نظر مشورتی 7/99/39 مورخ 1399/01/31 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص نحوه برخورد با اموال و اثاث البیت مالکان در اجرای حکم قلع و قمع بنای احداثی در پرونده هایی با موضوع تغییر کاربر
پرسش: تکلیف واحد اجرای احکام در خصوص اثاثالبیت موجود در املاک مشمول قلع و قمع چیست؟
پاسخ: وجود اثاثالبیت مانع اجرای حکم نبوده و واحد اجرای احکام باید طبق مقررات قانونی نسبت به حفظ اموال اقدام کند.
به زبانِ ساده
این نظر درباره اموال و اثاثی است که در ملکی قرار دارند که باید بنای آن قلعوقمع شود. وجود این اموال اجرای حکم را متوقف نمیکند. اگر صاحب آنها اموال را نبرد یا در دسترس نباشد، واحد اجرای احکام باید صورتبرداری کند و طبق ماده ۴۵ قانون اجرای احکام مدنی با آنها رفتار کند.
چه کسی: نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه است. پرسشها درباره واحد اجرای احکام، مالکان و متصرفان اراضی و اداره جهاد کشاورزی مطرح شدهاند.
چگونه: در استعلام، از دشواری اجرای حکم قلعوقمع بهدلیل باقیماندن اثاث در محل پرسیده شده است. اداره کل حقوقی با اتخاذ ملاک از ماده ۴۵ قانون اجرای احکام مدنی، راه اقدام واحد اجرا را بیان کرده است.
چرا مهم است: این نظر برای واحدهای اجرای احکام و مالکان اموال در محل اجرای حکم روشن میکند که وجود اثاث، مانع اجرای قلعوقمع نیست و اموال باید طبق تشریفات قانونی حفظ یا به حافظ سپرده شوند.
قوانینِ مرتبط: قانون اجرای احکام مدنی مصوب ۱۳۵۶، ماده ۴۵ و بندهای آن.
مفاهیمِ حقوقی: اجرای حکم، قلعوقمع بنا، محکومعلیه، صورت تفصیلی اموال، حافظ اموال، رسید، اثاثالبیت
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا وجود اثاث و اموال محکومعلیه در محل قلعوقمع مانع اجرای حکم است؟
خیر؛ طبق نظریه، با اتخاذ ملاک از ماده ۴۵ قانون اجرای احکام مدنی، وجود این اموال مانع اجرای حکم نیست.
اگر صاحب مال از بردن اموال خودداری کند یا در دسترس نباشد، واحد اجرای احکام چه میکند؟
صورت تفصیلی اموال را تهیه و طبق بندهای ماده ۴۵ اقدام میکند؛ اثاث موضوع بند ۳ باید در محل مناسب محفوظ بماند یا به حافظ سپرده شود و رسید دریافت شود.
آیا متن میگوید اداره جهاد کشاورزی باید امین اموال شود؟
خیر؛ متن موجود فقط بیان میکند واحد اجرا مطابق ماده ۴۵ اقدام میکند و درباره الزام مشخص اداره جهاد کشاورزی نتیجه جداگانهای نمیدهد.
کلیدواژهها: قلع و قمع، تغییر کاربری، اجرای احکام، اثاثالبیت، امین اموال
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
در اجراي حكم پرونده هايي با موضوع تغيير كاربري اراضي زراعي كه حكم قلع و قمع بناي احداثي صادر مي شود،مالكان و متصرفان چنين اراضي به رغم ابلاغ اخطاريه هاي مكرر بر خروج اثاث البيت (پيش از اجراي حكم) بدون توجه به اخطاريه ها و عامدانه عملاً با استقرار اثاث البيت در عمليات اجراي حكم اخلال مي كنند و از طرفي اداره جهاد كشاورزي نيز از قبول اين اموال به عنوان امين استنكاف مي كند.
