جستجو در متنِ کاملِ قوانین، آرا و نظریات — برای حقوقدانانبه زبانِ خودتان بنویسید چه مشکلی دارید؛ دعوای مربوط، جای مراجعه، مدارک و نمونهمتن را ساده نشانتان میدهیم
پرسش: حکم تصرف عدوانی اراضی ملی واقع در طرحهای هادی روستا چیست؟
پاسخ: تصرف عدوانی اراضی ملی مشمول ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی است و حکم قلع و قمع صادره قابل اجراست، اما اجرای آن با درخواست بنیاد مسکن انجام میشود.
به زبانِ ساده
این نظر درباره ساختوساز در اراضی ملیِ تصرفشده است. بنا بر متن، مقررات ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی اعمال میشود، نه قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها. حکم قلعوقمع تا وقتی قانوناً لغو نشده اجرا میشود و بنیاد مسکن اجرای آن را پیگیری میکند.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه است؛ متن از اداره منابع طبیعی و بنیاد مسکن نام میبرد و طرف خصوصیِ پرونده را مشخص نمیکند.
چگونه: اداره منابع طبیعی درخواست قلعوقمع بنا را مطرح کرده و حکم صادر شده است. با واگذاری مدیریت زمین به بنیاد مسکن، اجرای حکم با درخواست و پیگیری این بنیاد انجام میشود.
چرا مهم است: این نظر برای مراجع و اشخاصی مفید است که درباره اجرای حکم قلعوقمع در اراضی ملیِ واقع در محدوده طرح هادی ابهام دارند.
قوانینِ مرتبط: ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات مصوب ۱۳۷۵)؛ قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها مصوب ۱۳۷۴؛ تبصره ۲ ماده ۶۹۰؛ رأی شماره ۳۷۳ مورخ ۱۳۸۹/۰۸/۲۴ دیوان عدالت اداری.
مفاهیمِ حقوقی: تصرف عدوانی، اراضی ملی، منابع طبیعی، طرح هادی روستا، قلعوقمع بنا، اجرای حکم، ابطال بخشنامه
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
تصرف عدوانیِ اراضی ملی مشمول کدام مقررات است؟
مشمول ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی است و از شمول قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها خارج است.
اگر زمینِ تصرفشده بعداً داخل طرح هادی روستا قرار گیرد، حکم قلعوقمع بنا قابل اجراست؟
بله؛ تا زمانی که حکم بهطور قانونی لغو نشده، قابل اجراست.
پس از واگذاری مدیریت زمین به بنیاد مسکن، چه نهادی اجرای حکم را پیگیری میکند؟
بنیاد مسکن انقلاب اسلامی.
بخشنامه واگذاری اراضی خلعیدشده به متصرفان چه وضعی دارد؟
به موجب رأی شماره ۳۷۳ دیوان عدالت اداری ابطال شده است.
کلیدواژهها: تصرف عدوانی، اراضی ملی، قلع و قمع، طرح هادی، منابع طبیعی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
به صراحت ماده 690 قانون مجازات اسلامي (تعزيرات مصوب 1375) «اقدام به هرگونه تجاوز و تصرف نسبت به مراتع و منابع طبيعي مشمول مقررات اين ماده و تبصره هاي آن است». بنابراين در فرض سؤال تصرف عدواني اراضي ملي صرفاً مشمول مقررات ماده مذكور بوده و از شمول قانون حفظ كاربري اراضي زراعي و باغ ها مصوب 1374 با اصلاحات و الحاقات بعدي كه صرفاً در اراضي زراعي و باغ هاي موضوع اين قانون اعمال مي گردد، خارج است و چون با توسعه و اجراي طرح هاي هادي روستا و قرار گرفتن اراضي مورد تصرف عدواني داخل در طرح، مديريت اراضي فوق به بنياد مسكن انقلاب اسلامي واگذار مي گردد، در چنين حالتي حكم قلع و قمع بناي احداثي كه در اجراي قسمت اخير تبصره 2 ماده 690 قانون صدرالذكر و با تقاضاي اداره منابع طبيعي صادر شده است، مادام كه به طريق قانوني لغو نشده، قابل اجراء است. اما اجراي آن با درخواست و تعقيب بنياد مسكن انقلاب اسلامي به عمل مي آيد. لازم به ذكر است كه بخشنامه شماره 4790/20/م مورخ 5/12/1386 وزير وقت جهاد كشاورزي در خصوص واگذاري اراضي خلع يد شده به متصرفان عدواني به موجب رأي شماره 373 مورخ 24/8/1389 ديوان عدالت اداري ابطال شده است.
نظریه مشورتی شماره 7/98/953 مورخ 1398/07/02
موضوع استعلام درباره امکان اجرای حکم قطعی قلع و قمع ساختوسازهای غیرمجاز در اراضی ملی به علت تصرف عدوانی و تغییر کاربری اراضی زراعی است. بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه و به استناد ماده 690 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات مصوب 1375)، تصرف عدوانی اراضی ملی تحت پوشش مقررات این ماده قرار میگیرد و از شمول قانون حفظ کاربری اراضی زراعی وباغها مصوب 1374 خارج است. ب. ت. ب. اینکه این اراضی در طرح هادی روستا قرار دارند و به بنیاد مسکن انقلاب اسلامی منتقل میشوند، حکم قلع و قمع بنا تا زمانی که به صورت قانونی لغو نشده باشد، قابل اجرا است و اجرای آن به درخواست بنیاد مسکن انقلاب اسلامی انجام میشود. همچنین، باید توجه داشت که بخشنامه شماره 4790/20/م مورخ 1386/12/05 وزیر وقت جهاد کشاورزی درباره واگذاری اراضیخلع ید شده به متصرفان عدوانی، طبق رای شماره 373 مورخ 1389/08/24 دیوان عدالت اداری باطل شده است.
تاریخ نظریه: 1398/07/02
شماره نظریه: 7/98/953
شماره پرونده: 98-192-953 ح
موضوع: به لحاظ تصرف عدوانی منابع طبیعی و تغییر کاربری اراضی زراعی شکایت توسط منابع طبیعی و جهاد کشاورزی مطرح میشود پس از رسیدگی مرجع قضایی رأی بر محکومیت م. م. ب. قلع و قمع بنای احداثی صادر مینماید پس از قطعیت حکم بر اساس مقررات با توسعه و اجرای طرح هادی روستا اراضی مذکور داخل در طرح قرار میگیرند فلذا به همین مدیریت اراضی فوق اعم از دارای مستحدثات و غیره نیز به بنیاد مسکن منتقل میگردد اکنون سوال این است.
آیا با فرض مذکور حکم قطعی قابلیت اجرا داشته فلذا بایستی اجرا گردد یا اینکه حکم ذکر شده در هر صورت چه اراضی به متصرفین واگذار گردد یا واگذار نگردد قابلیت اجرا ندارد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
به صراحت ماده 690 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات مصوب 1375) «اقدام به هرگونه تجاوز و تصرف نسبت به مراتع و منابع طبیعی مشمول مقررات این ماده و تبصرههای آن است». بنابراین در فرض سوال تصرف عدوانی اراضی ملی صرفاً مشمول مقررات ماده مذکور بوده و از شمول قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها مصوب 1374 با اصلاحات و الحاقات بعدی که صرفاً در اراضی زراعی و باغهای موضوع این قانون اعمال میگردد، خارج است و چون با توسعه و اجرای طرحهای هادی روستا و قرار گرفتن اراضی مورد تصرف عدوانی داخل در طرح، مدیریت اراضی فوق به بنیاد مسکن انقلاب اسلامی واگذار میگردد، در چنین حالتی حکم قلع و قمع بنای احداثی که در اجرای قسمت اخیر تبصره 2 ماده 690 قانون صدرالذکر و با تقاضای اداره منابع طبیعی صادر شده است، مادام که به طریق قانونی لغو نشده، قابل اجراء است. اما اجرای آن با درخواست و تعقیب بنیاد مسکن انقلاب اسلامی به عمل میآید. لازم به ذکر است که بخشنامه شماره 4790/20/م مورخ 1386/12/5 وزیر وقت جهاد کشاورزی در خصوص واگذاری اراضی خلع ید شده به متصرفان عدوانی به موجب رأی شماره 373 مورخ 1389/8/24 دیوان عدالت اداری ابطال شده است.
به لحاظ تصرف عدوانی منابع طبیعی و تغییر کاربری اراضی زراعی، شکایت توسط منابع طبیعی و جهاد کشاورزی مطرح میشود. پس از رسیدگی، مرجع قضایی رأی بر محکومیت م. م. ب. قلع و قمع بنای احداثی صادر مینماید. پس از قطعیت حکم، بر اساس مقررات، با توسعه و اجرای طرح هادی روستا، اراضی مذکور داخل در طرح قرار میگیرد و لذا مدیریت اراضی فوق اعم از اراضی دارای مستحدثات و غیره به بنیاد مسکن منتقل میشود.آیا با فرض مذکور، حکم قطعی قابلیت اجرا دارد یا این که در هر صورت اعم از آن که حکم به واگذاری اراضی به متصرفین صادر شده باشد یا غیرآن، قابلیت اجرا نخواهد داشت؟
بازگشت به استعلام شماره 9031/21433/1 مورخ 1398/06/09 به شماره ثبت وارده 953 مورخ ، 1398/06/10 نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میگردد: به صراحت ماده 690 قانون مجازات اسلامی )تعزیرات مصوب » (1375 اقدام به هرگونه تجاوز و تصرف نسبت به مراتع و منابع طبیعی مشمول مقررات این ماده و تبصرههای آن است.« بنابراین در فرض سؤال تصرف عدوانی اراضی ملی صرفاً مشمول مقررات ماده مذکور بوده و از شمول قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها مصوب 1374 با اصلاحات و الحاقات بعدی که صرفاً در اراضی زراعی و باغهای موضوع این قانون اعمال میگردد، خارج است و چون با توسعه و اجرای طرحهای هادی روستا و قرار گرفتن اراضی مورد تصرف عدوانی داخل در طرح، مدیریت اراضی فوق به بنیاد مسکن انقلاب اسلامی واگذار میگردد، در چنین حالتی حکم قلع و قمع بنای احداثی که در اجرای قسمت اخیر تبصره 2 ماده 690 قانون صدرالذکر و با تقاضای اداره منابع طبیعی صادر شده است، مادام که به طریق قانونی لغو نشده، قابل اجراء است. اما اجرای آن با درخواست و تعقیب بنیاد مسکن انقلاب اسلامی به عمل میآید. لازم به ذکر است که بخشنامه شماره /4790/20 م مورخ 5/12/1386 وزیر وقت جهاد کشاورزی در خصوص واگذاری اراضی خلع ید شده به متصرفان عدوانی به موجب رأی شماره 373 مورخ 24/8/1389 دیوان عدالت اداری ابطال شده است. دکتر … حیدری پور