نظر مشورتی ۵۱۵/99/۷ مورخ ۳۰/06/۱۳۹۹ اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص اینکه افراز املاک مشاع فاقد سابقه ثبتی از شمول قانون افراز و فروش املاک مشاع مصوب 1357 خروج موضوعی دارد و همچن
پاسخ: افراز املاک مشاع فاقد سابقه ثبتی از شمول قانون افراز و فروش املاک مشاع مصوب ۱۳۵۷ خارج است.
به زبانِ ساده
استعلام درباره افراز یا فروش ملک مشاعی بود که سابقه ثبتی نداشت، و نیز درباره قابلیت اعتراض به تصمیم دادگاه و زمان ارزیابی ملک پرسیده بود. متنِ نظریه ناقص است؛ فقط بخش آغازین پاسخ درباره خارجبودن این املاک از شمول قانون یادشده دیده میشود و پاسخ به پرسشهای دیگر در دسترس نیست.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسشکننده در متن معرفی نشده است و موضوع درباره مالکان مشاع و رسیدگی دادگاه است.
چگونه: سه پرسش درباره افراز، فروش و ارزیابی مطرح شده، اما متن نظریه پس از آغاز پاسخ به بخش نخست ناتمام است.
چرا مهم است: این متن برای مالکان مشاع و وکلا درباره ملک فاقد سابقه ثبتی مطرح است، اما برای پاسخ کامل باید ادامه نظریه در دسترس باشد.
قوانینِ مرتبط: قانون افراز و فروش املاک مشاع مصوب ۱۳۵۷؛ متنِ موجود میگوید املاک مشاع فاقد سابقه ثبتی از شمول آن خارجاند.
آیا افراز ملک مشاع فاقد سابقه ثبتی مشمول قانون افراز و فروش املاک مشاع است؟
متنِ موجود میگوید از شمول آن قانون خارج است.
آیا در ملک فاقد سابقه ثبتی باید پیش از فروش، درخواست افراز مطرح شود؟
نامطمئن؛ ادامه نظریه در متن موجود نیست.
آیا رأی درباره افراز و فروش قطعی است یا قابل تجدیدنظر؟
نامطمئن؛ ادامه نظریه در متن موجود نیست.
آیا برای دستور فروش، دادگاه باید پیشاپیش نظر کارشناس بگیرد؟
نامطمئن؛ ادامه نظریه در متن موجود نیست.
کلیدواژهها: افراز، ملک مشاع، فاقد سابقه ثبتی، دستور فروش، قانون افراز و فروش املاک مشاع
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
اولاً، چنانچه دادخوستي به خواسته صدور دستور فروش ملك مشاع فاقد سابقه و جريان ثبتي مطرح شود، آيا در مورد اين گونه املاك نيز همانند املاك داراي سابقه و خاتمه عمليات ثبتي، لازمه استماع درخواست خواهان مبني بر فروش، آن است كه بدواً خواهان دادخواست و يا درخواست افراز آن ملك را مطرح كند تا در صورتاحراز غير قابل افراز بدون آن حكم يا دستور بر فروش آن ملك صادر شود و يا آن كه دادگاه به صرف درخواست خواهان كه فقط فروش ملك فاقد سابقه و جريان ثبتي است بدواً غير قابل افراز بودن آن ملك را ولو بدون درخواست خواهان احراز و متعاقباً دستور فروش صادر كند؟ ثانياً، چنانچه در فرض سؤال خواسته خواهان افراز ملك اعم از داراي سابقه ثبتي يا فاقد سابقه ثبتي و در صورت غير قابل افراز بودن صدور دستور فروش باشد، ب. ت. ب. اين كه دادگاه در صورت غير قابل افراز تشخيص دادن ملك، دستور فروش صادر مي كند و نه حكم؛ آيا رأي صادر شده در هر دو بخش خواسته خواهان افراز و فروش قطعي است يا قابل تجديدنظر؟ ثالثاً، ب. ت. ب. تغييير قيمت ها، آيا دادگاه مي تواند در صورت احراز غير قابل افراز بودن ملك دستور فروش آن ملك را بدون جلب نظر كارشناس و تقسيم وجه حاصل از فروش بين شركا به نسبت سهم مالكيت خود صادر كند و مقرر دارد كه جلب نظر كارشناس به منظور ارزيابي قيمت آن ملك در واحد اجراي احكام صورت گيرد؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
1- اولاً، افراز املاك مشاع فاقد سابقه ثبتي از شمول قانون افراز و فروش املاك مشاع مصوب 1357 خروج موضوعي دارد. ثانياً، رسيدگي به درخواست فروش اين املاك را نمي توان موكول به ارائه حكم مبني بر غير قابل افراز بودن آن دانست و دادگاه رسيدگي كننده رأساً قابليت يا عدم قابليت افراز را احراز و چنانچه قابل افراز نبودن و قابل تقسيم نبودن ملك به يكي از طرق قانوني را احراز كند، حكم بر فروش ملك صادر و در صورتي كه ملك را قابل تقسيم به يكي از طرق قانوني غير از فروش بداند؛ اما خواسته خواهان صرفاً فروش ملك باشد، تصميم مقتضي اتخاذ مي كند.
2- ب. ت. ب. آنچه در بند فوق آورده شد، تصميم دادگاه، حكم و قابليت يا عدم قابليت اعتراض به آن تابع قواعد عمومي آيين دادرسي است.
3- فروش ملك مشاع غير قابل افراز وفق مقررات قانون اجراي احكام مدني با جلب نظر كارشناس و انجام مزايده بايد باشد و اجراي دادگاه مجاز به فروش بدون رعايت مقررات يادشده نيست؛ مگر آن كه طرفين به نحو ديگري توافق كنند.