پرسش: آیا صرف کشف مال مسروقه جرم سرقت را به متهم منتسب میکند؟
پاسخ: خیر، تحقق بزه سرقت منوط به وقوع آن است و صرف کشف مال در صورت علم متهم، جرم دیگری محسوب میشود.
به زبانِ ساده
نظر مشورتی میان سرقت و نگهداری یا قبول مال مسروقه تفاوت میگذارد. پیدا شدن مال نزد یک شخص، بهتنهایی ثابت نمیکند که او سارق است؛ اگر از مسروقه بودن مال آگاه باشد، اتهام میتواند مربوط به تحصیل، قبول یا مخفیکردن آن باشد.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ متن از دادسرا و شخصی که مال مسروقه نزد اوست نام میبرد، اما طرفین پرونده را مشخص نمیکند.
چگونه: نظر مشورتی تحقق جرم ماده ۶۶۲ را وابسته به وقوع سرقت دانسته و صرف کشف مال نزد شخص را برای انتساب سرقت کافی ندانسته است.
چرا مهم است: این نظر برای دادسرا و دفاع از متهم در تفکیک اتهام سرقت از اتهام مربوط به مال مسروقه کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: ماده ۶۶۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب ۱۳۷۵.
مفاهیمِ حقوقی: سرقت، مال مسروقه، تحصیل مال مسروقه، قبول مال مسروقه، مخفیکردن مال مسروقه، علم به مسروقه بودن
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا برای تحقق جرم موضوع ماده ۶۶۲، وقوع سرقت باید احراز شود؟
بله؛ وقوع سرقت از عناصر این جرم است و دادسرا باید ابتدا درباره اصل وقوع سرقت تحقیق کند.
آیا صرف پیدا شدن مال مسروقه نزد یک شخص، سرقت را به او منتسب میکند؟
خیر؛ صرف کشف مال نزد او برای انتساب سرقت کافی نیست.
اگر شخص بداند مال مسروقه است و آن را در اختیار داشته باشد، اتهام مطرحشده چیست؟
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
اولا، تحقق بزه موضوع مادة 662 قانون مجازات اسلامي (تعزيرات) مصوب 1375 موقوف به تحقق بزه سرقت است. به عبارت ديگر، وقوع بزه سرقت از عناصر و اركان متشكله بزه مزبور است و دادسرا مكلف است ابتدائاً در خصوص اصـل وقـوع سـرقت و حتيالامكان شناسايي سارق اقدام كند.
ثانيا، صرف كشف اموال مسروقه موجب انتساب بزه سرقت به كسي كه اين اموال را در اختيار دارد، نيست بلكه در صورت علم وي به مسروقه بودن اموال، اتهام نامبرده تحصيل، قبول يا مخفي كردن مال مسروقه است.
نظریه مشورتی شماره 7/98/540 مورخ 1398/05/30
موضوع استعلام مربوط به پروندههای سرقت است که در آن اموال مسروقه مانند موتور سیکلت و خودرو پس از کشف از دست متهم به دادسرا معرفی میشوند، بدون اینکه هویت سارق مشخص باشد. پرسش این است که آیا در چنین شرایطی اتهام باید "سرقت" باشد یا "تحصیل مال مسروقه". در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که تحقق جرم موضوع ماده 662 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب 1375، نیازمند اثباتوقوع جرم سرقت است و دادسرا موظف است ابتدا به شناسایی سارق و اثبات وقوع سرقت بپردازد. همچنین، صرف کشف اموال مسروقه به تنهایی باعث نمیشود که جرم سرقت به شخصی که این اموال را در اختیار دارد، نسبت داده شود. در صورتی که فرد به مسروقه بودن اموال آگاه باشد، اتهام وی تحصیل، قبول یا مخفی کردن مال مسروقه خواهد بود.
تاریخ نظریه: 1398/05/30
شماره نظریه: 7/98/540
شماره پرونده: 98-168-540 ک
در پرونده های سرقت که اموال مسروقه نظیر موتور سیکلت و خودرو بعد از کشف اموال مسروقه از ید متهم و با لحاظ اثبات اصل سرقت بدون معین نمودن نام سارق به دادسرا معرفی می گردند با لحاظ اینکه اصل سرقت محرز م. ب. و فقط سارق مشخص نیست و اموال مسروقه در ید شخصی یافت میگردد و این امر بدواً قرینه بر ارتکاب جرم سرقت توسط وی م. ب. مگر انکه خلاف آن را اثبات نماید که اموال را از طریق دیگری غیر از سرقت تحصیل نموده است چرا که تحصیل مال مسروقه هم منوط اثبات اصل سرقت م. ب. لطفا بفرمائید نسبت به اینگونه متهم ها سرقت تفهیم گردد یا تحصیل مال مسروقه؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولا، تحقق بزه موضوع ماده 662 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب 1375 موقوف به تحقق بزه سرقت است. به عبارت دیگر، وقوع بزه سرقت از عناصر و ارکان متشکله بزه مزبور است و دادسرا مکلف است ابتدائاً در خصوص اصل وقوع سرقت و حتی الامکان شناسایی سارق اقدام کند.