استعلام :
الف- در فرضي كه طبق
توافق كتبي يا شفاهي طرفين، قرار بر تحويل چك بابت ايفاي تعهدات قراردادي با پرداخت دين و مانند آن بوده است و صادركننده چك بدون ثبت آن در سامانه صياد، چك را تنظيم و تحويل دارنده كرده است و دارنده با اين وصف كه چك در سامانه ثبت شده است آن را قبول مينمايد؛ اعم از اينكه چك به روز يا وعدهدار باشد، آيا دارنده ميتواند دعواي الزام صادركننده به ثبت چك در سامانه را طرح كند؟
ب- دارنده چك صيادي كه چك به
نام وي در سامانه صياد ثبت شده است، با قصد انتقال و بدون ثبت انتقال در سامانه يادشده صرفاً با امضاء ظهر چك، آن را به شخص ثالثي انتقال ميدهد. آيا در اين فرض دعواي الزام دارنده به ثبت انتقال چك قابل طرح و
استماع است؟ در
صورت منفي بودن پاسخ، آيا دارنده ميتواند به استناد اين چك كه گواهي عدم پرداخت آن نيز به سبب عدم ثبت در سامانه صياد توسط بانك صادر نميشود، عليه صادركننده و منتقلكننده طرح دعوا كند؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
الف- در فرض سؤال كه طبق توافق، قرار بر تحويل چك بابت ايفاي تعهدات قراردادي يا پرداخت دين بوده و صادركننده چك بدون ثبت آن در سامانه صياد، چك را تنظيم و تحويل دارنده كرده است، دارنده نميتواند دعواي الزام صادركننده به ثبت چك در سامانه صياد را اقامه كند؛ زيرا اولاً، مستفاد از تبصره اصلاحي ماده 21 مكرر (29/1/1400) قانون صدور چك، ثبت در سامانه صياد از شرايط صدور چك است و لذا اگر در
زمان صدور چك، در اين سامانه ثبت نشده باشد، چك يادشده از شمول قانون صدور چك خارج است. ثانياً، برابر تبصره اصلاحي يادشده، قيد عبارت «صدور و پشتنويسي چك بدون درج در سامانه صياد فاقد اعتبار است»
در متن چك الزامي است و دارندهاي كه به رغم قيد اين عبارت در چك و بدون رعايت اين ترتيبات چك را پذيرفته است، عملاً خود را از مزاياي قانوني محروم كرده است و لذا دعواي وي داير بر الزام صادركننده به ثبت چك در سامانه صياد مسموع نيست.
ب- در فرض سؤال كه مشخصات دارنده چك در سامانه صياد ثبت شده است؛ اما وي صرفاً با امضاي در ظهر چك آن را به
ثالث تسليم كرده است، ب. ت. ب. اينكه وفق تبصره اصلاحي ماده 21 مكرر يادشده، پشتنويسي چك نيز بدون درج در سامانه فاقد اعتبار بوده و از شمول قانون صدور چك خارج است، دعواي الزام به ثبت انتقال چك در سامانه صياد مسموع نيست. بديهي است روابط طرفين تابع عمومات
قانون مدني است.
نظریه مشورتی شماره 7/1400/1478 مورخ 1401/03/25
موضوع استعلام شامل دو پرسش مرتبط با چکهای صادره و ثبت آنها در سامانه
صیاد م. ب.. پرسش اول به این موضوع اشاره دارد که آیا
دارنده چک میتواند دعوای الزام
صادرکننده به ثبت چک در سامانه را مطرح کند، در حالی که چک بدون ثبت در سامانه به او تحویل شده است. پاسخ به این پرسش منفی است؛ زیرا بر اساس تبصره اصلاحی ماده 21 مکرر (1400/01/29) قانون صدور چک، ثبت در سامانه صیاد یکی از شرایط لازم برای صدور چک به شمار میرود و عدم ثبت، چک را از شمول قانون خارج میکند. <br>پرسش دوم به انتقال چک از سوی دارنده به
شخص ثالث بدون ثبت انتقال میپردازد و پاسخ به این پرسش نیز منفی است. بر اساس همان تبصره، پشتنویسی چک بدون ثبت در سامانه اعتبار ندارد و بنابراین دعوای الزام به
ثبت انتقال چک نیز قابل طرح نیست. روابط طرفین در این موارد تابع عمومات
قانون مدنی خواهد بود.
تاریخ نظریه: 1401/03/25
شماره نظریه: 7/1400/1478
شماره پرونده: 1400-88-1478 ح
الف- در فرض سوال که طبق توافق، قرار بر تحویل چک بابت ایفای
تعهدات قراردادی یا پرداخت
دین بوده و صادرکننده چک بدون ثبت آن در سامانه صیاد، چک را تنظیم و تحویل دارنده کرده است، دارنده نمیتواند دعوای الزام صادرکننده به ثبت چک در سامانه صیاد را اقامه کند؛ زیرا اولاً، مستفاد از تبصره اصلاحی ماده 21 مکرر (1400/1/29) قانون صدور چک، ثبت در سامانه صیاد از شرایط صدور چک است و لذا اگر در زمان صدور چک، در این سامانه ثبت نشده باشد، چک یادشده از شمول قانون صدور چک خارج است. ثانیاً، برابر تبصره اصلاحی یادشده، قید عبارت «صدور و پشتنویسی چک بدون درج در سامانه صیاد فاقد اعتبار است» در متن چک الزامی است و دارندهای که به رغم قید این عبارت در چک و بدون رعایت این ترتیبات چک را پذیرفته است، عملاً خود را از
مزایای قانونی محروم کرده است و لذا دعوای وی دایر بر الزام صادرکننده به ثبت چک در سامانه صیاد مسموع نیست.
ب- در فرض سوال که مشخصات دارنده چک در سامانه صیاد ثبت شده است؛ اما وی صرفاً با امضای در ظهر چک آن را به ثالث
تسلیم کرده است، ب. ت. ب. اینکه وفق تبصره اصلاحی ماده 21 مکرر یادشده، پشتنویسی چک نیز بدون درج در سامانه فاقد اعتبار بوده و از شمول قانون صدور چک خارج است، دعوای الزام به ثبت انتقال چک در سامانه صیاد مسموع نیست. بدیهی است روابط طرفین تابع عمومات قانون مدنی است.
الف- در فرضی که طبق توافق
کتبی یا
شفاهی طرفین، قرار بر تحویل چک بابت ایفای تعهدات قراردادی با پرداخت دین و مانند آن بوده است و صادرکننده چک بدون ثبت آن در سامانه صیاد، چک را تنظیم و تحویل دارنده کرده است و دارنده با این وصف که چک در سامانه ثبت شده است آن را قبول مینماید؛ اعم از اینکه چک به روز یا وعدهدار باشد، آیا دارنده میتواند دعوای الزام صادرکننده به ثبت چک در سامانه را طرح کند؟ ب- دارنده چک صیادی که چک به نام وی در سامانه صیاد ثبت شده است، با قصد انتقال و بدون ثبت انتقال در سامانه یادشده صرفاً با امضاء ظهر چک، آن را به شخص ثالثی میدهد. آیا در این فرض دعوای الزام دارنده به ثبت انتقال چک قابل طرح و استماع است؟ در صورت منفی بودن پاسخ، آیا دارنده میتواند به استناد این چک که
گواهی عدم پرداخت آن نیز به سبب عدم ثبت در سامانه صیاد توسط
بانک صادر نمیشود، علیه صادرکننده و منتقلکننده طرح دعوا کند؟
جناب آقای … محترم شعبه 2 دادگاه عمومی حقوقی شهرستان تاکستان با سلام و دعای خیر؛ بازگشت به استعلام شماره 9031/66692/1 مورخ 1400/10/29 به
شماره ثبت وارده 1478 مورخ ، 1400/11/3 نظریه مشورتی کمیسیون
قوانین تجاری این
اداره کل به شرح زیر اعلام میشود:
الف- در فرض سؤال که طبق توافق، قرار بر تحویل چک بابت ایفای تعهدات قراردادی یا پرداخت دین بوده و صادرکننده چک بدون ثبت آن در سامانه صیاد، چک را تنظیم و تحویل دارنده کرده است، دارنده نمیتواند دعوای الزام صادرکننده به ثبت چک در سامانه صیاد را اقامه کند؛ زیرا اولا،ً مستفاد از تبصره اصلاحی ماده 21 مکرر ) (29/1/1400 قانون صدور چک، ثبت در سامانه صیاد از شرایط صدور چک است و لذا اگر در زمان صدور چک، در این سامانه ثبت نشده باشد، چک یادشده از شمول قانون صدور چک خارج است. ثانیا،ً برابر تبصره اصلاحی یادشده، قید عبارت »صدور و پشتنویسی چک بدون درج در سامانه صیاد فاقد اعتبار است« در متن چک الزامی است و دارندهای که به رغم قید این عبارت در چک و بدون رعایت این ترتیبات چک را پذیرفته است، عملاً خود را از مزایای قانونی محروم کرده است و لذا دعوای وی دایر بر الزام صادرکننده به ثبت چک در سامانه صیاد مسموع نیست.
ب- در فرض سؤال که مشخصات دارنده چک در سامانه صیاد ثبت شده است؛ اما وی صرفاً با امضای در ظهر چک آن را به ثالث تسلیم کرده است، ب. ت. ب. اینکه وفق تبصره اصلاحی ماده 21 مکرر یادشده، پشتنویسی چک نیز بدون درج در سامانه فاقد اعتبار بوده و از شمول قانون صدور چک خارج است، دعوای الزام به ثبت انتقال چک در سامانه صیاد مسموع نیست. بدیهی است روابط طرفین تابع عمومات قانون مدنی است. دکتر …