پرسش: آیا مشارکت در قتل متوفي موجب سلب حق دریافت مستمری قانونی از همسر وی میشود؟
پاسخ: مبالغ پرداختی مانند مستمری از شمول مقررات ارث خارج است و مشارکت در قتل متوفی موجب سلب حق دریافت مستمری همسر نمیشود، مگر در قوانین یا قراردادها تصریح شده باشد.
به زبانِ ساده
بعضی مبالغی که پس از فوت برقرار میشود، ارث نیست و طبق قانون یا مقررات خاص به افراد واجد شرایط پرداخت میشود. بر اساس این نظر، مشارکت یا معاونت همسر در قتل متوفی بهتنهایی موجب سلب مستمری او نیست؛ مگر اینکه مقررات یا قرارداد چنین اثری را مقرر کرده باشند.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ طرفین یا پرسشکننده در متن مشخص نشدهاند.
چگونه: اداره کل حقوقی درباره پرداخت مستمری به همسرِ مستخدم متوفی نظر داده و شرطِ استثناییِ سلب حق را وجود تصریح در مقررات یا قرارداد دانسته است.
چرا مهم است: این نظر برای ورثه و نهادهای پرداختکننده مستمری در تشخیص تفاوت میان ارث و مستمری و آثار قتل اهمیت دارد.
قوانینِ مرتبط: نامطمئن؛ متن به مقررات بیمهای و استخدامی و قوانین خاص پرداخت مستمری اشاره دارد، اما مادهای را نام نمیبرد.
آیا مشارکت همسر در قتل متوفی، مستمری او را از بین میبرد؟
خیر؛ مگر آنکه مقررات یا قراردادهای مربوط، این محرومیت را تصریح کرده باشند.
آیا مستمری پرداختی به ورثه جزو ارث است؟
خیر؛ برخی پرداختهای برقرارشده به مناسبت فوت، از شمول مقررات ارث خارجاند.
کلیدواژهها: مستمری، ورثه، ارث، قتل متوفی، حقوق استخدامی، قوانین بیمهای، مستمری بگیر
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
برخي مبالغ پرداختي به ورثه متوفي كه به مناسبت فوت او طبق قانون درباره ورثه يا افراد تحت تكفل برقرار ميشود، از شمول مقررات ارث خارج بوده و با رعايت قوانين خاص مانند قوانين مربوط به پرداخت مستمريها به وراث قانوني مستخدم متوفي (ورثه بلافصل او) پرداخت ميگردد. بنابراين، چنانچه مطابق مقررات بيمهاي و استخدامي اداره متبوع متوفي، همسر وي از مستمري شخص فوت شده برخوردار باشد، مباشرت و مشاركت و معاونت در قتل متوفي از موجبات سلب اين حق نيست؛ مگر آن كه در مقررات يا قراردادهاي مربوط تصريح شده باشد.
نظریه مشورتی شماره 7/98/1334 مورخ 1398/09/05
موضوع استعلام مربوط به وضعیت حقوقی همسر قاتل در دریافت مستمریمقتول است. در پروندهای که خانم م.ز به اتهام معاونت در قتل همسرش محکوم شده، سوال این است که آیا وی میتواند به عنوان همسر مقتول از مستمری وی بهرهمند شود یا خیر. بر اساس بند 3 ماده 80 و مواد 81 و 83 قانون تامین اجتماعی، 50 درصد مستمری به همسر و 25 درصد به فرزند صغیر پرداخت میشود. اداره کل حقوقی قوه قضاییه در نظریه مشورتی خود اعلام کرده است که برخی مبالغ پرداختی به وراث متوفی، از شمول مقررات ارث خارج هستند و در صورت وجود مقررات بیمهای، همسر مقتول میتواند از مستمری برخوردار باشد، مگر اینکه در مقررات یا قراردادهای مربوطه به صراحت این حق از او سلب شده باشد.
تاریخ نظریه: 1398/09/05
شماره نظریه: 7/98/1334
شماره پرونده: 98-69-1334 ع
احتراماً ن. ب. ا. در پروندهای خانم م.ز به جهت معاونت در قتل همسرش مرحوم ا.م به تحمل 10 سال حبس محکوم گردیده است و نامبردگان دارای طفل مشترک میباشند از سویی مقتول در سابق افراد تحت تکفل خود همسر و فرزند را بیمه نموده و پس از قتل وی حسب اصلاحیه بند 3 ماده 80 و ماده 81 و ماده 83 قانون تامین اجتماعی پنجاه درصد مستمری مرحوم به همسر وی معاون در قتل همسر و بیست و پنج درصد به فرزند صغیر او پرداخت میگردد که سهم همسر مورد اعتراضقیم طفل واقع گردیده است و عنوان داشته مادر طفل تحت قیومت وی در قتل پدر طفل معاونت نموده و همسرش را به قتل رسانده و حال نصف مستمری مقتول را هم دریافت مینماید حالیه با عنایت به اینکه حسب قوانین جاری و مستندات فقهی صرفا قاتل از ماترک مقتول محروم گردیده و در خصوص محرومیت معاون در قتل صراحتی وجود ندارد از سویی مستمری پرداختی تامین اجتماعی ترکه متوفی محسوب نمیگردد و از شمول قواعد ارث خارج است لذا مستدعی است در خصوص استحقاق یا عدم استحقاق مادر طفل به دریافت مستمری مقتول مراتب را از اداره محترم کل امور حقوقی قوه قضاییه استعلام فرمائید.
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
در پروندهای خانم »الف« به جهت معاونت در قتل همسرش به تحمل 10 سال حبس محکوم گردیده است و نامبردگان دارای طفل مشترک میباشند؛ از سویی مقتول در سابق افراد تحت تکفل خود یعنی همسر و فرزندش را بیمه نموده و پس از قتل وی حسب بند 3 اصلاحی ماده 80 و مواد 81 و 83 قانون تأمین اجتماعی مصوب 1354 با اصلاحات و الحاقات بعدی پنجاه درصد مستمری به همسر )معاون در قتل عمد( و بیست و پنج درصد به فرزند صغیر پرداخت میشود. سهم همسر مورد اعتراض قیم طفل واقع گردیده شده است. با عنایت به این که حسب قوانین جاری و مستندات فقهی صرفاً قاتل از ماترک مقتول محروم شده و در خصوص محرومیت معاون در قتل صراحتی وجود ندارد؛ از سویی مستمری پرداختی توسط سازمان تأمین اجتماعی، ترکه متوفی محسوب نمیشود و از شمول قواعد ارث خارج است؛ خواهشمند است در خصوص استحقاق یا عدم استحقاق مادر طفل به دریافت مستمری مقتول مراتب را اعلام فرمایید.
برخی مبالغ پرداختی به ورثه متوفی که به مناسبت فوت او طبق قانون درباره ورثه یا افراد تحت تکفل برقرار میشود، از شمول مقررات ارث خارج بوده و با رعایت قوانین خاص مانند قوانین مربوط به پرداخت مستمریها به وراث قانونی مستخدم متوفی )ورثه بلافصل او( پرداخت میشود. بنابراین، چنانچه مطابق مقررات بیمهای و استخدامی اداره متبوع متوفی، همسر وی از مستمری شخص فوت شده برخوردار باشد، مباشرت و مشارکت و معاونت در قتل متوفی از موجبات سلب این حق نیست؛ مگر آنکه در مقررات یا قراردادهای مربوط تصریح شده باشد. دکتر … حیدری پور