پرسش: آیا صرف شکایت علیه قاضی از جهات رد دادرس محسوب میشود؟
پاسخ: خیر، تنها پس از آغاز تعقیب کیفری (پس از تعلیق یا اجازه دادستان انتظامی) موضوع از جهات رد قاضی محسوب میشود.
به زبانِ ساده
متن توضیح میدهد که صرف شکایت از قاضی بهتنهایی باعث رد او نمیشود. در اتهام عمدی، با تعلیق قاضی تعقیب آغاز میشود و او دیگر اختیار رسیدگی ندارد؛ در اتهام غیرعمدی، آغاز تعقیب به اعلام مرجع کیفری و اجازه دادستان انتظامی وابسته است.
چه کسی: نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ طرفین یا استعلامکننده در متن مشخص نشدهاند. موضوع، شکایت کیفری علیه قاضی و امکان ادامه رسیدگی اوست.
چگونه: اداره کل حقوقی میان اتهام عمدی و غیرعمدی تفاوت گذاشته است. نتیجه به آغاز تعقیب و، در اتهام غیرعمدی، تجویز دادستان انتظامی بستگی دارد.
چرا مهم است: این نظر برای قضات، طرفین پرونده و وکلایی مفید است که با شکایت کیفری علیه قاضیِ رسیدگیکننده روبهرو هستند.
قوانینِ مرتبط: قانون نظارت بر رفتار قضات مصوب ۱۳۹۰، مواد ۳۹ و ۴۰.
در اتهام عمدی، چه زمانی قاضی دیگر اختیار رسیدگی ندارد؟
پس از تعلیق قاضی، تعقیب آغاز میشود و قاضی معلق اختیار رسیدگی ندارد.
در اتهام غیرعمدی، چه زمانی شکایت از قاضی از جهات رد اوست؟
پس از تجویز تعقیب از سوی دادستان انتظامی، دعوای کیفری به جریان میافتد و موضوع از جهات رد قاضی خواهد بود.
کلیدواژهها: رد قاضی، شکایت، تعقیب کیفری، قانون نظارت بر رفتار قضات، تعلیق قاضی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
ب. ت. ب. اينكه صرف شكايت از جهات رد محسوب نميشود مگر آنكه تعقيب كيفري آغاز شود، بنابراين در مواردي كه عليه قاضي شكايت ميشود اگر موضوع اتهام از جرايم عمدي باشد چون برابر ماده 39 قانون نظارت بر رفتار قضات مصوب 17/7/1390، رسيدگي به اين اتهام در مرجع كيفري مستلزم تعليق قاضي است و پس از تعليق، تعقيب آغاز ميشود، قاضي معلق ديگر اختيار رسيدگي ندارد و رد وي منتفي خواهد بود و اگر موضوع اتهام از جرايم غير عمدي باشد ب. ت. ب. ماده 40 قانون مذكور، تعقيب قاضي پس از اعلام مرجع كيفري و اجازهدادستان انتظامي صورت ميگيرد بنابراين در اين موارد تنها پس از تجويز مزبور دعوي كيفري به جريان افتاده و موضوع از جهات رد قاضي خواهد بود.
نظریه مشورتی شماره 7/96/845 مورخ 1396/04/13
موضوع استعلام در مورد امکان رد قاضی در صورت طرح شکایت کیفری علیه او مطرح شده است. پرسش این است که آیا شکایت کیفری ی. ا. ط. پرونده از قاضی رسیدگیکننده میتواند به رد قاضی منجر شود یا خیر. بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، صرف شکایت از قاضی به عنوان دلایل رد محسوب نمیشود، مگر اینکه تعقیب کیفری آغاز شود. در صورتی که اتهام از جرایم عمدی باشد، طبق ماده 39 قانون نظارت بر رفتار قضات مصوب 1390/07/17، قاضی باید تعلیق شود و پس از آن تعقیب آغاز میشود. در این حالت، قاضی معلق دیگر صلاحیت رسیدگی ندارد و موضوع رد منتفی خواهد بود. در مورد جرایم غیرعمدی، بر اساس ماده 40 همان قانون، تعقیب قاضی تنها پس از اعلام مرجع کیفری و اجازه دادستان انتظامی امکانپذیر است. در این موارد نیز تنها پس از صدور مجوز مذکور، دعوی کیفری جریان پیدا کرده و موضوع به عنوان دلایل رد قاضی مطرح میشود.
تاریخ نظریه: 1396/04/13
شماره نظریه: 7/96/845
شماره پرونده: 69-861/1-694
ن. ب. ا. به استناد بند ث 421 قانون آیین دادرسی کیفری طرح پرونده کیفری یا حقوقی علیه قاضی رسیدگی کننده از موراد رد م. ب. آیا د اگر در پرونده ای که نزد قاضی مطرح است نیز ی. ا. ط. از قاضی شکایت کیفری مطرح کند و قصد وی این باشد که قاضی رسیدگی را از رسیدگی منع کند آیا این مورد نیز از موارد رد دادرس است.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
ب. ت. ب. اینکه صرف شکایت از جهات رد محسوب نمیشود مگر آنکه تعقیب کیفری آغاز شود، بنابراین در مواردی که علیه قاضی شکایت میشود اگر موضوع اتهام از جرایم عمدی باشد چون برابر ماده 39 قانون نظارت بر رفتار قضات مصوب 1390/7/17، رسیدگی به این اتهام در مرجع کیفری مستلزم تعلیق قاضی است و پس از تعلیق، تعقیب آغاز میشود، قاضی معلق دیگر اختیار رسیدگی ندارد و رد وی منتفی خواهد بود و اگر موضوع اتهام از جرایم غیر عمدی باشد ب. ت. ب. ماده 40 قانون مذکور، تعقیب قاضی پس از اعلام مرجع کیفری و اجازه دادستان انتظامی صورت می-گیرد بنابراین در این موارد تنها پس از تجویز مزبور دعوی کیفری به جریان افتاده و موضوع از جهات رد قاضی خواهد بود.