نظر مشورتی 7/96/522 مورخ 1396/03/03 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص امکان بازداشت محکوم علیه در صورت عدم قبول مال توسط محکوم له با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش: آیا در صورت معرفی مال توسط محکومعلیه و عدم پذیرش آن توسط محکومله، امکان بازداشت محکومعلیه وجود دارد؟
پاسخ: خیر، چون دسترسی به اموال محکومعلیه وجود دارد و مال به مرحله مزایده دوم رسیده است، بازداشت وی توجیه قانونی ندارد.
به زبانِ ساده
بازداشت بابت بدهی مالی، در فرض بیانشده، زمانی قابل طرح است که به اموال محکومعلیه دسترسی نباشد. اگر مالی برای پرداخت معرفی شده و امکان وصول بدهی از آن وجود دارد، نپذیرفتن مال از سوی محکومله موجب بازداشت محکومعلیه نمیشود.
چه کسی: نظریه را اداره کل حقوقی قوه قضائیه صادر کرده است؛ موضوع درباره محکومعلیه و محکومله است، اما هویت آنان در متن مشخص نشده است.
چگونه: در فرض استعلام، محکومعلیه مال داشته و مال به مرحله مزایده دوم رسیده بود. اداره کل حقوقی اعلام کرد که چون امکان استیفای محکومبه از مال معرفیشده وجود دارد، بازداشت محکومعلیه مجاز نیست؛ حتی اگر محکومله مال را نپذیرفته باشد.
چرا مهم است: این نظر برای محکومعلیه، محکومله و واحدهای اجرای احکام در تصمیمگیری درباره بازداشت و وصول بدهی از مال معرفیشده کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب ۱۳۹۴.
اگر محکومعلیه مالی معرفی کرده باشد و محکومله آن را نپذیرد، آیا میتوان محکومعلیه را بازداشت کرد؟
خیر؛ اگر امکان وصول محکومبه از آن مال وجود داشته باشد، بازداشت او امکان ندارد.
آیا رسیدن مال به مرحله مزایده دوم بهتنهایی مجوز بازداشت است؟
خیر؛ در فرض متن، بازداشت توجیه قانونی ندارد.
کلیدواژهها: بازداشت، محکومعلیه، محکومبه، مزایده، قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
ب. ت. ب. مقررات ماده 3 قانون نحوه اجراي محكوميت هاي مالي 1394، نظر به اين كه شخصي كه به پرداخت مالي به ديگري محكوم شده است، درصورتي ميتوان به استناد ماده مرقوم اورا حبس نمود كه دسترسي به اموال وي نباشد و چون در فرض استعلام محكومٌعليه داراي مال بوده و به مرحله مزايده دوم رسيده است، بدين لحاظ اجراي مقررات مذكور در مورد وي توجيه قانوني ندارد. بنابراين در فرض سوال كه امكان استيفاي محكومبه از محل مال معرفي شده وجود داشته و محكومله آن را قبول نكرده است، امكان بازداشت محكومعليه وجود ندارد.
نظریه مشورتی شماره 7/96/522 مورخ 1396/03/03
موضوع استعلام درباره امکان صدور حکم جلب و بازداشت م. ع. د. شرایطی است که مالی معرفیشده در مزایده به فروش نرفته و محکومله نیز آن را نپذیرفته است. بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه و با استناد به ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1394، اگر م. ع. دارای مالی باشد که به مرحله مزایده رسیده و امکان اجرای حکم از طریق آن وجود داشته باشد، نمیتوان او را بازداشت کرد. بنابراین، در شرایط مطرحشده در سوال، به دلیل وجود مال و نبود توجیه قانونی برای بازداشت، امکان صدور حکم جلب وجود ندارد.
تاریخ نظریه: 1396/03/03
شماره نظریه: 7/96/522
شماره پرونده: 69-62-642
ب. ت. ب. قانون محکومیتهای مالی اخیرالتصویب چنانچه محکومٌعلیه مالی را معرفی کند که در مزایده حتی در نوبت دوم ولو زیر قیمتکارشناسی به فروش نرسد و خریداری نداشته باشد و محکومٌ-له نیز آن را به عنوان طلب خود برندارد آیا میتوان بنا به درخواست محکومٌله حکم جلب چنین محکومٌعلیه را صادر کرد و او را بازداشت نمود.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
ب. ت. ب. مقررات ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی 1394، نظر به این که شخصی که به پرداخت مالی به دیگری محکوم شده است، در صورتی میتوان به استناد ماده مرقوم اورا حبس نمود که دسترسی به اموال وی نباشد و چون در فرض استعلام محکومٌعلیه دارای مال بوده و به مرحله مزایده دوم رسیده است، بدین لحاظ اجرای مقررات مذکور در مورد وی توجیه قانونی ندارد. بنابراین در فرض سوال که امکان استیفای محکومبه از محل مال معرفی شده وجود داشته و محکومله آن را قبول نکرده است، امکان بازداشت م. ع. وجود ندارد.