نظر مشورتی 7/98/435 مورخ 1398/09/18 اداره کل حقوقی قوه‌قضائیه در خصوص تعیین ارش برای قطع دست فاقد انگشتان بر اساس مساحت عضو مجروح با اصلاحات و الحاقات بعدی

مقررات مربوط به قطع دست در مبحث دهم بخش دوم از كتاب چهارم ديات قانون مجازات اسلامي 1392 آمده است. در اين مبحث براي قطع دستي كه فاقد انگشتان است، ديه اي مقرر نشده است و چون ماده 635 قانون مذكور ناظر به قطع كردن يا از بين بردن دست از مفصل مچ، مشروط به داشتن انگشتان كامل است و نيز ماده 639 همين قانون اشاره به دستي دارد كه داراي انگشتان است، بنابراين فرض سؤال از شمول مواد ياد شده و نيز ماده 565 قانون مورد بحث خارج مي باشد و در هر دو مورد استعلام، بايد ارش با جلب نظر پزشكي قانوني تعيين شود و در فرضي كه مجني عليه كف دست ندارد و قسمت بالاتر از مچ قطع شود نيز مستلزم تعيين ارش است و مناسب است در تعيين ارش به مساحت عضو مورد جنايت توجه شود نظریه مشورتی شماره 7/98/435 مورخ 1398/09/18 موضوع استعلام مربوط به تعیین دیه و ارش در مواردی است که دست شخصی بدون انگشتان قطع شده باشد. در این زمینه، پرسش اصلی شامل وضعیت دیه و ارش در صورت قطع دست از بالای مچ و نحوه محاسبه ارش در صورت نبودن کف دست است. اداره کل حقوقی قوه قضاییه در پاسخ به این استعلام بیان می‌کند که بر اساس مواد 565، 635 و 639 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، برای قطع دستی که فاقد انگشتان است، دیه‌ای تعیین نشده است. بنابراین، ارش باید ب. ت. ب. نظر پزشکی قانونی مشخص شود. همچنین، در صورتی که شخص کف دست نداشته باشد، قطع قسمت بالاتر از مچ نیز نیازمند تعیین ارش است و در این تعیین، مساحت عضو قطع شده باید مورد توجه قرار گیرد. تاریخ نظریه: 1398/09/18 شماره نظریه: 7/98/435 شماره پرونده: 98-186/1-435 ک با عنایت به مفاد موادی چون 565، 635، 638، 639 از ق م ا بفرمائید چنانچه شخصی فاقد انگشتان دست راست باشد و جانی دست وی را از 20 سانت بالاتر از مچ قطع کند از وسط ساعد وضعیت دیه و ارش چگونه خواهد بود؟ چنانچه برای تا مچ دیه و برای مازاد از مچ به بالا ارش لازم باشد آیا عجیب نخواهد بود که چنانچه جانی کمی از بالاتر آرنج دست را قطع می کرد دیگر مسئول پرداخت ارش نمی شد ؟ ثانیاً: در خصوص مقدار بالاتر از مچ چنانچه لازم باشد میزانی پرداخت شود آیا ارش در نظر گرفته می‌شود یا ب. ت. ب. مفاد مواد 565 و 638 لازم است به میزان مساحت ساعد قطع شده محاسبه شود؟ پاسخ سوال فوق در فرضی که شخص کف دست ندارد چه می‌شود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: مقررات مربوط به قطع دست در مبحث دهم بخش دوم از کتاب چهارم دیات قانون مجازات اسلامی 1392 آمده است. در این مبحث برای قطع دستی که فاقد انگشتان است، دیه‌ای مقرر نشده است و چون ماده 635 قانون مذکور ناظر به قطع کردن یا از بین بردن دست از مفصل مچ، مشروط به داشتن انگشتان کامل است و نیز ماده 639 همین قانون اشاره به دستی دارد که دارای انگشتان است، بنابراین فرض سوال از شمول مواد یاد شده و نیز ماده 565 قانون مورد بحث خارج م. ب. و در هر دو مورد استعلام، باید ارش با جلب نظر پزشکی قانونی تعیین شود و در فرضی که مجنی‌علیه کف دست ندارد و قسمت بالاتر از مچ قطع شود نیز مستلزم تعیین ارش است و مناسب است در تعیین ارش به مساحت عضو مورد جنایت توجه شود. اولا،ً با عنایت به مفاد مواد 639 ، 638 ، 635 ، 565 قانون مجازات اسلامی، چنانچه شخصی فاقد انگشتان دست راست باشد و جانی دست وی را از بیست سانت بالاتر از مچ )از وسط ساعد( قطع کند، وضعیت دیه و ارش چگونه خواهد بود؟ چنانچه برای تا مچ دیه و برای مازاد از مچ به بالا ارش لازم باشد، این نتیجه غیر منطقی را در پی دارد که چنانچه جانی کمی از بالاتر آرنج دست را قطع میکرد دیگر مسئول پرداخت ارش نمیشد؟ ثانیا،ً در خصوص مقدار بالاتر از مچ، چنانچه لازم باشد میزانی پرداخت شود، آیا ارش در نظر گرفته می،شود یا ب. ت. ب. مفاد مواد 565 و 638 لازم است به میزان مساحت ساعد قطع شده محاسبه شود؟ پاسخ سوال فوق در فرضی که شخص کف دست ندارد چه میشود؟ مقررات مربوط به قطع دست در مبحث دهم بخش دوم از کتاب چهارم دیات قانون مجازات اسلامی 1392 آمده است. در این مبحث برای قطع دستی که فاقد انگشتان است، دیهای مقرر نشده است و چون ماده 635 قانون مذکور ناظر به قطع کردن یا از بین بردن دست از مفصل مچ، مشروط به داشتن انگشتان کامل است و نیز ماده 639 همین قانون اشاره به دستی دارد که دارای انگشتان است، بنابراین فرض سؤال از شمول مواد یاد شده و نیز ماده 565 قانون مورد بحث خارج م. ب. و در هر دو مورد استعلام، باید ارش با جلب نظر پزشکی قانونی تعیین شود و در فرضی که مجنیعلیه کف دست ندارد و قسمت بالاتر از مچ قطع شود نیز مستلزم تعیین ارش است و مناسب است در تعیین ارش به مساحت عضو مورد جنایت توجه شود. دکتر … حیدری پور