نظر مشورتی 7/1400/1013 مورخ 1400/09/23 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص عمل (رفتار) سردفتر اسناد رسمی که سند مجعوله یا مزوره را با علم به مجعول و مزوره بودن آن امضا می کند، جعل در
پرسش: مسئولیت کیفری کارمند دفتر اسناد رسمی در جعل سند و وضعیت استخدامی آنان چیست؟
پاسخ: کارمند دفتر اسناد رسمی به عنوان معاون در جرم جعل قابل مجازات است و سردفتر و کارمند دفتر اسناد رسمی در زمره کارکنان دولت یا مأمورین خدمات عمومی محسوب نمیشوند.
به زبانِ ساده
موضوع، ثبت سند غیرواقعی به دستور سردفتر و مسئولیت کارمند و سردفتر است. نظریه میگوید سردفتری که با علم به جعلی یا مزور بودن سند آن را امضا کند، مرتکب جعل در سند رسمی است و کارمندی که آگاهانه مقدمات امضا و ثبت آن را فراهم کند، معاون جرم است. همچنین این نظریه، سردفتر و کارمند دفتر اسناد رسمی را مأمور خدمات عمومی نمیداند.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی صادر کرده است؛ پرسشکننده درباره کارمند دفتر اسناد رسمی و سردفتری پرسیده که کارمند به دستور او سند را غیرواقعی ثبت کرده است.
چگونه: در پاسخ به فرضی که رفتار سردفتر با ماده ۵۳۴ قانون تعزیرات منطبق دانسته شده بود، اداره کل حقوقی با استناد به قانون ثبت، رفتار سردفترِ آگاه به جعلیت را جعل در سند رسمی و رفتار آگاهانه کارمند را معاونت در جرم دانسته است. همچنین با استناد به قانون مدیریت خدمات کشوری، آن دو را مأمور خدمات عمومی ندانسته است.
چرا مهم است: این نظریه برای سردفتران، کارکنان دفاتر اسناد رسمی و وکلا در تشخیص عنوان اتهامی و جایگاه کارمندِ دخیل در ثبت سند مجعول کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: ماده ۱۰۰ و بند اول آن از قانون ثبت اسناد و املاک مصوب ۱۳۱۰ با اصلاحات و الحاقات بعدی؛ ماده ۵۳۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب ۱۳۷۵؛ مواد ۱، ۲ و ۳ قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۱۳۸۶ با اصلاحات بعدی.
مفاهیمِ حقوقی: جعل سند رسمی، سند مجعول، سند مزور، علم به جعلیت، معاونت در جرم، سردفتر اسناد رسمی، مأمور خدمات عمومی
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
اگر کارمند دفتر اسناد رسمی با علم، مقدمات امضا و ثبت سند مجعول را فراهم کند، به چه عنوانی قابل مجازات است؟
به عنوان معاونت در جرم جعل سند رسمی.
آیا سردفتر و کارمند دفتر اسناد رسمی، طبق این نظریه، مأمور خدمات عمومی محسوب میشوند؟
خیر؛ طبق نظریه، در زمره کارکنان دولت و مأموران به خدمات عمومی محسوب نمیشوند.
رفتار سردفتری که با علم، سند مجعول را امضا میکند، چه عنوانی دارد؟
جعل در سند رسمی است و مجازات آن مشمول ماده ۵۳۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) میشود.
کلیدواژهها: سردفتر، جعل سند، معاونت در جرم، مأمور خدمات عمومی، قانون ثبت
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
اگر كارمند دفتر اسناد رسمي طبق دستور سردفترسند را به صورت غير واقعي در دفتر اسناد قيد كند و بعد از امضاي سردفتر آن سند ثبت شود، در فرضي كه رفتار سردفتر با ماده 534 قانون تعزيرات انطباق داشته باشد كارمند مزبور به چه عنوان قابل تعقيب است؟ اگر سردفتر را مأمور به خدمات عمومي بدانيم آيا كارمند دفتر اسناد رسمي را مي توانيم مأمور خدمات عمومي دانست؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
ب. ت. ب. ماده 100 قانون ثبت اسناد و املاك كشور مصوب 1310 با اصلاحات و الحاقات بعدي و بند اولاً اين ماده، عمل (رفتار) سردفتر اسناد رسمي كه سند مجعوله يا مزوره را با علم به مجعول و مزوره بودن آن امضا مي كند، جعل در سند رسمي محسوب و مجازات آن مشمول ماده 533 قانون مجازات اسلامي (تعزيرات) مصوب 1375 است و كارمند دفتر اسناد رسمي هم كه عالماً مقدمات امضا و ثبت سند مجعولي را فراهم كرده است، به عنوان معاونت در اين جرم قابل مجازات است. ضمناً افراد مذكور (سردفتر و كارمند دفتر اسناد رسمي) با لحاظ مواد 1 ، 2 و 3 قانون مديريت خدمات كشوري مصوب 1386 با اصلاحات بعدي در زمره كاركنان دولت و مأمورين به خدمات عمومي محسوب نمي شوند.
نظریه مشورتی شماره 7/1400/1013 مورخ 1400/09/23
موضوع استعلام مربوط به وضعیت قانونی کارمنددفتر اسناد رسمی است که به طور غیرواقعی سندی را در دفتر اسناد ثبت کرده و پس از امضای سردفتر، آن سند به ثبت میرسد. در این راستا، پرسش مطرح شده این است که آیا کارمند مذکور به چه عنوانی قابل تعقیب است و آیا میتوان او را مامورخدمات عمومی تلقی کرد؟ بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، عمل سردفتر که سند مجعول را با علم به مجعول بودن امضا میکند، طبق ماده 100 قانون ثبت اسناد و املاک کشور مصوب 1310 و ماده 533 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب 1375، به عنوان جعل در سند رسمی محسوب میشود. همچنین، کارمند دفتر اسناد رسمی که مقدمات ثبت سند مجعول را فراهم کرده است، به عنوان معاونت در این جرم قابل مجازات است. علاوه بر این، ب. ت. ب. مواد 1، 2 و 3 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386، سردفتر و کارمند دفتر اسناد رسمی در زمره کارکنان دولت و مامورین به خدمات عمومی به شمار نمیآیند.
تاریخ نظریه: 1400/09/23
شماره نظریه: 7/1400/1013
شماره پرونده: 1400-186/1-1013 ک
ب. ت. ب. ماده 100 قانون ثبت اسناد و املاک کشور مصوب 1310 با اصلاحات و الحاقات بعدی و بند اولاً این ماده، عمل )رفتار( سردفتر اسناد رسمی که سند مجعوله یا مزوره را با علم به مجعول و مزوره بودن آن امضا میکند، جعل در سند رسمی محسوب و مجازات آن مشمول ماده 533 قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب 1375 است و کارمند دفتر اسناد رسمی هم که عالماً مقدمات امضا و ثبت سند مجعولی را فراهم کرده است، به عنوان معاونت در این جرم قابل مجازات است. ضمناً افراد مذکور )سردفتر و کارمند دفتر اسناد رسمی( با لحاظ مواد 2 ، 1 و 3 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386 با اصلاحات بعدی در زمره کارکنان دولت و مأمورین به خدمات عمومی محسوب نمیشوند. دکتر …