نظر مشورتی 7/99/559 مورخ 1399/07/01 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص اینکه در فروض خارج از موارد قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمان های فاقد سند رسمی مصوب 1390، درخواست
پرسش: آیا درخواست سند مالکیت مشاعی برای بخشی از ملک ثبتشده پس از فوت فروشنده در هیأت حل اختلاف ثبت قابل رسیدگی است؟
پاسخ: خیر، این فرض خارج از شمول قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضي فاقد سند رسمی است و متقاضی باید از طریق دادگاه حقوقی اقدام کند.
به زبانِ ساده
موضوع درباره خرید بخشی از یک خانه ثبتشده و فوت فروشنده و بعضی از ورثه او بود. نظر مشورتی میگوید هیأت حل اختلافِ پیشبینیشده برای تعیین تکلیف اسناد، در این فرض نمیتواند برای خریدار سند مشاعی صادر کند؛ راه او طرح دعوا در دادگاه است.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه است؛ خریدار سهمی از ساختمان، فروشنده و وراث او در فرض مطرحشدهاند. استعلامکننده در متن نام برده نشده است.
چگونه: درباره خرید دو دانگ از یک ساختمان ششدانگ و فوت فروشنده و برخی ورثه او استعلام شده است. اداره کل حقوقی مراجعه به هیأت را برای این درخواست نپذیرفته و طرح دعوای الزام به تنظیم سند رسمی در دادگاه را راه خریدار دانسته است.
چرا مهم است: این نظر برای خریداران سهم مشاع از ملک ثبتشده و وکلای آنان در انتخاب مرجع و شیوه پیگیری مفید است.
قوانینِ مرتبط: قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمانهای فاقد سند رسمی مصوب ۱۳۹۰، ماده ۱ و بند «الف» آن.
مفاهیمِ حقوقی: مالکیت مشاعی، سند مالکیت مشاعی، سابقه ثبتی، هیأت حل اختلاف، الزام به تنظیم سند رسمی، وراث، قائممقام قانونی
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا خریدار دو دانگ از یک ساختمان دارای سابقه ثبتی میتواند برای گرفتن سند مشاعی به هیأت حل اختلاف اداره ثبت مراجعه کند؟
خیر؛ درخواست او در هیأت یادشده قابل طرح و پذیرش نیست.
خریدار برای گرفتن سند مشاعی چه راهی دارد؟
میتواند در محاکم، دعوای الزام به تنظیم سند رسمی علیه فروشنده یا وراث و قائممقام قانونی آنان مطرح کند.
کلیدواژهها: سند رسمی، املاک مشاعی، هیأت حل اختلاف، دادگاه حقوقی، الزام به تنظیم سند
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
در فرض خريد قسمتي از يك باب منزل مسكوني داراي سابقه ثبتي براي مثال دو دانگ از شش دانگ و متعاقباً فوتفروشنده و برخي از وراث وي و به تبع آن مالكيت مشاعي وراث بر مورد معامله، آيا خريدار جهت اخذ سند مشاعي نسبت به سهم خريداري شده بايد صرفاً از طريق تنظيم دادخواست و طرح دعوا در دادگاه حقوقي محل وقوع ملك اقدام كند و يا ب. ت. ب. تحقق شرايط مندرج در بند «الف» ماده يك قانون تعيين تكليف وضعيت ثبتي اراضي و ساختمان هاي فاقد سند رسمي مصوب 1390 ب. ت. ب. عدم امكان صدور سند مالكيت مفروزي و فوت فروشنده و برخي از وراث وي، امكان رسيدگي به موضوع توسط هيأت حل اختلاف اداره ثبت نيز متصور است.
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
مستفاد از مقررات قانون تعيين تكليف وضعيت ثبتي اراضي و ساختمان هاي فاقد سند رسمي مصوب 1390 اين است كه متصرفان قانوني ساختمان ها يا اراضي داراي سابقه ثبتي كه صدور سند مالكيت مفروزي از طريق قوانين جاري براي آن ها ميسور نيست، مي توانند در چارچوب شرايط ماده يك قانون يادشده به هيأت حل اختلاف موضوع قانون مذكور مراجعه و درخواست سند مفروزي كنند. بنابراين در فرض مطروحه كه خارج از موارد مذكور در قانون يادشده است، درخواست خريدار سهم مشاع (دو دانگ از شش دانگ) يك باب ساختمان مسكوني داراي سابقه ثبتي براي اخذ سند مالكيت مشاعي قابليت طرح و پذيرش در هيأت يادشده را ندارد و اين فرد فقط مي تواند از طريق طرح دعواي الزام به تنظيم سند رسمي در محاكم به طرفيت فروشنده يا وراث و قائممقام قانوني آن ها نسبت به اخذ سند رسمي مالكيت مشاعي به نسبت سهم مشاع خود در ملك مذكور اقدام كند.
نظریه مشورتی شماره 7/99/559 مورخ 1399/07/01
موضوع استعلام درباره خرید سهمی از یک خانه مسکونی با سابقه ثبتی و شرایط وراثت پس از فوت فروشنده است. سوال این است که آیا خریدار برای دریافت سند مشاعی باید تنها از طریق دادخواست و طرح دعوا در دادگاه حقوقی اقدام کند یا امکان رسیدگی از طریق هیات حل اختلاف اداره ثبت نیز وجود دارد. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که بر اساس مقررات قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتیاراضی و ساختمانهای فاقد سند رسمی مصوب 1390، متصرفان قانونی نمیتوانند درخواست سند مفروزی را در هیات حل اختلاف مطرح کنند. بنابراین، تنها راهکار موجود برای خریدار، طرح دعوای الزام به تنظیم سند رسمی در محاکم به طرفیت فروشنده یا وراث او است تا سند مالکیت مشاعی نسبت به سهم خریداریشده دریافت شود.
تاریخ نظریه: 1399/07/01
شماره نظریه: 7/99/559
شماره پرونده: 99-59-559 ح