Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/1401/288 مورخ 1401/06/12 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص ماهیت حق قصاص با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#اداره_کل #قصاص #فوت #ارث #مجازات #ولی_دم #مقتول #وراث #مطالبه #قسامه #مجنی‌علیه #ناظر #رجوع #حق‌قصاص #قضاییه #ورثه #سکوت‌قانون #صورت #توافق #عقیده #زوجه #ولی #فقه #استدلال #نظریه‌مشورتی #تأیید #نظریه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا حق قصاص به ارث رسیده به صورت مجموعی است یا انحلالی؟

پاسخ: حق قصاص حتی پس از فوت اولیای دم و انتقال به ورثه نیز به صورت انحلالی است و هر یک از ورثه سهم خود را دارند.

به زبانِ ساده

موضوع، چگونگی انتقال حق قصاص به ورثه یکی از اولیای دمِ فوت‌شده بود. اداره کل حقوقی گفته است هر یک از ورثه، سهمی از این حق می‌برد و حق قصاص در این فرض مجموعی نیست. متن ارائه‌شده در ادامه ناقص است.

چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه در پاسخ به استعلام؛ استعلام‌کننده در متن مشخص نشده است.

چگونه: استعلام درباره ماهیت حق قصاصِ منتقل‌شده به ورثه یکی از اولیای دم مطرح شد. اداره کل حقوقی با استناد به مواد ۳۵۰ و ۳۵۱، انحلالی بودن حق را در این فرض نیز پذیرفت.

چرا مهم است: این نظر برای ورثه مقتول و وکلای آنان در تشخیص سهم و وضعیت حق قصاص پس از فوت یکی از اولیای دم کاربرد دارد.

قوانینِ مرتبط: قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، مواد ۳۵۰ و ۳۵۱؛ ماده ۳۲۱ نیز در ادامه متن ذکر شده، اما توضیح آن در متن ارائه‌شده ناقص است. ماده ۴۲۲ در استعلام مطرح شده است.

مفاهیمِ حقوقی: حق قصاص، حق انحلالی، حق مجموعی، ولی دم، ارث، ورثه مقتول

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا حق قصاصی که با فوت یکی از اولیای دم به ورثه او منتقل می‌شود، مجموعی است؟

خیر؛ به نظر اداره کل حقوقی، این حق نیز انحلالی است.

حق قصاصِ منتقل‌شده به ورثه چگونه تقسیم می‌شود؟

میان ورثه موضوع ماده ۳۵۱ تقسیم می‌شود؛ زوج و زوجه از تعریف ولی دم در آن ماده مستثنا هستند.

کلیدواژه‌ها: قصاص، اولیای دم، ارث، انحلالی، مجازات اسلامی

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

استعلام : در خصوص ماهيت حق قصاص 3 نظر وجود دارد مشهور اماميه كه مقنن نيز وفق مواد 350 و 422 قانون مجازات اسلامي مصوبب 1392 از اين نظر پيروي نموده معتقدند حق قصاص انحلالي است و هر يك از اولياء دم مستقلا داراي اين حق مي‌باشند. اهل سنت قائل به مجموع بودن حق قصاص هستند و گروهي نيز آن را حقيقتي بسيط مي‌دانند. سوال اين جا است وفق نظر برخي اساتيد محترم مواد فوق‌الذكر ناظر بر حق قصاص ابتدايي است؛ لذا چنانچه احدي از اولياء دم فوت نمايد و حق قصاص به ورثه او برسد قانون در اين فرض ساكت است و مي‌بايست به فقه رجوع نموده و در فقه حق قصاص به ارث رسيده مجموعي است و اگر همه ورثه طالب قصاص باشند قصاص اجرا و الا غير قابل اجراست؛ لذا مستدعي است اولاً بيان فرماييد آيا مجموعي بودن حق قصاص به ارث رسيده نظر قوي و قابل دفاعي هست يا خير؟ و اين استدلال كه قانون در فرض اخير ساكت است از نظر آن اداره محترم با عنايت به مطلق بودن مواد موصوفي پذيرفتني است؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : مشهور فقهاي شيعه، نظر به انحلالي بودن حق قصاص دارند كه اين عقيده در ماده 350 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 مورد پذيرش قرار گرفته است. از سوي ديگر مطابق ماده 351 قانون يادشده، ولي دم همان ورثه مقتول است (به غير از زوج و زوجه) و حق قصاص كه به واسطه فوت يكي از اولياء دم به ورثه منتقل مي‌شود ميان ورثه موضوع ماده اخيرالذكر تقسيم مي‌شود؛ لذا در اين فرض نيز حق قصاص به ارث رسيده، انحلالي است. ماده 321 قانون پيش‌گفته نيز مفيد همين معناست كه در صورت فوت مجني‌عليه يا ولي دم، هريك از وراث بدون نياز به توافق با ديگر ورثه، حق مطالبه يا اقامه قسامه دارد. حكم ماده 422 قانون پيش‌گفته نيز مؤيد اين نظر است و موضوع از مصاديق سكوت قانون نيست. نظریه مشورتی شماره 7/1401/288 مورخ 1401/06/12 موضوع استعلام به بررسی ماهیت حق قصاص و نظرات مختلف در این خصوص مربوط می‌شود. در این راستا، پرسش اصلی این است که آیا مجموعی بودن حق قصاص که به ارث رسیده، نظری قوی و قابل دفاع است و آیا استدلال مبنی بر سکوت قانون در این زمینه پذیرفتنی است یا خیر. اداره کل حقوقی قوه قضاییه در پاسخ به این استعلام اعلام کرده است که مشهور فقهای شیعه، حق قصاص را انحلالی می‌دانند و این نظر در ماده 350 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 نیز تایید شده است. همچنین، طبق ماده 351 این قانون، ولی دم همان ورثه مقتول است و حق قصاص به ورثه منتقل شده و میان آن‌ها تقسیم می‌گردد. بنابراین، در صورت فوت یکی از اولیاء دم، حق قصاص به ارث رسیده نیز انحلالی است و هر یک از وراث می‌توانند بدون نیاز به توافق با دیگر ورثه، حق خود را مطالبه کنند. این موضوع همچنین در ماده 321 و ماده 422 قانون مذکور تایید شده و به عنوان سکوت قانون تلقی نمی‌شود. تاریخ نظریه: 1401/06/12 شماره نظریه: 7/1401/288 شماره پرونده: 1401-186/1-288 ک مشهور فقهای شیعه، نظر به انحلالی بودن حق قصاص دارند که این عقیده در ماده 350 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مورد پذیرش قرار گرفته است. از سوی دیگر مطابق ماده 351 قانون یادشده، ولی دم همان ورثه مقتول است (ب. غ. از زوج و زوجه) و حق قصاص که به واسطه فوت یکی از اولیاء دم به ورثه منتقل می‌شود میان ورثه موضوع ماده اخیرالذکر تقسیم می‌شود؛ لذا در این فرض نیز حق قصاص به ارث رسیده، انحلالی است. ماده 321 قانون پیش‌گفته نیز مفید همین معناست که در صورت فوت مجنی‌علیه یا ولی دم، هریک از وراث بدون نیاز به توافق با دیگر ورثه، حق مطالبه یا اقامه قسامه دارد. حکم ماده 422 قانون پیش‌گفته نیز موید این نظر است و موضوع از مصادیق سکوت قانون نیست. مشهور فقهای شیعه، نظر به انحلالی بودن حق قصاص دارند که این عقیده در ماده 350 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مورد پذیرش قرار گرفته است. از سوی دیگر مطابق ماده 351 قانون یادشده، ولی دم همان ورثه مقتول است )ب. غ. از زوج و زوجه( و حق قصاص که به واسطه فوت یکی از اولیاء دم به ورثه منتقل میشود میان ورثه موضوع ماده اخیرالذکر تقسیم میشود؛ لذا در این فرض نیز حق قصاص به ارث رسیده، انحلالی است. ماده 321 قانون پیشگفته نیز مفید همین معناست که در صورت فوت مجنیعلیه یا ولی دم، هریک از وراث بدون نیاز به توافق با دیگر ورثه، حق مطالبه یا اقامه قسامه دارد. حکم ماده 422 قانون پیشگفته نیز مؤید این نظر است و موضوع از مصادیق سکوت قانون نیست. دکتر …

موارد مرتبط 16

آرای مرتبط 12

نظریات مشورتی 2

مواد مرتبط 1

دکترین 1

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین