نظر مشورتی 7/99/843 مورخ 1399/09/02 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص اینکه راننده مسبب حادثه که صحنه را ترک کرده در صورت وجود شرایط مشمول ماده واحده قانون خودداری از کمک به مصدومی
پرسش: آیا ترک صحنه حادثه در تصادف منجر به جرح و رها کردن مصدوم، علاوه بر جرم اصلی مشمول مجازات قانون خودداری از کمک به مصدومین نیز میشود؟
پاسخ: بله، با توجه به عدم شمول تشدید مجازات ماده ۷۱۹ قانون مجازات اسلامی تعزیرات بر بزه ماده ۷۱۷، این عمل با رعایت مقررات تعدد مادی جرم، مشمول مجازات مقرر در قانون خودداری از کمک به مصدومین مصوب ۱۳۵۴ نیز میشود.
به زبانِ ساده
پرسش درباره رانندهای است که در تصادف منجر به جرح، محل را ترک میکند و مصدوم را در وضعیت خطرناک رها میسازد. نظر مشورتی میگوید اگر شرایط قانونی خودداری از کمک فراهم باشد، راننده علاوه بر مسئولیت مربوط به تصادف، مشمول مجازات آن قانون هم میشود. این نتیجه با لحاظ تعدد مادی جرم است.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه در پاسخ به استعلام؛ استعلامکننده در متن مشخص نشده است.
چگونه: در پاسخ به دو پرسش درباره امکان اعمال مجازات قانون خودداری از کمک و نوع تعدد جرم، اداره کل حقوقی میان مجازات ماده ۷۱۹ و مسئولیت ناشی از ماده واحده تفکیک کرده است.
چرا مهم است: این نظر برای رانندگان، وکلا و مراجع رسیدگیکننده به حوادث رانندگی درباره ترک مصدوم و تعدد جرم راهنماست.
قوانینِ مرتبط: قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، مواد ۷۱۷ و ۷۱۹؛ قانون خودداری از کمک به مصدومین و رفع مخاطرات جانی مصوب ۱۳۵۴، ماده واحده
مفاهیمِ حقوقی: تصادف منجر به جرح، ترک صحنه حادثه، خودداری از کمک به مصدوم، وضعیت خطرناک، تعدد مادی جرم، تشدید مجازات
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
اگر راننده مقصرِ تصادف منجر به جرح، مصدوم را رها کند، آیا ممکن است به مجازات قانون خودداری از کمک هم محکوم شود؟
بله، اگر شرایط مقرر در ماده واحده قانون خودداری از کمک به مصدومین و رفع مخاطرات جانی وجود داشته باشد، مجازات آن ماده نیز درباره او اعمال میشود.
آیا این رفتار تعدد مادی جرم است یا تعدد معنوی؟
نظریه، با لحاظ مقررات تعدد مادی جرم، اعمال مجازات مقرر در ماده واحده را ممکن میداند.
خیر؛ متن تصریح میکند تشدید مجازات ماده ۷۱۹ شامل مرتکبین بزه ماده ۷۱۷ نمیشود.
کلیدواژهها: تصادف منجر به جرح، ترک صحنه حادثه، تعدد مادی، کمک به مصدومین، مجازات تعزیری
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
در تصادف منجر به جرح موضوع ماده 717 قانون مجازات اسلامي (تعزيرات) مصوب 1375،چنانچه راننده مسبب حادثه به منظور فرار از تعقيب، محل حادثه را ترك و مصدوم را رها كند: آيا دادگاه مي تواند حسب «قانون مجازات خودداري از كمك به مصدومين و رفع مخاطرات جاني مصوب 1354» مقصر حادثه را به حبس تعزيري موضوع آن قانون محكوم كند؟ 2- آيا موضوع مصداق تعدد مادي است يا تعدد معنوي؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
1 و2- با يادآوري اين كه تشديد مجازات مذكور در ماده 719 قانون مجازات اسلامي (تعزيرات) مصوب 1375 شامل مرتكبين بزه موضوع ماده 717 اين قانون نمي شود، چنان چه مرتكب بزه ماده 717 قانون يادشده با وجود شرايط مقرر در «ماده واحده قانون خودداري از كمك به مصدومين و رفع مخاطرات جاني مصوب 1354» از كمك به مصدوم خودداري و وي را در وضعيت خطرناك رها كند، با لحاظ مقررات تعدد مادي جرم، مشمول مجازات مقرر در اين ماده واحد نيز مي شود
نظریه مشورتی شماره 7/99/843 مورخ 1399/09/02
موضوع استعلام مربوط به تصادف منجر به جرح است که در آن راننده مسبب حادثه، برای فرار از تعقیب، محل حادثه را ترک کرده و مصدوم را رها کرده است. پرسش مطرح شده این است که آیا دادگاه میتواند بر اساس «قانون مجازات خودداری از کمک به مصدومین و رفع مخاطرات جانی مصوب 1354» راننده را به حبس تعزیری محکوم کند و آیا این موضوع مصداق تعدد مادی یا معنوی است. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که تشدید مجازات مندرج در ماده 719 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب 1375 شامل بزهکاران ماده 717 نمیشود. با این حال، اگر مرتکب بزه ماده 717 با وجود شرایط مقرر در قانون 1354 از کمک به مصدوم خودداری کند، مشمول مجازات مقرر در این قانون نیز خواهد بود و این موضوع از نظر قانونی مصداق تعدد مادی جرم است.
تاریخ نظریه: 1399/09/02
شماره نظریه: 7/99/843
شماره پرونده: 99-186/2-843 ک
جناب آقای … شعبه 104 کیفری دو شهرستان رباط کریم مستقر در پرند با سلام و دعای خیر؛ بازگشت به استعلام شماره 1036/634 مورخ 1399/06/16 به شماره ثبت وارده 843 مورخ ، 1399/06/17 نظریه مشورتی کمیسیون آیین دادرسی کیفری ) (1 این اداره کل به شرح زیر اعلام میشود: 1 و -2 با یادآوری اینکه تشدید مجازات مذکور در ماده 719 قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب 1375 شامل مرتکبین بزه موضوع ماده 717 این قانون نمیشود، چنانچه مرتکب بزه ماده 717 قانون یادشده با وجود شرایط مقرر در »مادهواحده قانون خودداری از کمک به مصدومین و رفع مخاطرات جانی مصوب «1354 از کمک به مصدوم خودداری و وی را در وضعیت خطرناک رها کند، با لحاظ مقررات تعدد مادی جرم، مشمول مجازات مقرر در این مادهواحد نیز میشود دکتر …