پرسش: خویشاوندان و بستگان مورد نظر برای اجرای قسامه چه کسانی هستند؟
پاسخ: قسمخورندگان در قسامه شامل کلیه خویشاوندان نسبی و سببی مدعي تا هر درجهای که عرفاً خویشاوند محسوب شوند، میشود.
به زبانِ ساده
این نظر مشخص میکند چه کسانی میتوانند در قسامه برای اثبات قتل عمد سوگند بخورند. از نظر اداره حقوقی، خویشاوندی هم نسبی و هم سببی است و به درجه مشخصی محدود نمیشود، به شرط آنکه عرفاً خویشاوند مدعی محسوب شوند.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه در پاسخ به استعلام؛ طرفهای پروندهای مشخص در متن معرفی نشدهاند.
چگونه: در پاسخ به استعلام درباره درجه خویشاوندی، اداره حقوقی به ماده ۳۳۶ استناد کرده و شمول خویشاوندان را بر پایه رابطه خویشاوندی و عرف توضیح داده است.
چرا مهم است: این نظر برای دادگاهها و طرفهای دعوای قتل که درباره اشخاص واجد شرایط قسامه اختلاف دارند، مفید است.
قوانینِ مرتبط: قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، ماده ۳۳۶
مفاهیمِ حقوقی: قسامه، قتل عمد، نصاب قسامه، خویشاوندی نسبی، خویشاوندی سببی، درجات و طبقات ارث
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
خویشاوندان مورد نظر برای قسامه شامل چه کسانی میشوند؟
همه کسانی که طبق عرف خویشاوند مدعی شمرده میشوند، چه خویشاوندی نسبی داشته باشند و چه سببی.
خویشاوندان برای قسامه به درجه یا طبقه معینی از خویشاوندی محدودند؟
خیر؛ خویشاوندان تا هر درجهای که عرفاً خویشاوند شمرده شوند، دربرگرفته میشوند.
نصاب قسامه برای اثبات قتل عمد طبق متن چند نفر است؟
۵۰ نفر از خویشاوندان و بستگان مرد.
کلیدواژهها: قسامه، قتل عمد، خویشاوندان، خویشاوندی نسبی و سببی، قانون مجازات اسلامی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
مستدعي است نظريه مشورتي آن اداره محترم را در خصوص درجه خويشاوندي نسبي يا سببي حافين موضوع اجراي قسامه در دادگاهها ب. ت. ب. مقررات قانون مجازات اسلامي مصوب سال 92 را اعلام فرمايند.
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
نظر به اين كه به موجب ماده 336 قانون مجازات اسلامي سال 1392، نصاب قسامه به منظور اثباتقتل عمد، 50 نفر از خويشاوندان و بستگان مرد مي باشد و ذكر كلمه خويشاوند شامل همه افرادي مي شود كه با مدعي رابطه خويشاوندي دارند، اعم از اينكه خويشاوندي نسبي باشد يا سببي و به علاوه خويشاوندان مذكور تا هر درجه اي كه از نظر عرف خويشاوند تلقي مي شوند، شامل مي گردد؛ لذا قسم خوردگان، كليه خويشاوندان مدعي را طبق درجات و طبقات ارث در بر مي گيرد و منحصر به طبقات خويشاوندي و درجه آن به طور معين و مشخص نيست.
نظریه مشورتی شماره 7/97/167 مورخ 1397/02/04
موضوع استعلام به تعیین درجه خویشاوندی نسبی یا سببی حاضران در اجرای قسامه در دادگاهها با استناد به مقررات قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392 مربوط میشود. در پاسخ، اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام کرده است که بر اساس ماده 336 قانون مجازات اسلامی سال 1392، برای اثبات قتل عمد، نصاب قسامه به حضور 50 نفر از مردان خویشاوند و بستگان نیاز دارد. واژه "خویشاوند" شامل تمامی افرادی است که با مدعی رابطه خویشاوندی دارند، چه نسبی و چه سببی. همچنین، خویشاوندان مذکور تا هر درجهای که از نظر عرف خویشاوند تلقی شوند، شامل قسامه میشوند و تعداد و درجات خویشاوندی به طور مشخص محدود نشده است.
تاریخ نظریه: 1397/02/04
شماره نظریه: 7/97/167
شماره پرونده: 97-186/1-167
نظر به این که به موجب ماده 336 قانون مجازات اسلامی سال 1392، نصاب قسامه به منظور اثبات قتل عمد، 50 نفر از خویشاوندان و بستگان مرد م. ب. و ذکر کلمه خویشاوند شامل همه افرادی میشود که با مدعی رابطه خویشاوندی دارند، اعم از اینکه خویشاوندی نسبی باشد یا سببی و به علاوه خویشاوندان مذکور تا هر درجهای که از نظر عرف خویشاوند تلقی میشوند، شامل میگردد؛ لذا قسم خوردگان، کلیه خویشاوندان مدعی را طبق درجات و طبقات ارث در بر میگیرد و منحصر به طبقات خویشاوندی و درجه آن به طور معین و مشخص نیست.