پرسش: منظور از سمت «دادرس علیالبدل اجرای احکام مدنی» در آییننامه چیست و چه اختیاراتی دارد؟
پاسخ: مقصود همان دادرس علیالبدل دادگاه است که در اجرای احکام مدنی انجام وظیفه میکند و واجد اختیارات رئیس دادگاه در حدود تفویضشده خواهد بود.
به زبانِ ساده
این نظر میگوید قانون سمتی مستقل با عنوان «دادرس علیالبدل اجرای احکام مدنی» ایجاد نکرده است. اگر منظور دادرس علیالبدل دادگاه باشد که در اجرای احکام مدنی کار میکند، اختیارات او به میزان اختیاراتی است که به او تفویض شده است.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوهقضائیه؛ مرجع استعلامکننده در متن مشخص نشده است.
چگونه: اداره کل حقوقی عنوان یادشده را با ماده ۳۴ آییننامه تطبیق داده و تفسیر خود را بیان کرده؛ همچنین استعلام از حوزه ریاست قوهقضائیه را شایسته دانسته است.
چرا مهم است: این نظر برای قضات و کارکنان اجرای احکام مدنی در تشخیص جایگاه و حدود اختیار این دادرس کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: ماده ۳۴ آییننامه اصلاحی قانون تشکیل دادگاههای عمومی و انقلاب، اصلاحی ۲۲/۱/۱۳۹۵.
مفاهیمِ حقوقی: دادرس علیالبدل، اجرای احکام مدنی، اختیارات رئیس دادگاه، تفویض اختیار، سمت قضایی
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا سمتی با عنوان «دادرس علیالبدل اجرای احکام مدنی» در قانون پیشبینی شده است؟
خیر؛ چنین سمتی و حدود وظایف و اختیارات آن در قانون پیشبینی نشده است.
اگر مقصود از این عنوان دادرس علیالبدل دادگاه باشد، چه اختیاراتی دارد؟
در امور اجرای احکام مدنی، در حدود اختیارات تفویضشده، اختیارات رئیس دادگاه را دارد.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
سمتي تحت عنوان «دادرس علي البدل اجراي احكام مدني» و به تبع آن حدود وظايف و اختيارات آن در قانون پيشبيني نشده است. به نظر مي رسد مقصود از سمت مذكور كه در ماده 34 آييننامه اصلاحي قانون تشكيل دادگاههاي عمومي و انقلاب (اصلاحي 22/1/1395) رياست محترم قوه قضاييه آمده است، دادرس عليالبدل دادگاه است كه در اجراي احكام مدني انجام وظيفه مي كند؛ لذا در اين صورت واجد اختيارات رئيس دادگاه در امور اجراي احكام مدني در حدود اختيارات تفويضشده خواهد بود. با اين حال، شايسته است در خصوص مقام ياد شده از حوزه رياست محترم قوه قضاييه استعلام شود
نظریه مشورتی شماره 7/98/638 مورخ 1398/05/27
موضوع استعلام این است که آیا قضات زن میتوانند به عنوان دادرس اجرای احکام مدنی، به نمایندگی از دادگاه در تمام موارد مربوط به قانون اجرای احکام مدنی و قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی تصمیمگیری کنند یا خیر. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که عنوان «دادرس علیالبدل اجرای احکام مدنی» در قانون وجود ندارد. در ماده 34 آییننامه اصلاحی قانون تشکیل دادگاههای عمومی و انقلاب (اصلاحی 1395/01/22)، منظور از این عنوان، دادرس علیالبدل دادگاه است که در اجرای احکام مدنی فعالیت میکند و در این صورت، اختیارات رئیس دادگاه در امور اجرای احکام را داراست. همچنین، توصیه شده است که در این خصوص از حوزه ریاست قوه قضاییه استعلام صورت گیرد.
تاریخ نظریه: 1398/05/27
شماره نظریه: 7/98/638
شماره پرونده: 98-3/1-638 ح
ن. ب. ا. حسب مورد بعضی از قضات زن ابلاغدادرسی اجرای احکام مدنی دریافت نموده اند و در دوایر اجرای احکام مدنی مشغول به خدمت هستند فلسفه اینکه در اجرای احکام ها دادرس بکار گرفته شده است برای اینکه در اجرای حکم تسریع شود و اطاله دادرسی صورت نگیرد با این تفاسیر طبق قانون اجرای احکام مدنی در بسیاری از موارد از جمله تایید مزایده و یا تجدید نظر کارشناس و غیره اخذ نظر دادگاه ضرورت داشته لطفا ارشاد فرمائید: قضات زن دادرس اجرای احکام مدنی میتوانند به جانشینی از دادگاه در تمام موارد قانون اجرای احکام مدنی و قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی که نام دادگاه آمده است اتخاذ تصمیم نمایند یا خیر؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
سمتی تحت عنوان «دادرس علی البدل اجرای احکام مدنی» و به تبع آن حدود وظایف و اختیارات آن در قانون پیش بینی نشده است. به نظر میرسد مقصود از سمت مذکور که در ماده 34 آیین نامه اصلاحی قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب (اصلاحی 1395/1/22) ریاست محترم قوه قضاییه آمده است، دادرس علی البدل دادگاه است که در اجرای احکام مدنی انجام وظیفه میکند؛ لذا در این صورت واجد اختیارات رئیس دادگاه در امور اجرای احکام مدنی در حدود اختیارات تفویض شده خواهد بود. با این حال، شایسته است در خصوص مقام یاد شده از حوزه ریاست محترم قوه قضاییه استعلام شود.