نظریهٔ مشورتی
نظر مشورتی 7/1400/1744 مورخ 1401/03/10 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص فقدان اعتبار حقوقی قانون فعال نمودن هیأت منصفه مطبوعات برای جلوگیری از تعطیلی اصل یکصد و شصت و هشتم (168) ق
استعلام :
ماده واحده قانون فعال نمودن هيأت منصفه مطبوعات براي جلوگيري از تعطيلي اصل يكصد و شصت و هشتم (۱۶۸) قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران مصوب 1384/5/9 اعلام داشته است: از تاريخ تصويب اين قانون و تا انجام بازنگري و اصلاح مصوبه 1382/12/24 از سوي مجلس شوراي اسلامي، تمهيدات لازم از جمله تعيين منابع مالي و تأمين اعتبار لازم جهت اجراي قانون جهت هيأت منصفه مصوب 1382/12/24، حداكثر تا يك سال، قانون هيأت منصفه قبلي مصوب 1379/1/30 لازم الاجراء خواهد بود. در تبصره ذيل اين ماده واحده، نحوه انتخاب هيأت منصفه بيان شده است. همچنين به موجب ماده واحده قانون تعيين تكليف هيأت منصفه مطبوعات مصوب 1387/5/20 چنين مقرر شده است كه: از تاريخ تصويب اين قانون، قانون هيأت منصفه مطبوعات مصوب 1382/12/24 لغو و مواد مربوط به هيأت منصفه مطبوعات از قانون اصلاح قانون مطبوعات مصوب 1379/1/30 لازم الاجرا مي شود. با عنايت به تقدم و تأخر زماني دو ماده واحده پيش گفته و اشاره هر يك از آن ها به يكي از قوانين مصوب در حيطه هيأت منصفه مطبوعات، خواهشمند است نظريه مشورتي آن مرجع محترم را نسبت به پرسش هاي زير اعلام فرماييد:
الف- آيا ماده واحده قانون تعيين تكليف هيأت منصفه مطبوعات مصوب 1387/5/20 ناسخ ماده واحده قانون فعال نمودن هيأت منصفه مطبوعات براي جلوگيري از تعطيلي اصل يكصد و شصت و هشتم (168) قانون جمهوري اسلامي ايران مصوب 1384/5/9 است؟
ب- در صورت مثبت بودن پاسخ، آيا ناسخ ماده و تبصره ذيل آن است و يا صرفاً صدر ماده را نسخ كرده و مفاد تبصره ذيل آن به قوت خود باقي است؟
ج- ب. ت. ب. حاكميت نهايي قانون اصلاح قانون مطبوعات مصوب 1379/1/30 به شرح پيش گفته، آيا استفاده از مقررات قانوني ناظر بر تشكيل هيأت منصفه و انتخاب اعضاء صرفاً محدود به قانون مرقوم بوده و يا مي توان مواردي همچون مرجع مجري آن را از تبصره ذيل ماده واحده مصوب 1384/5/9 استخراج كرد و مورد استفاده قرار داد؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
الف و ب- اولاً، از آنجا كه قانون فعال نمودن هيأت منصفه مطبوعات براي جلوگيري از تعطيلي اصل يكصد و شصت و هشتم (168) قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران مصوب 9/5/1384 با اصلاحيه مورخ 4/5/1385، در مجموع صرفاً براي سه سال واجد اعتبار حقوقي بوده است، لذا با سپري شدن اين مدت، قانون يادشده در حال حاضر مدت منقضي محسوب مي شود و فاقد اعتبار حقوقي و غير قابل استناد است. ثانياً، با عنايت به اين كه قانون هيأت منصفه مصوب 24/12/1382 به موجب قانون تعيين تكليف هيأت منصفه مطبوعات مصوب 20/5/1387 لغو و مواد مربوط به هيأت منصفه مطبوعات از قانون اصلاح قانون مطبوعات مصوب 30/1/1379 لازم الاجرا دانسته شده است، لذا قانون هيأت منصفه مصوب 24/12/1382 نيز در حال حاضر فاقد حيات و اعتبار حقوقي است و منسوخ است. بر اين اساس، ماده واحده قانون تعيين تكليف هيأت منصفه مطبوعات مصوب 20/5/1387 ناسخ قانون هيأت منصفه مصوب 24/12/1382 است و نه ناسخ قانون فعال نمودن هيأت منصفه مطبوعات براي جلوگيري از تعطيلي اصل يكصد و شصت و هشتم (168) قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران مصوب 9/5/1384 با اصلاحيه بعدي آن كه مدت اعتبار قانوني آن به پايان رسيده است.
ج- با عنايت به مراتب يادشده و پايان يافتن مدت اعتبار قانون فعال نمودن هيأت منصفه مطبوعات براي جلوگيري از تعطيلي اصل يكصد و شصت و هشتم (168) قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران مصوب 9/5/1384 با اصلاحيه بعدي آن، موجبي قانوني براي استناد به حكم تبصره ذيل اين ماده واحده از حيث ترتيب انتخاب اعضاي هيأت منصفه وجود ندارد.
نظریه مشورتی شماره 7/1400/1744 مورخ 1401/03/10
موضوع این استعلام، بررسی نسخ قوانین مربوط به هیات منصفه مطبوعات و اعتبار آنها م. ب.. پرسشهای مطرح شده به شرح زیر هستند:
1) آیا ماده واحده قانون تعیین تکلیف هیات منصفه مطبوعات مصوب 20 مرداد 1387، منسوخکننده ماده واحده قانون فعال نمودن هیات منصفه مطبوعات مصوب 9 مرداد 1384 است؟ 2) در صورت مثبت بودن پاسخ، آیا این نسخ شامل تبصره ذیل ماده نیز میشود یا فقط صدر ماده را تحت تاثیر قرار میدهد؟ 3) آیا استفاده از مقررات قانونی مربوط به تشکیل هیات منصفه محدود به قانون اصلاح قانون مطبوعات مصوب 30 فروردین 1379 است یا میتوان از تبصره ذیل ماده واحده مصوب 9 مرداد 1384 نیز بهرهبرداری کرد؟ در پاسخ، اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام کرده است که قانون فعال نمودن هیات منصفه مطبوعات مصوب 9 مرداد 1384 به دلیل انقضای مدت اعتبار خود، فاقد اعتبار حقوقی است و ماده واحده قانون تعیین تکلیف هیات منصفه مصوب 20 مرداد 1387، منسوخکننده قانون هیات منصفه مصوب 24 اسفند 1382 بوده و نه قانون فعال نمودن هیات منصفه. همچنین، با پایان یافتن اعتبار قانون 1384، استناد به تبصره ذیل آن برای انتخاب اعضای هیات منصفه قانونی نمیباشد.
تاریخ نظریه: 1401/03/10
شماره نظریه: 7/1400/1744
شماره پرونده: 1400-225-1744 ع
الف و ب- اولاً، از آنجا که قانون فعال نمودن هیأت منصفه مطبوعات برای جلوگیری از تعطیلی اصل یکصد و شصت و هشتم (168) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1384/5/9 با اصلاحیه مورخ 1385/5/4، در مجموع صرفاً برای سه سال واجد اعتبار حقوقی بوده است، لذا با سپری شدن این مدت، قانون یادشده در حال حاضر مدت منقضی محسوب میشود و فاقد اعتبار حقوقی و غیر قابل استناد است.
ثانیاً، با عنایت به اینکه قانون هیأت منصفه مصوب 1382/12/24 به موجب قانون تعیین تکلیف هیأت منصفه مطبوعات مصوب 1387/5/20 لغو و مواد مربوط به هیأت منصفه مطبوعات از قانون اصلاح قانون مطبوعات مصوب 1379/1/30 لازمالاجرا دانسته شده است، لذا قانون هیأت منصفه مصوب 1382/12/24 نیز در حال حاضر فاقد حیات و اعتبار حقوقی است و منسوخ است. بر این اساس، ماده واحده قانون تعیین تکلیف هیأت منصفه مطبوعات مصوب 1387/5/20 ناسخ قانون هیأت منصفه مصوب 1382/12/24 است و نه ناسخ قانون فعال نمودن هیأت منصفه مطبوعات برای جلوگیری از تعطیلی اصل یکصد و شصت و هشتم (168) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1384/5/9 با اصلاحیه بعدی آن که مدت اعتبار قانونی آن به پایان رسیده است.
ج- با عنایت به مراتب یادشده و پایان یافتن مدت اعتبار قانون فعال نمودن هیأت منصفه مطبوعات برای جلوگیری از تعطیلی اصل یکصد و شصت و هشتم (168) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1384/5/9 با اصلاحیه بعدی آن، موجبی قانونی برای استناد به حکم تبصره ذیل این ماده واحده از حیث ترتیب انتخاب اعضای هیأت منصفه وجود ندارد.
جناب آقای … کل دادگستری استان قزوین با سلام و دعای خیر؛ بازگشت به استعلام شماره 9031/78827/1 مورخ 1400/12/21 به شماره ثبت وارده 1744 مورخ ، 1400/12/22 نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میشود: الف و ب- اولا،ً از آنجا که قانون فعال نمودن هیأت منصفه مطبوعات برای جلوگیری از تعطیلی اصل یکصد و شصت و هشتم ) (168 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مصوب 9/5/1384 با اصلاحیه مورخ ، 4/5/1385 در مجموع صرفاً برای سه سال واجد اعتبار حقوقی بوده است، لذا با سپری شدن این مدت، قانون یادشده در حال حاضر مدت منقضی محسوب میشود و فاقد اعتبار حقوقی و غیر قابل استناد است. ثانیا،ً با عنایت به اینکه قانون هیأت منصفه مصوب 24/12/1382 به موجب قانون تعیین تکلیف هیأت منصفه مطبوعات مصوب 20/5/1387 لغو و مواد مربوط به هیأت منصفه مطبوعات از قانون اصلاح قانون مطبوعات مصوب 30/1/1379 لازمالاجرا دانسته شده است، لذا قانون هیأت منصفه مصوب 24/12/1382 نیز در حال حاضر فاقد حیات و اعتبار حقوقی است و منسوخ است. بر این اساس، ماده واحده قانون تعیین تکلیف هیأت منصفه مطبوعات مصوب 20/5/1387 ناسخ قانون هیأت منصفه مصوب 24/12/1382 است و نه ناسخ قانون فعال نمودن هیأت منصفه مطبوعات برای جلوگیری از تعطیلی اصل یکصد و شصت و هشتم ) (168 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مصوب 9/5/1384 با اصلاحیه بعدی آن که مدت اعتبار قانونی آن به پایان رسیده است.
ج- با عنایت به مراتب یادشده و پایان یافتن مدت اعتبار قانون فعال نمودن هیأت منصفه مطبوعات برای جلوگیری از تعطیلی اصل یکصد و شصت و هشتم ) (168 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مصوب 9/5/1384 با اصلاحیه بعدی آن، موجبی قانونی برای استناد به حکم تبصره ذیل این ماده واحده از حیث ترتیب انتخاب اعضای هیأت منصفه وجود ندارد. دکتر …
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
