پرسش: آیا پس از صدور قرار منع تعقیب قطعی در دادسرا، دادسرا تکلیفی به ارسال پرونده به دادگاه جزایی برای رسیدگی به ضرر و زیان ناشي از جرم دارد؟
پاسخ: با صدور قرار منع تعقیب قطعی، دادسرا تکلیفی به ارسال پرونده به دادگاه جزایی جهت رسیدگی به ضرر و زیان ندارد زیرا دادگاه کیفری فقط ضمن رسیدگی به دعوای کیفری میتواند به امر حقوقی رسیدگی کند.
به زبانِ ساده
زیاندیده معمولاً باید دعوای مالی خود را در دادگاه حقوقی مطرح کند، هرچند قانون اجازه داده است که در شرایطی همان دادگاه کیفری هم آن را بررسی کند. اگر قرار منع تعقیب تأیید و قطعی شود، دادسرا پرونده را برای رسیدگی مالی به دادگاه کیفری نمیفرستد.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ طرفین اختلاف یا پرسشکننده در متن مشخص نشدهاند.
چگونه: اداره کل حقوقی توضیح داد که رسیدگی دادگاه کیفری به ضرر و زیان، استثنایی و وابسته به رسیدگی کیفری است؛ با قطعیشدن قرار منع تعقیب، این شرط فراهم نیست.
چرا مهم است: این نظر برای زیاندیدگان و وکلای آنان روشن میکند که پس از قطعیشدن منع تعقیب، پیگیری دعوای مالی باید از مسیر حقوقی انجام شود.
قوانینِ مرتبط: قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، ماده ۲۰
مفاهیمِ حقوقی: ضرر و زیان ناشی از جرم، دادخواست، قرار منع تعقیب، قطعیت قرار، صلاحیت دادگاه کیفری، دادگاه حقوقی
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
اگر قرار منع تعقیب قطعی شود، آیا دادسرا باید پرونده را برای رسیدگی به ضرر و زیان به دادگاه کیفری بفرستد؟
خیر؛ دادسرا تکلیفی به ارسال پرونده به دادگاه کیفری ندارد.
آیا دادگاه کیفری میتواند مستقل از رسیدگی کیفری به دادخواست ضرر و زیان ناشی از جرم رسیدگی کند؟
خیر؛ بنا بر متن، دادگاه کیفری فقط ضمن رسیدگی به دعوای کیفری میتواند به ضرر و زیان ناشی از جرم رسیدگی کند.
کلیدواژهها: ضرر و زیان ناشی از جرم، قرار منع تعقیب، دادگاه کیفری، صلاحیت، دادسرا
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
ب. ت. ب. اينكه رسيدگي به دادخواست ضرر و زيان ناشي از جرم كه امري است حقوقي، عليالاصول در صلاحيت دادگاه حقوقي است النهايه قانونگذار استثنائاً و بنا به مصالحي اجازه داده كه دادخواست ضرر و زيان ناشي از جرم به همان دادگاه جزايي رسيدگيكننده به جرم تقديم و در آن دادگاه مورد رسيدگي قرار گيرد ولي اين صلاحيت رسيدگي مطلق نيست و چنانچه پرونده در دادسرا منجر به صدور قرار منع تعقيب گردد و در صورت تأييد اين قرار از سوي دادگاه و قطعي شدن آن، دادسرا تكليفي در خصوص ارسال پرونده به دادگاه جزايي جهت رسيدگي به دادخواست ضرر و زيان ناشي از جرم ندارد چون دادگاه كيفري نيز فقط ضمن رسيدگي به دعاوي كيفري ميتواند به امر حقوقي (ضرر و زيان ناشي از جرم) رسيدگي نمايد و موضوع از شمول مقررات ماده 20 قانون آيين دادرسي كيفري 1392 خارج است
نظریه مشورتی شماره 7/96/1420 مورخ 1396/06/25
موضوع استعلام به بررسی وضعیت رسیدگی به دادخواست مطالبهضرر و زیان ناشی از جرم در شرایطی میپردازد که قرار منع تعقیب از سوی دادسرا صادر شده و این قرار توسط دادگاه تایید شده است. پرسش این است که آیا در این شرایط، دادسرا موظف است پرونده را به دادگاه جزایی برای رسیدگی به دادخواست ضرر و زیان ارسال کند و آیا این وضعیت تحت شمول ماده 20 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 قرار میگیرد یا خیر. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه اشاره میکند که بهطور کلی، رسیدگی به دادخواست ضرر و زیان ناشی از جرم در صلاحیت دادگاههای حقوقی است. با این حال، قانونگذار در موارد خاص اجازه داده که این دعاوی در دادگاه جزایی رسیدگی شوند. اما اگر پرونده در دادسرا به قرار منع تعقیب منجر شده و این قرار توسط دادگاه تایید و قطعی شود، دادسرا الزامی برای ارسال پرونده به دادگاه جزایی جهت رسیدگی به دادخواست ضرر و زیان ندارد و این موضوع از شمول مقررات ماده 20 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 خارج است.
تاریخ نظریه: 1396/06/25
شماره نظریه: 7/96/1420
شماره پرونده: 1090-1/168-96
شخصی در دادسرا ضمن شکوائیه دادخواست مطالبه ضرر و زیان هم تنظیم نموده در خصوص شکایت در دادسرا قرار منع تعقیب صادر میگردد و شاکیه اعتراض مینماید اگر در دادگاه قرار منع تعقیب تایید شود تکلیف دادسرا مطالبه ضرر و زیان چیست؟ آیا مشمول ماده 20 قانون آئین دادرسی کیفری مصوب 92 میگردد.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: