پرسش: آیا مطالبه خسارت ناشی از اجرای حکم غیابی پس از واخواهی نیاز به رعایت قواعد عمومی مسئولیت مدنی دارد؟
پاسخ: بله، مطالبه این خسارت مستلزم اقامه دعوا و احراز ارکان مسئولیت مطابق قواعد عمومی است.
به زبانِ ساده
موضوع، خسارت ناشی از اجرای حکمی است که بعداً در پی واخواهی تغییر میکند. پیروزی واخواه بهتنهایی باعث پرداخت خودکار خسارت نمیشود؛ او باید طبق مقررات عمومی دعوا طرح کند و ورود خسارت و مسئولیت خواهان در دادگاه بررسی شود.
چه کسی: نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه است؛ متن به خواهان و محکومعلیهای که واخواهی کرده اشاره دارد، اما نام آنان را بیان نمیکند.
چگونه: پس از اجرای حکم غیابی، محکومعلیه واخواهی کرده و حکم به سود او صادر شده است. مطالبه خسارتِ ناشی از اجرای حکم باید جداگانه و بر پایه قواعد عمومی مسئولیت بررسی شود.
چرا مهم است: این نظر برای واخواه و خواهان روشن میکند که جبران خسارت نیازمند اثبات و رسیدگی قضایی است، نه صرفاً تغییر نتیجه حکم.
قوانینِ مرتبط: قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، ماده ۳۰۷
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
ب. ت. ب. ماده 307 قانون آيين دادرسي دادگاههاي عمومي و انقلاب درامور مدني، در صورتيكه پس از اجراي حكم غيابي، محكومعليه واخواهي نمايد و حكم به نفع وي صادر شود، خواهان ملزم به جبران خسارت ناشي از اجراي حكم به واخواه است. مطالبهخسارت واخواه از خواهان مستلزم رعايت مقررات عمومي اقامه دعوا و نيازمند رسيدگي به اين دعوا مطابق قواعد عمومي مسوليت ميباشد. زيرا احراز اركان مسوليت امري ترافعي و مستلزم رسيدگي قضايي است و ممكن است در اثر اجراي حكم غيابي، خسارتي به واخواه وارد نشده باشد
نظریه مشورتی شماره 7/96/2157 مورخ 1396/09/14
موضوع استعلام درباره الزام خواهان به جبران خسارت ناشی از اجرای حکم غیابی است، در صورتی که حکمی به نفع محکومٌعلیه غایب و واخواه صادر شود، و این موضوع بر اساس ماده 307 قانون آیین دادرسی مدنی بررسی میشود. در پاسخ به این استعلام، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام میکند که خواهان موظف به جبران خسارت ناشی از اجرای حکم به واخواه است. با این حال، برای مطالبه خسارت باید مقررات عمومی اقامه دعوا و رسیدگیقضایی بر اساس قواعد عمومی مسئولیت رعایت شود. به عبارت دیگر، اثبات ارکان مسئولیت یک موضوع ترافعی است و ممکن است در نتیجه اجرای حکم غیابی، خسارتی به واخواه وارد نشده باشد.
تاریخ نظریه: 1396/09/14
شماره نظریه: 7/96/2157
شماره پرونده: 1627-1/127-96
ب. ت. ب. ماده 307 قانون آئین دادرسی مدنی در صورتی که حکم به نفع محکومٌعلیه غایب و واخواه صادر شود آیا الزام خواهان به جبران خسارت ناشی از اجرای حکم اولی بایستی در قالب حکم دادگاه باشد یا نیازی به حکم دادگاه نمیباشد.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
ب. ت. ب. ماده 307 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب درامور مدنی، در صورتی که پس از اجرای حکم غیابی، م. ع. واخواهی نماید و حکم به نفع وی صادر شود، خواهان ملزم به جبران خسارت ناشی از اجرای حکم به واخواه است. مطالبه خسارت واخواه از خواهان مستلزم رعایت مقررات عمومی اقامه دعوا و نیازمند رسیدگی به این دعوا مطابق قواعد عمومی مسولیت م. ب.. زیرا احراز ارکان مسولیت امری ترافعی و مستلزم رسیدگی قضایی است و ممکن است در اثر اجرای حکم غیابی، خسارتی به واخواه وارد نشده باشد.