Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/96/1104 مورخ 1396/05/15 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص شرط اختلاف در صلاحیت میان دادگاه و شورای حل اختلاف و عدول از قرار عدم صلاحیت با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#شورای_حل_اختلاف #حل_اختلاف #اداره_کل #صلاحیت #رسیدگی #شورا #دو_مرجع #قیمت #محقق #شایستگی #اشتباه #رای_صادره #آیین_دادرسی_مدنی #پیش‌بینی #تشخیص #ناظر #قضاییه #قضایی #صورت #تبعیت #نظریه‌مشورتی #دادرس #مقنن #رسیدگی_ماهوی #نظریه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: شرایط تحقق اختلاف در صلاحیت میان دادگاه و شورای حل اختلاف چیست و تکلیف مراجع قضایی در ارسال پرونده چیست؟

پاسخ: اختلاف در صلاحیت نیازمند صدور قرار عدم صلاحیت از سوی هر دو مرجع است؛ در مواردی که مرجع حل اختلاف پیش‌بینی نشده، مرجع پایین‌تر باید از مرجع بالاتر تبعیت کند و امکان عدول از قرار وجود ندارد.

به زبانِ ساده

این نظر توضیح می‌دهد اختلاف صلاحیت با صرف مطرح شدن موضوع ایجاد نمی‌شود و باید رفتار هر دو مرجع نشان‌دهنده اختلاف باشد. همچنین در مواردی که قانون مرجع حل اختلاف یا تعیین صلاحیت را مشخص کرده، دادگاه باید پرونده را به آن مرجع بفرستد و نمی‌تواند از قرار خود برگردد. ادامه متن موجود نیست و نتیجه کامل درباره موارد ماده ۱۵ از متن قابل تعیین نیست.

چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ پرسش درباره اختلاف صلاحیت میان دادگاه و شورای حل اختلاف است.

چگونه: نظر، ابتدا زمان تحقق اختلاف صلاحیت را بیان می‌کند و سپس تکلیف دادگاه را در مواردی که قانون مرجع حل اختلاف را معین کرده توضیح می‌دهد. متن در میانه بررسی موارد ماده ۱۵ قطع شده است.

چرا مهم است: این نظر برای دادگاه‌ها و شوراهای حل اختلاف در تشخیص زمان تحقق اختلاف و مسیر ارسال پرونده کاربرد دارد.

قوانینِ مرتبط: قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۳۹۴، ماده ۱۵؛ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، مواد ۲۷ و ۲۸.

مفاهیمِ حقوقی: صلاحیت، اختلاف منفی در صلاحیت، اختلاف مثبت در صلاحیت، قرار عدم صلاحیت، مرجع حل اختلاف، مرجع غیرقضایی

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

اختلاف در صلاحیت میان دادگاه و شورای حل اختلاف چه زمانی محقق می‌شود؟

وقتی هر دو مرجع با صدور قرار عدم صلاحیت، صلاحیت را از خود نفی کنند؛ یا هر دو هم‌زمان خود را صالح بدانند.

آیا تا پیش از صدور قرار عدم صلاحیت از سوی هر دو مرجع، اختلاف موضوع ماده ۱۵ قانون شوراهای حل اختلاف شکل می‌گیرد؟

خیر.

آیا دادگاه می‌تواند در مواردی که قانون مرجع حل اختلاف صلاحیت را تعیین کرده، از قرار عدم صلاحیت خود عدول کند؟

خیر؛ باید پرونده را به مرجع مقرر ارسال کند.

کلیدواژه‌ها: صلاحیت، شورای حل اختلاف، دادگاه، قرار عدم صلاحیت، اختلاف مثبت و منفی

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

اولا اختلاف در صلاحيت در صورتي محقق مي شود كه دو مرجع قضائي با صدور قرار عدم صلاحيت به شايستگي يكديگر از خود نفي صلاحيت كنند (اختلاف منفي) و يا با اعتقاد به صلاحيت خود همزمان به يك موضوع رسيدگي كنند(اختلاف مثبت). بنابراين در فرض سوال مادام كه هم از سوي دادگاه و هم شوراي حل اختلاف قرار عدم صلاحيت صادر نشود، اختلاف در صلاحيت مذكور در ماده 15 قانون شوراهاي حل اختلاف مصوب 1394 محقق نمي شود تا پس از تحقق آن شوراي حل اختلاف مكلف به تبعيت از نظر دادگاه باشد. ثانيا: در موارد مشمول مواد 27 و 28 قانون آئين دادرسي دادگاههاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379 كه پس از حدوث اختلاف يا در مواردي كه دادگاهها به صلاحيت مراجع غيرقضائي از خود نفي صلاحيت مي كنند، مقنن مرجع حل اختلاف يا تعيين كننده مرجع صالح را معين كرده است و حسب مورد مرجع قضائي اختلاف كننده يا نفي كننده صلاحيت به اعتبار مرجع غير قضائي را مكلف به ارسال پرونده به مرجع حل اختلاف يا تعيين كننده صلاحيت كرده است، مرجع قضائي مزبور تكليفي جز ارسال پرونده به مراجع ياد شده ندارد و نمي تواند از قرار عدم صلاحيت خود عدول كند زيرا عدول از قرار بر خلاف ترتيب مقرر قانوني مذكور است. اما در مواردي مانند موارد مشمول ماده 15 قانون شواهاي حل اختلاف كه مقنن مرجع حل اختلاف تعيين نكرده است. بلكه پس از حدوث اختلاف مرجع پائين تر را مكلف به تبعيت از نظر مرجع بالاتر كرده است، به نظر مي رسد هرگاه متعاقب حدوث اختلاف، مرجع بالاتر پي به اشتباه خود در صدور قرار عدم صلاحيت ببرد، منع قانوني براي عدول از قرار مزبور و رسيدگي به موضوع نيست زيرا در صورت عدم عدول مرجع بالاتر از نظر خود و رسيدگي ماهوي مرجع پائين تر به موضوع و صدور رأي، در صورت تجديد نظر خواهي مرجع بالاتر مكلف است رأي صادره را نقض و برابر تبصره 2 ماده 27 به موضوع رسيدگي ماهوي و رأي صادر كند و رأي اخير به عنوان رأي شعبه بدوي تلقي و حسب مورد مطابق مقررات آئين دادرسي مدني و كيفري قابل تجديد نظر خواهدبود. بنابراين، در فرض استعلام پس از صدور قرار عدم صلاحيت از سوي دادگاه به شايستگي شوراي حل اختلاف، شوراي ياد شده در اجراي تبصره يك ماده 9 قانون شوراهاي حل اختلاف بايد نسبت به تعيين قيمت خواسته اقدام و پس از تعيين قيمت واقعي خواسته مراتب را با صدور قرار عدم صلاحيت به دادگاه صادر كننده قرار عدم صلاحيت اعلام كند تا دادگاه مذكور ب. ت. ب. حصول شرايط جديد ضمن عدول از قرار عدم صلاحيت صادره نسبت به رسيدگي اقدام نمايد. بديهي است در صورتي كه دادگاه از قرار عدم صلاحيت عدول ننمايد و كماكان نظر به صلاحيت شوراي حل اختلاف داشته باشد، ب. ت. ب. ماده 15 قانون شوراي حل اختلاف، شورا ملزم به تبعيت از نظر دادگاه و رسيدگي است و تصحيح اين روند به بعد از تجديد نظر خواهي نسبت به رأي قاضي شورا موكول مي شود. نظریه مشورتی شماره 7/96/1104 مورخ 1396/05/15 موضوع استعلام به اختلاف در صلاحیت بین شورای حل اختلاف و مرجع قضایی مربوط می‌شود. پرسش این است که اگر قاضی شورا، قرار عدم صلاحیت صادره از دادگاه را نپذیرد و خود اقدام به صدور قرار عدم صلاحیت کند، آیا دادرس دادگاه می‌تواند به رسیدگی ادامه دهد یا خیر. بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، اختلاف در صلاحیت زمانی به وجود می‌آید که هر دو مرجع قضایی قرار عدم صلاحیت صادر کنند. در این مورد، تا زمانی که هیچ‌یک از دو مرجع اقدام به صدور قرار عدم صلاحیت نکنند، اختلاف در صلاحیت وجود ندارد و شورای حل اختلاف موظف به پیروی از نظر دادگاه است. همچنین، در مواردی که قانون، مرجع حل اختلاف را مشخص نکرده باشد، اگر اختلافی بروز کند، مرجع بالاتر می‌تواند از قرار عدم صلاحیت خود صرف‌نظر کند و به رسیدگی ادامه دهد. بنابراین، در این استعلام، شورای حل اختلاف باید قیمت خواسته را تعیین کرده و به دادگاه اعلام کند تا در صورت صرف‌نظر از قرار عدم صلاحیت، دادگاه به رسیدگی ادامه دهد. در غیر این صورت، شورای حل اختلاف موظف به پیروی از نظر دادگاه و ادامه رسیدگی است. تاریخ نظریه: 1396/05/15 شماره نظریه: 7/96/1104 شماره پرونده: 69-812-455 ب. ت. ب. ماده 15 قانون شورای حل اختلاف و پیش بینی لازم الاتباع بودن نظر مرجع قضایی در صورت بروز اختلاف در صلاحیت بین شورای حل اختلاف با مرجع قضایی چنانچه بدواً با مرجع قضایی چنانچه بدواً دادگاه اقدام به صدور قرار عدم صلاحیت به اعتبار صلاحیت شورای حل اختلاف نماید و قاضی شورا با عدم پذیرش قرار عدم صلاحیت صادره از ناحیه دادگاه مبادرت به صدور قرار عدم صلاحیت که اختلاف در صلاحیت د. ا. م. بروز می‌نماید و ارسال پرونده به دادگاه اقدام نماید چنانچه دادرس دادگاه استدلال قاضی شورا را صائب تشخیص دهد با فرض قرار عدم صلاحیت صادره سابق آیا می‌تواند به رسیدگی ادامه دهد و یا اساساً در فرض سوال نظر مرجع قضایی بدون امکان حدوث اختلاف برای شورای حل اختلاف لازم الاتباع م. ب. و فرض ماده 15 صرفاً ناظر به مواردی است که بدواً قاضی شورا اقدام به صدور قرار عدم صلاحیت به اعتبار صلاحیت دادگاه نماید و دادرس دادگاه با عدم پذیرش قرار مذکور مبادرت به صدور قرار عدم صلاحیت می‌نماید و فرض سوال اساساً از شمول مقررات ماده 15 قانون مرقوم خارج م. ب.. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:

موارد مرتبط 28

آرای مرتبط 26

نظریات مشورتی 1

مواد مرتبط 1

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین