Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/1401/897 مورخ 1401/12/06 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص عدم تلقی اعراض از مالکیت وسیله نقلیه توقیفی در صورت عدم مراجعه مالک آن جهت رفع توقیف با اصلاحات و الحاقات بع

سبدِ من

#وسیله_نقلیه #اداره_کل #رفع_توقیف #مالک #توقیف #مالکیت #قانون_مدنی #رسیدگی #خودرو #حیازت #قرینه #توقیف_مال #پیش‌بینی #توقیف_خودرو #اخطار #اسباب_تملک #تملک #تعیین_تکلیف_اموال #اعراض #توقیفی #صورت #قضاییه #جرایم #احکام #اموال_بلاصاحب #نظریه‌مشورتی #راهنمایی_و_رانندگی #اموال #نظریه

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا عدم مراجعه مالک برای ترخیص وسیله نقلیه توقیفی را می‌توان به عنوان اعراض و مال بلاصاحب تلقی کرد؟

پاسخ: خیر، اعراض در صورتی صدق می‌کند که قرینه‌ای بر صرف‌نظر کردن مالک از مال وجود داشته باشد و در غیر این صورت استصحاب مالکیت جاری است.

به زبانِ ساده

پرسش درباره خودروی توقیفی‌ای است که مالک پس از اخطار برای پرداخت جریمه‌ها و هزینه‌های مربوط مراجعه نکرده است. نظر بیان‌شده می‌گوید صرفِ مراجعه‌نکردن، بدون قرینه‌ای بر صرف‌نظر کردن از مال، مالکیت را از بین نمی‌برد؛ اما بخش پایانی نظر درباره فرض خودرو در متن موجود نیست.

چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسش‌کننده، استعلام‌کننده‌ای است که هویت او در متن نیامده؛ موضوع پرسش وضعیت خودروی توقیفی و مالک آن است.

چگونه: در پی استعلام درباره وسیله نقلیه‌ای که مالک آن پس از اخطار مراجعه نکرده، اداره کل حقوقی ابتدا مقررات تملک و اعراض را توضیح داده است؛ ادامه پاسخ درباره فرض سؤال در متن ارائه‌شده ناقص است.

چرا مهم است: این نظر برای مالکان وسایل نقلیه توقیفی و مراجع نگهدارنده آن‌ها مهم است، زیرا روشن می‌کند صرف عدم مراجعه، بدون قرینه دیگر، دلیل اعراض از مالکیت نیست.

قوانینِ مرتبط: قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب ۱۳۸۹، تبصره ماده ۸؛ قانون مدنی، مواد ۱۴۰، ۱۴۶، ۱۴۷ و ۱۷۸.

مفاهیمِ حقوقی: اعراض از مالکیت، مال مباح، حيازت، اسباب تملک، استصحاب مالکیت، وسیله نقلیه توقیفی

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا مراجعه نکردن مالک برای تحویل وسیله نقلیه توقیفی، به‌تنهایی اعراض از مالکیت محسوب می‌شود؟

خیر؛ اگر قرینه‌ای بر صرف‌نظر کردن مالک از مال نباشد، استصحاب مالکیت جاری است.

چه زمانی اعراض از مال صدق می‌کند؟

زمانی که رفتار مالک حاکی از صرف‌نظر کردن از مال باشد، به‌گونه‌ای که مال، مال مباح محسوب شود.

آیا متن درباره خودرویی که مدت طولانی در پارکینگ مانده، نتیجه جداگانه‌ای بیان می‌کند؟

بخش ارائه‌شده پیش از بیان پاسخ نهایی به فرض سؤال قطع شده است.

کلیدواژه‌ها: وسیله نقلیه، توقیف، اعراض، مالکیت، اموال بلاصاحب، قانون مدنی

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

استعلام : در برخي مواد قانون رسيدگي به تخلفات رانندگي مصوب 1389 با اصلاحات و الحاقات بعدي؛ از جمله تبصره ماده 8 اين قانون، توقيف وسيله نقليه پيش‌بيني شده است؛ چنانچه پس از توقيف خودرو و به‌رغم اخطار به مالك براي پرداخت جرايم و ديگر موارد در نظر گرفته شده، مراجعه‌اي صورت نگيرد، وضعيت خودرو يا موتور سيكلت توقيفي چگونه خواهد بود و چه اقدامي نسبت به آن متصور است؟ آيا مي‌توان عدم مراجعه را به عنوان اعراض مالك تلقي كرد و احكام اموال بلاصاحب را جاري دانست؟ بويژه در فرضي كه مدت طولاني از زمان توقيف در پاركينگ سپري شده است. نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : اولاً، اسباب تملك در ماده 140 قانون مدني احصاء شده است و ظاهر سياق آن ماده حصر اين اسباب در موارد چهارگانه است. ثانياً، مالي كه از آن اعراض شده است، مصداق مال مباحي است كه قانون مدني حيازت آن را با شرايط مذكور در قانون مدني؛ از جمله با لحاظ مواد 146 و 147 اين قانون، موجب تملك دانسته است؛ زيرا واژه «اعراض» در ماده 178 قانون مدني و ذيل باب پنجم از قسمت اول كتاب دوم جلد اول قانون مدني با عنوان «در احياء اراضي موات و حيازت اشياء مباحه» آمده است. ثالثاً، بنا به مراتب ياد‌شده، اعراض در صورتي صدق مي‌كند كه حاكي از صرف ‌نظر نمودن مالك از آن مال باشد؛ به نحوي كه بر آن مال، عنوان «مال مباح» صدق كند؛ بنابراين، در مواردي كه قرينه‌اي بر صرف ‌نظر كردن از مال وجود نداشته باشد، استصحاب مالكيت جاري خواهد بود. رابعاً، در فرض سؤال كه وسيله نقليه از جمله در اجراي تبصره ماده 8 قانون رسيدگي به تخلفات رانندگي مصوب 1389 با اصلاحات و الحاقات بعدي توسط مأموران راهنمايي و رانندگي توقيف شده است، در مواردي قرينه بر عدم اعراض نيز وجود دارد؛ از جمله گاهي اوضاع و احوال مالك وسيله نقليه نشان مي‌دهد عدم مراجعه او براي رفع توقيف ناشي از عدم توانايي مالي يا غير مالي او براي پرداخت جريمه‌ها و مانند آن است. همچنان‌كه ممكن است فردي كه وسيله نقليه از او توقيف شده است، مالك واقعي نبوده و به همين دليل انگيزه‌اي براي مراجعه نداشته باشد؛ در حالي‌كه مالك اصلي از توقيف مال خود بي‌خبر است. بنا به مراتب ياد‌شده، صرف عدم مراجعه مالك براي پرداخت جرايم متعلقه و تحويل وسيله نقليه، اعراض وي از مالكيت آن تلقي نمي‌شود و نمي‌توان احكام مال بدون صاحب را بر چنين اموالي جاري كرد. خامساً، ارائه راهكار در خصوص تعيين تكليف نسبت به اموال توقيفي فرض استعلام، از وظايف اين اداره كل خارج است. نظریه مشورتی شماره 7/1401/897 مورخ 1401/12/06 موضوع استعلام درباره وضعیت خودرو یا موتور سیکلت توقیفی پس از عدم مراجعه مالک برای پرداخت جرایم و سایر مسائل قانونی است. پرسش این است که آیا می‌توان عدم مراجعه مالک را به عنوان اعراض از مالکیت تلقی کرده و احکام اموال بلاصاحب را بر آن اعمال کرد، به ویژه اگر مدت طولانی از توقیف گذشته باشد. در پاسخ، اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام می‌کند که اعراض از مالکیت زمانی معتبر است که مالک به‌طور واضح از مال خود صرف نظر کرده باشد. در صورت نبود شواهدی که نشان‌دهنده اعراض باشد، مالکیت همچنان پابرجاست. همچنین، در مورد وسایل نقلیه توقیفی، ممکن است عدم مراجعه مالک به دلیل مشکلات مالی یا بی‌اطلاعی از توقیف باشد. بنابراین، عدم مراجعه مالک برای پرداخت جرایم به معنای اعراض از مالکیت نیست و احکام اموال بلاصاحب بر این اموال اعمال نمی‌شود. علاوه بر این، تعیین تکلیف اموال توقیفی خارج از وظایف این اداره کل است. تاریخ نظریه: 1401/12/06 شماره نظریه: 7/1401/897 شماره پرونده: 1401-16/6-897ح رابعاً، در فرض سوال که وسیله نقلیه از جمله در اجرای تبصره ماده 8 قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب 1389 با اصلاحات و الحاقات بعدی توسط ماموران راهنمایی و رانندگی توقیف شده است، در مواردی قرینه بر عدم اعراض نیز وجود دارد؛ از جمله گاهی اوضاع و احوال مالک وسیله نقلیه نشان می‌دهد عدم مراجعه او برای رفع توقیف ناشی از عدم توانایی مالی یا غیر مالی او برای پرداخت جریمه‌ها و مانند آن است. همچنان‌که ممکن است فردی که وسیله نقلیه از او توقیف شده است، مالک واقعی نبوده و به همین دلیل انگیزه‌ای برای مراجعه نداشته باشد؛ در حالی‌که مالک اصلی از توقیف مال خود بی‌خبر است.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 3

موارد مرتبط 33

آرای مرتبط 12

نظریات مشورتی 6

نشست‌های قضایی 2

مواد مرتبط 1

  • تفسیر از این صفحه ماده 140 — قانون مدنی ماده 140 قانون مدنی احصاء شده است و ظاهر سیاق آن ماده حصر این اسباب در موا

دکترین 11

نکته‌های مرتبط 1

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین