پرسش: آیا تخلیه عین مستأجره پیش از استرداد وديعه یا سند به مستأجر امکانپذیر است؟
پاسخ: خیر، تخلیه و تحویل عین مستأجره به موجر منوط به استرداد وديعه یا سند به مستأجر یا واحد اجرا است و توقیف ملک توسط مستأجر مانع از اجرای این تکلیف نیست.
به زبانِ ساده
موضوع، تخلیه ملکی است که موجر هنگام اجاره از مستأجر ودیعه گرفته است و مستأجر نیز برای طلب خود ملک را توقیف کرده است. نظر اداره کل حقوقی این است که تا پرداخت ودیعه به مستأجر یا واحد اجرا، ملک قابل تحویل به موجر نیست؛ توقیف ملک بهتنهایی طلب مستأجر را وصولشده نمیکند.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه صادر شده است؛ طرفهای دعوای مستقلِ مورد اشاره، موجر و مستأجرند و مشخصاتشان در متن نیامده است.
چگونه: مستأجر بابت ودیعه دعوای مستقل اقامه کرده و ملک را بابت طلب خود توقیف کرده است. اداره کل حقوقی توضیح داده که تا پرداخت ودیعه به مستأجر یا واحد اجرا، تحویل ملک به موجر ممکن نیست.
چرا مهم است: این نظر برای موجر، مستأجر و واحد اجرا در پروندههای تخلیه و استرداد ودیعه کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: قانون روابط موجر و مستأجر مصوب ۱۳۷۶، ماده ۴.
مفاهیمِ حقوقی: تخلیه عین مستأجره، ودیعه، تحویل ملک، توقیف ملک، محکومبه، واحد اجرا، وصول طلب
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا تا پیش از بازگرداندن ودیعه، ملکِ اجارهای قابل تخلیه و تحویل به موجر است؟
خیر؛ تا زمانی که ودیعه یا سند یا وجه به مستأجر یا واحد اجرا داده نشود، تخلیه و تحویل ممکن نیست.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
اولا، برابر اطلاق ماده 4 قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1376، تخليه عين مستأجره و تحويل آن به موجر منوط به استرداد وديعه يا سند يا وجه كه مطابق قرارداداجاره توسط موجر از مستأجر اخذ شده است ميباشد؛ بنابراين تا زماني كه موجر مبلغ يا سند مزبور را به مستأجر يا واحد اجرا ندهد، امكان تخليه و تحويل عين مستأجره به موجر وجود ندارد. ثانيا، در فرض سؤال كه مستأجر بابت وجه مذكور دعواي مستقل اقامه نموده و عين مستأجره را بابت طلب خود (محكومبه) توقيف كرده است، ب. ت. ب. اينكه صرف توقيف به معناي وصول محكومبه نيست تا زمانيكه مبلغ وديعه به مستأجر يا واحد اجرا پرداخت نشود، تحويل ملك از سوي واحد اجرا ممكن نيست.
نظریه مشورتی شماره 7/98/556 مورخ 1398/08/08
موضوع استعلام به درخواست تخلیه ملک اجارهای از سوی موجر علیه مستاجر و وضعیت حقوقی آن در صورت اقامه دعوی مستقل توسط مستاجر برای مطالبه وجه قرارداد مربوط میشود. طبق ماده 4 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1376، تخلیهملک و تحویل آن به موجر منوط به بازگرداندن ودیعه یا مبلغی است که موجر از مستاجر دریافت کرده است. بنابراین، تا زمانی که موجر این مبلغ را به مستاجر یا واحد اجرای احکام پرداخت نکند، امکان تخلیه ملک وجود ندارد. همچنین، ب. ت. ب. اینکه مستاجر دعوی مستقلی برای مطالبه وجه مطرح کرده و ملک را به عنوان توقیف بابت طلب خود نگه داشته است، صرف توقیف به معنای وصول مبلغ محکوم به نیست و تا زمانی که مبلغ ودیعه به مستاجر یا واحد اجرا پرداخت نشود، تحویل ملک امکانپذیر نخواهد بود.
تاریخ نظریه: 1398/08/08
شماره نظریه: 7/98/556
شماره پرونده: 98-3/1-556 ح
شخص (الف) به طرفیت شخص (ب) درخواست تخلیه را تقاضا نموده و دستور تخلیه صادر گردیده است تخلیه و تحویل مورد اجاره به موجر موکول به استرداد وجه مذکور در قرارداد به مستاجر اعلام شده است.
پس از مدتی شخص (ب) مستقلا دعوی مطالبه وجه مذکور در قرارداد اجاره را به طرفیت شخص الف مطرح نمود و به این منظور کلید مورد اجاره را تحویل اجرای احکام داده است در دعوی اخیر حکم به نفع شخص (ب) صادر و قطعیت یافته و وی نیز همان ملک مورد اجاره را در ازای مطالبات خود از شخص (الف) توقیف نموده است حال چنانچه شخص الف از اجرای احکام درخواست تحویل کلید ملک مذکور را داشته باشد آیا امکان اجابت خواسته وی با شرایط مذکور وجود دارد یا خیر./ع
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
ثانیا، در فرض سوال که مستأجر بابت وجه مذکور دعوای مستقل اقامه نموده و عین مستأجره را بابت طلب خود (محکومبه) توقیف کرده است، ب. ت. ب. اینکه صرف توقیف به معنای وصول محکومبه نیست تا زمانیکه مبلغ ودیعه به مستأجر یا واحد اجرا پرداخت نشود، تحویل ملک از سوی واحد اجرا ممکن نیست
شخص »الف« به طرفیت شخص »ب« درخواست تخلیه نموده و دستور تخلیه صادر گردیده است. تخلیه و تحویل مورد اجاره به موجر موکول به استرداد وجه مذکور در قرارداد به مستاجر اعلام شده است. پس از مدتی شخص »ب« مستقلا دعوی مطالبه وجه مذکور در قرارداد اجاره را به طرفیت شخص »الف« مطرح نمود و به این منظور کلید مورد اجاره را تحویل اجرای احکام میدهد. در دعوی اخیر، حکم به نفع شخص »ب« صادر و قطعیت یافته و وی نیز ملک مورد اجاره را در ازای مطالبات خود از شخص »الف« توقیف نموده است. حال چنانچه شخص »الف« از اجرای احکام درخواست تحویل کلید ملک مذکور را داشته باشد، آیا امکان اجابت خواسته وی با شرایط مذکور وجود دارد؟
بازگشت به استعلام شماره 980025 مورخ 1398/4/6 به شماره ثبت وارده 556 مورخ ، 1398/4/15 نظریه مشورتی کمیسیون اجرای احکام مدنی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد: اولا، برابر اطلاق ماده 4 قانون روابط موجر و مستأجر مصوب ، 1376 تخلیه عین مستأجره و تحویل آن به موجر منوط به استرداد ودیعه یا سند یا وجه که مطابق قرارداد اجاره توسط موجر از مستأجر اخذ شده است میباشد؛ بنابراین تا زمانی که موجر مبلغ یا سند مزبور را به مستأجر یا واحد اجرا ندهد، امکان تخلیه و تحویل عین مستأجره به موجر وجود ندارد. ثانیا، در فرض سؤال که مستأجر بابت وجه مذکور دعوای مستقل اقامه نموده و عین مستأجره را بابت طلب خود )محکومبه( توقیف کرده است، ب. ت. ب. اینکه صرف توقیف به معنای وصول محکومبه نیست تا زمانیکه مبلغ ودیعه به مستأجر یا واحد اجرا پرداخت نشود، تحویل ملک از سوی واحد اجرا ممکن نیست. دکتر … حیدری پور