پرسش: آیا خارج کردن طفل از کشور پس از طلاق بدون رضایت مادر و بدون دستور دادگاه جایز است؟
پاسخ: خارج کردن طفل از کشور بدون رضایت مادر یا شخص دارای حضانت قانوناً ممنوع است و نیازمند اجازه دادگاه و اخذ تأمین مناسب میباشد.
به زبانِ ساده
موضوع، خروج طفل از کشور پس از طلاق بدون رضایت مادر است. طبق نظریه، این کار بدون رضایت مادر مجاز نیست و فقط دادگاه میتواند با توجه به مصلحت طفل و حق ملاقات اشخاص ذیحق اجازه دهد؛ در صورت درخواست ذینفع، تأمین مناسب نیز لازم است.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ استعلامکننده در متن مشخص نشده است. اشخاص مرتبط عبارتاند از طفل، مادر و دیگر اشخاص ذیحق.
چگونه: اداره کل حقوقی با استناد به اطلاق ماده ۴۲، خروج طفل از کشور بدون رضایت مادر را ممنوع دانسته و اجازه دادگاه را در صورت احراز مصلحت طفل لازم شمرده است.
چرا مهم است: این متن برای والدین و اشخاصی که حضانت یا حق ملاقات دارند مهم است، زیرا شرایط قانونی خروج طفل از کشور پس از طلاق را روشن میکند.
قوانینِ مرتبط: ماده ۴۲ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱.
مفاهیمِ حقوقی: حضانت، خروج طفل از کشور، رضایت مادر، ولی، قیم، مصلحت طفل، حق ملاقات، تأمین
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا پس از طلاق میتوان طفل را بدون رضایت مادر از کشور خارج کرد؟
خیر؛ خروج طفل بدون رضایت مادر قانوناً ممنوع است، مگر آنکه دادگاه اجازه دهد.
دادگاه در چه صورتی میتواند خروج طفل از کشور را اجازه دهد؟
اگر آن را به مصلحت طفل بداند و حق ملاقات اشخاص ذیحق را در نظر بگیرد.
آیا دادگاه برای تضمین بازگرداندن طفل باید تأمین بگیرد؟
بنا به درخواست ذینفع، گرفتن تأمین مناسب برای تضمین بازگرداندن طفل الزامی است.
کلیدواژهها: حضانت، خروج از کشور، قانون حمایت خانواده، صغیر، حق ملاقات
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
با عنايت به اطلاق ماده 42 قانون حمايت خانواده مصوب 1391، خارج كردن صغير از كشور بعد از طلاق بدون رضايت ولي، قيم، مادر يا شخصي كه حضانت و نگهداري وي به او واگذار شده است، جايز نيست؛ مگر آنكه دادگاه آن را به مصلحت وي بداند و با در نظر گرفتن حق ملاقات اشخاص ذي حق اين امر را اجازه دهد كه در اين صورت نيز بنا به درخواست ذي نفع، اخذ تأمين مناسب براي تضمين بازگرداندن صغير الزامي است. بنابراين، در فرض سؤال بدون نياز به دستور دادگاه، خارج كردن طفل از كشور بدون رضايت مادر قانوناً ممنوع است و اگر وي از دادگاه درخواست نمايد تا حسب مورد گواهي لازم مبني بر وقوع طلاق و يا لزوم اعمال ماده 42 يادشده به مراجع ذي ربط داده شود، دادگاه اقدام ميكند و صدور دستور ممنوع الخروجي منتفي است؛ بلكه برعكس خارج كردن طفل در فرض سؤال نياز به اجازه دادگاه دارد
نظریه مشورتی شماره 7/97/2872 مورخ 1397/11/23
موضوع این استعلام، قوانین مربوط به خروج صغیر از کشور پس از طلاق است. بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، طبق ماده 42 قانون حمایت خانواده مصوب 1391، خروج صغیر از کشور بدون رضایت ولی، قیم، مادر یا شخصی که حضانت وی به او واگذار شده است، مجاز نیست، مگر اینکه دادگاه آن را به مصلحت صغیر بداند و با در نظر گرفتن حق ملاقات اشخاص ذیحق، اجازه دهد. در این صورت، اخذ تامین مناسب برای تضمین بازگرداندن صغیر الزامی است. بنابراین، خروج طفل از کشور بدون رضایت مادر، بدون نیاز به دستور دادگاه، قانوناً ممنوع است و در صورت درخواست مادر برای صدور گواهی لازم از دادگاه، این درخواست قابل بررسی است، اما صدور دستور ممنوعالخروجی منتفی است و خروج طفل نیاز به اجازه دادگاه دارد.
تاریخ نظریه: 1397/11/23
شماره نظریه: 7/97/2872
شماره پرونده: 97-9/1-2872
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
با عنایت به اطلاق ماده 42 قانون حمایت خانواده مصوب 1391، خارج کردن صغیر از کشور بعد از طلاق بدون رضایت ولی، قیم، مادر یا شخصی که حضانت و نگهداری وی به او واگذار شده است، جایز نیست؛ مگر آنکه دادگاه آن را به مصلحت وی بداند و با در نظر گرفتن حق ملاقات اشخاص ذی حق این امر را اجازه دهد که در این صورت نیز بنا به درخواست ذی نفع، اخذ تأمین مناسب برای تضمین بازگرداندن صغیر الزامی است. بنابراین، در فرض سوال بدون نیاز به دستور دادگاه، خارج کردن طفل از کشور بدون رضایت مادر قانوناً ممنوع است و اگر وی از دادگاه درخواست نماید تا حسب مورد گواهی لازم مبنی بر وقوع طلاق و یا لزوم اعمال ماده 42 یادشده به مراجع ذی ربط داده شود، دادگاه اقدام میکند و صدور دستور ممنوع الخروجی منتفی است؛ بلکه برعکس خارج کردن طفل در فرض سوال نیاز به اجازه دادگاه دارد