پرسش: آیا قاضی اجرای احکامی که غیر از دادگاه صادرکننده اجراییه است، مجاز به صدور دستور حبس محکومعلیه میباشد؟
پاسخ: خیر، قاضی مجري حكم چنانچه غیر از قضات دادگاه صادرکننده اجراییه باشد، مجاز به صدور دستور حبس محکومعلیه نمیباشد.
به زبانِ ساده
اگر کسی محکوم به پرداخت بدهی شود و آن را نپردازد، دادگاه میتواند دستور بازداشت او را صادر کند. اما این دستور فقط توسط قاضیای صادر میشود که مسئول پرونده و صادرکننده اجراییه است؛ قاضی دیگری که فقط اجرای حکم را بر عهده دارد، نمیتواند حکم بازداشت بدهد.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضاییه (پاسخدهنده)، محکومله (طلبکار).
چگونه: اداره حقوقی با تفسیر دقیق ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی، صلاحیت صدور دستور حبس را محدود به قاضی صادرکننده اجراییه کرد.
چرا مهم است: این متن برای جلوگیری از تضییع حقوق محکومعلیه و رعایت صلاحیتهای قانونی قضات بسیار مهم است.
قوانینِ مرتبط: ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی (مصوب ۱۳۹۴) و تبصره ۱ آن.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مطابق ماده 3 قانون نحوه اجراي محكوميتهاي مالي مصوب 1394 و تبصره 1 آن، در صورت عدم امكان استيفاي محكومٌبه از طرق پيش بيني شده در اين قانون، محكومٌعليه به تقاضاي محكومٌله و به دستور دادگاه صادر كننده اجرائيه، بازداشت مي گردد. چنانچه، قاضي مجري حكم، غير از قضات دادگاه ياد شده باشد، مجاز به صدور دستور حبس محكومٌعليه نمي باشد
نظریه مشورتی شماره 7/95/932 مورخ 1395/04/23
موضوع استعلام درباره اجرای ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1394 و لزوم اخذ اجازه از دادگاه صادرکننده رای برای حبس م. ع. است. استعلامکننده میخواهد بداند آیا دادرساجرای احکام مدنی میتواند بدون دریافت اجازه از دادگاه، م. ع. را حبس کند یا خیر. در پاسخ به این استعلام، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام میکند که بر اساس ماده 3 و تبصره 1 این قانون، در صورتی که امکان استیفای محکومبه وجود نداشته باشد، م. ع. تنها به درخواست محکومله و به دستور دادگاه صادرکننده اجراییه بازداشت میشود. قاضی مجری حکم، اگر از قضات دادگاه صادرکننده نباشد، مجاز به صدور دستور حبس نیست.
تاریخ نظریه: 1395/04/23
شماره نظریه: 7/95/932
شماره پرونده: 59-3/1-475
احتراماً ب. ت. ب. اجرایی شدن اصلاحیه ماده 34 آئین نامه اصلاحی قانون تشکیل دادگاههای عمومی و انقلاب خواهشمند است اظهارنظر فرمایند جهت اعمال ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 94 برای حبس محکومٌعلیه نیاز به اذن دادگاه مصدر رأی یا اجراییه م. ب. یا اینکه دادرس اجرای احکام مدنی میتواند راساً بدون اذن دادگاه مصدر رأی محکومٌعلیه را حبس نماید تسریع در ارسال پاسخ مزید امتنان خواهد بود.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: