نظریهٔ مشورتی
نظریه مشورتی شماره 494/7 مورخ 1389/02/04
#دیه #قتل_غیر_عمدی #اداره_کل #تغلیظ_دیه #سهو_قلم #ماده_۱۸_اصلاحی #اعاده_دادرسی #تشخیص #تشدید_مجازات #اشتباه #تجدیدنظرخواهی #رأی_قطعی #رای_صادره #فوت #بیمه #رسیدگی #اعتراض #تجدیدنظر #پیشبینی #نظریهمشورتی #نظریه #قضاییه #دادگاه_بدوی #ماه #حرام #شرع
پرسش و پاسخِ کوتاه
پرسش: آیا دادگاه بدوی میتواند پس از قطعیت دادنامه، رأساً نسبت به اصلاح رأی در خصوص اشتباه در تغلیظ دیه اقدام کند؟
پاسخ: خیر، تغلیظ دیه سهو قلم محسوب نمیشود و دادگاه نمیتواند رأساً رأی اصلاحی صادر کند؛ رفع اشتباه از طریق اعاده دادرسی توسط رئیس قوه قضاییه امکانپذیر است.
به زبانِ ساده
اگر دادگاه در رای خود اشتباهی کند که مربوط به محاسبات اصلی دیه باشد (نه فقط یک غلط تایپی ساده)، دیگر نمیتواند خودش آن را اصلاح کند. چون رای قطعی شده، تنها راه، استفاده از روشهای فوقالعاده مثل اعاده دادرسی توسط رئیس قوه قضاییه است.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضاییه (مرجع پاسخدهنده)، دادگاه بدوی (صادرکننده رای).
چگونه: با بیان اینکه اشتباه در ماهیت دیه سهو قلم نیست، راهکار اصلاح رای از طریق اعاده دادرسی (ماده ۱۸) معرفی شد.
چرا مهم است: این متن برای درک محدودیتهای دادگاه در تغییر رای قطعی و مسیرهای قانونی برای اصلاح اشتباهات قضایی مهم است.
قوانینِ مرتبط: ماده ۱ آییننامه اجرایی قانون اصلاح ماده ۱۸ قانون تشکیل دادگاههای عمومی و انقلاب (نامطمئن در مورد شماره ماده فعلی).
مفاهیمِ حقوقی: رای اصلاحی، سهو قلم، تغلیظ دیه، قطعیت دادنامه، اعاده دادرسی، خلاف بین شرع.
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا دادگاه میتواند اشتباه در محاسبه دیه (تغلیظ دیه در ماه حرام) را با رای اصلاحی تصحیح کند؟
خیر، چون این مورد «سهو قلم» محسوب نمیشود و دادگاه نمیتواند راساً رای اصلاحی صادر کند.
کلیدواژهها: رأی اصلاحی، تغلیظ دیه، سهو قلم، قطعیت رأی، اعاده دادرسی، رئیس قوه قضاییه
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
نظریه مشورتی شماره 494/7 مورخ 1389/02/04
خ. م.:
موضوع استعلام درباره امکان صدور رای اصلاحی توسط
دادگاه بدوی در مورد
دیه تشدید مجازات در
قتل غیر عمدی است که به
اشتباه در
ماه حرام لحاظ شده است.
اداره کل حقوقی قوه
قضاییه در پاسخ اعلام میکند که ب. ت. ب. اینکه
تغلیظ دیه سهو قلم محسوب نمیشود، دادگاه بدوی نمیتواند به تنهایی رای اصلاحی صادر کند، زیرا دادنامه به دلیل عدم
تجدیدنظرخواهی قطعی شده است. همچنین، بر اساس ماده 1 آییننامه اجرایی قانون اصلاح ماده 18 اصلاحی
قانون تشکیل دادگاههای عمومی و انقلاب مصوب 1385/10/24،
اعاده دادرسی تنها زمانی ممکن است که رئیس قوه قضائیه رای قطعی شده را خلاف بین
شرع تشخیص دهد. بنابراین، باید موضوع از طریق
پیشبینیشده در آییننامه مذکور به نظر ایشان برسد.
تاریخ نظریه: 1389/02/04
شماره نظریه: 494/7
شماره پرونده: 46-3/187-89
استعلام:
چنانچه در
رای صادره قطعی یک سوم دیه به عنوان تشدید ممجازات به لحاظ وقوع قتل غیر عمدی در ماه حرام لحاظ گردد و بعد مشخص گردد که صدمه در ماه حرام بوده و
فوت در ماه غیر حلام واعق گردید و اداره
بیمه مربوطه یا طرفین به این موضوع ایراد وارد نمایند و ب. ت. ب. فارغ شدن دادگاه از
رسیدگی و قطعیت دادنامه صادره به دلیل عدم
اعتراض ارشاد فرمایند آیا دادگاه بدوی میتواند راسا رای اصلاحی صادر نماید یا خیر؟ اقدامات بعدی دادگاه چه میباشد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
1درفرض استعلام چون تغلیظ دیه سهو قلم محسوب نمی شود دادگاه بدوی نمی تواند رأساً در مورد دادنامه صادره که به لحاظ عدم
تجدیدنظر خواهی قطعی گردیده، رأی اصلاحی صادر نماید وبا عنایت به ماده 1 آیین نامه اجرائی قانون اصلاح ماده 18 اصلاحی قانون تشکیل دادگاههای عمومی وانقلاب مصوب 1385/10/24 که در تاریخ 1388/7/29 به تصویب رئیس قوه قضائیه رسیده است تجویز اعاده دادرسی در صورتی است که رئیس قوه قضائیه رأی قطعیت یافته دادگاه را خلاف بین شرع تشخیص دهد. لذا مراتب باید از طریق پیش بینی شده در آیین نامه مرقوم جهت اتخاذ تصمیم به نظر ایشان برسد.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.