1- آيا در پرونده هايي با وصف مذكور كه صرفا اعياني احداثي تخريب مي شود و مالكيت هم چنان با محكوم عليه است، واحد اجراي احكام مكلف به تعيين امين اموال است؟
2- آيا اداره جهاد كشاورزي مي تواند از قبول مسئوليت امين اموال مذكور خودداري كند؟
3- آيا مي توان پس از خروج اموال از محدوده قلع و قمع (و نه از كل عرصه مالكيت وي) در قالب صورت جلسه اي اموال را تحويل مالك آن نمود تا در صورت استنكاف از پذيرش مسئوليت اتلاف بعدي را متوجه وي دانست؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
1،2 و 3- با اتخاذ ملاك از ماده 45 قانون اجراي احكام مدني مصوب 1356وجود اموال متعلق به محكوم عليه در محلي كه بايد قلع و قمع شود، مانع اجراي حكم نيست و هرگاه صاحب مال از بردن اموال خودداري كند يا به او دسترسي نباشد، واحد اجراي احكام صورت تفصيلي اموال را تهيه و طبق بندهاي ماده مذكور اقدام مي كند. و درخصوص اثاث البيت موضوع بند 3 آن ماده، واحد اجراي احكام اموال موجود را در محل مناسب ديگري محفوظ نگاه داشته و يا به حافظ سپرده و رسيد دريافت مي كند و تشخيص اين كه در مورد هر يك از اموال محل مناسب كدام است، ب. ت. ب. عرف موجود از جمله نوع و ارزش مال، زمان و نگهداري با واحد اجراي احكام است. بديهي است اداره جهاد كشاورزي تكليفي براي تهيه محل مناسب يا قبول اموال (اثاث البيت) محكوم عليه ندارد.
نظریه مشورتی شماره 7/99/39 مورخ 1399/01/31
تاریخ نظریه: 1399/01/31
شماره نظریه: 7/99/39
شماره پرونده: 99-3/1-39ح
1- آیا در پروندههایی با وصف مذکور که صرفا اعیانی احداثی تخریب میشود و مالکیت همچنان با م. ع. است، واحد اجرای احکام مکلف به تعیین امین اموال است؟
1،2 و 3- با اتخاذ ملاک از ماده 45 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356وجود اموال متعلق به م. ع. د. محلی که باید قلع و قمع شود، مانع اجرای حکم نیست و هرگاه صاحب مال از بردن اموال خودداری کند یا به او دسترسی نباشد، واحد اجرای احکام صورت تفصیلی اموال را تهیه و طبق بندهای ماده مذکور اقدام میکند. و در خصوص اثاثالبیت موضوع بند 3 آن ماده، واحد اجرای احکام اموال موجود را در محل مناسب دیگری محفوظ نگاه داشته و یا به حافظ سپرده و رسید دریافت میکند و تشخیص اینکه در مورد هر یک از اموال محل مناسب کدام است، ب. ت. ب. عرف موجود از جمله نوع و ارزش مال، زمان و نگهداری با واحد اجرای احکام است. بدیهی است اداره جهاد کشاورزیتکلیفی برای تهیه محل مناسب یا قبول اموال (اثاثالبیت) م. ع. ندارد.
در اجرای حکم پروندههایی با موضوع تغییر کاربری اراضی زراعی که حکم قلع و قمع بنای احداثی صادر میشود،مالکان و متصرفان چنین اراضی بهرغم ابلاغ اخطاریههای مکرر بر خروج اثاث البیت )پیش از اجرای حکم( بدون توجه به اخطاریهها و عامدانه عملاً با استقرار اثاثالبیت در عملیات اجرای حکم اخلال میکنند و از طرفی اداره جهاد کشاورزی نیز از قبول این اموال به عنوان امین استنکاف میکند. -1 آیا در پروندههایی با وصف مذکور که صرفا اعیانی احداثی تخریب میشود و مالکیت همچنان با م. ع. است، واحد اجرای احکام مکلف به تعیین امین اموال است؟ -2 آیا اداره جهاد کشاورزی میتواند از قبول مسئولیت امین اموال مذکور خودداری کند؟ -3 آیا میتوان پس از خروج اموال از محدوده قلع و قمع )و نه از کل عرصه مالکیت وی( در قالب صورتجلسهای اموال را تحویل مالک آن نمود تا در صورت استنکاف از پذیرش مسئولیت اتلاف بعدی را متوجه وی دانست؟
2 ، 1 و -3 با اتخاذ ملاک از ماده 45 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 وجود اموال متعلق به م. ع. د. محلی که باید قلع و قمع شود، مانع اجرای حکم نیست و هرگاه صاحب مال از بردن اموال خودداری کند یا به او دسترسی نباشد، واحد اجرای احکام صورت تفصیلی اموال را تهیه و طبق بندهای ماده مذکور اقدام میکند. و درخصوص اثاثالبیت موضوع بند 3 آن ماده، واحد اجرای احکام اموال موجود را در محل مناسب دیگری محفوظ نگاه داشته و یا به حافظ سپرده و رسید دریافت میکند و تشخیص اینکه در مورد هر یک از اموال محل مناسب کدام است، ب. ت. ب. عرف موجود از جمله نوع و ارزش مال، زمان و نگهداری با واحد اجرای احکام است. بدیهی است اداره جهاد کشاورزی تکلیفی برای تهیه محل مناسب یا قبول اموال )اثاثالبیت( م. ع. ندارد. دکتر …