوعی را داشته باشند؟ در پاسخ به این استعلام، اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام کرده است که طبق علم پزشکی، تاریخ مرگ مغزی به عنوان تاریخ فوت محسوب میشود و محاسبه ماههای حرام بر اساس آن تاریخ صورت میگیرد. همچنین، بر اساس تبصره 1 ماده واحده قانون پیوند اعضای بیماران فوت شده مصوب 1379 و تبصره 3 ماده 2 آییننامه اجرایی آن، درخواست اولیای دم برای قطع دستگاه تنفس مصنوعی با رضایت آنها منعی ندارد.
تاریخ نظریه: 1393/10/23
شماره نظریه: 7/93/2587
شماره پرونده: 93-32-1491
در پاره ای از موارد که اولیاء دم قصد اهداء عضو از فرد مورد نظر نداشته لیکن ن. ب. ا. بازگشت به حیات بیمارشان غیر ممکن است و ب. ت. ب. هزینه های نگهداری بسیار بالا چنین بیمارانی تقاضای قطع دستگاه را مطرح می نمایند آیا این امر با رضایت اولیای دم امکان پذیر است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: