پرسش: آیا قاضی میتواند به استناد نظم عمومی درخواست غیرعلنی شدن دادرسی به دلیل حفظ اسرار تجاری را بپذیرد و تکلیف درج اسرار در رأی چیست؟
پاسخ: اسرار تجاری اصولاً مرتبط با نظم خصوصی است و تشخیص مصداق مغایرت با نظم عمومی با مرجع رسیدگیکننده است؛ همچنین حفظ محرمانگی اسرار مندرج در رأی ابلاغشده بر عهده گیرنده رأی است.
به زبانِ ساده
پرسش درباره علنی بودن رسیدگی به اختلافی بود که قرارداد تجاریِ حاوی اسرار مهم در آن مطرح است و نیز درج این اسرار در رأی. نظریه میگوید اسرار تجاری معمولاً به نظم خصوصی مربوطاند، ولی تشخیص اینکه افشای آنها در موردی خاص به نظم عمومی آسیب میزند با مرجع رسیدگیکننده است. همچنین دریافتکننده رأی باید اسرار تجاری مندرج در آن را محرمانه نگه دارد.
چه کسی: نظریه را اداره کل حقوقی قوه قضائیه صادر کرده است. پرسش از سوی یک مرجع استعلامکننده مطرح شده و اختلاف فرضی میان دو تاجرِ طرف قرارداد تجاری است.
چگونه: پرسش درباره امکان غیرعلنی کردن رسیدگی با درخواست یکی از طرفین و نیز نحوه نگارش رأی مطرح شد. اداره کل حقوقی پاسخ داد که تشخیص مخل نظم عمومی بودن افشا با مرجع رسیدگیکننده است و دریافتکننده رأی حق افشای اسرار را ندارد.
چرا مهم است: این نظریه برای قضات و طرفین دعاوی تجاری در تصمیمگیری درباره محرمانگی اسرار تجاری در جریان رسیدگی و پس از ابلاغ رأی مفید است.
قوانینِ مرتبط: اصل ۱۶۵ قانون اساسی.
مفاهیمِ حقوقی: اسرار تجاری، نظم خصوصی، نظم عمومی، علنی بودن دادرسی، محرمانگی رأی، افشای اسرار
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا افشای اسرار تجاری بهخودیخود اخلال در نظم عمومی است؟
اصولاً اسرار تجاری به نظم خصوصی مربوط است، اما ممکن است افشای آن در مواردی مخل نظم عمومی باشد؛ تشخیص موردی با مرجع رسیدگیکننده است.
آیا طرفی که رأی به او ابلاغ شده میتواند اسرار تجاری درجشده در آن را افشا کند؟
خیر؛ حفظ محرمانگی بر عهده اوست و حق افشای اسرار را ندارد.
کلیدواژهها: اسرار تجاری، نظم خصوصی، نظم عمومی، غیرعلنی شدن دادرسی، محرمانگی رأی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
1- ب. ت. ب. اصل يكصدو شصت و پنجم قانون اساسي در دعواي مطروحه پيرامون قرارداد تجاري متضمن اسرار مهم، ا چنانچه به علت ترس از اضرار ناشي از افشاء اسرار تجاري، يكي از تجار غير علني شدن دادرسي را درخواست كند و طرف ديگر مخالف آن باشد، آيا قاضي مي تواند به استناد نظم عمومي منردج در اصل ياد شده از قانون اساسي علني بودن را ممنوع كند؟ آيا تا اين حد ضرر وارد بر يك شركت در اثر علني شدن دادرسي اخلال در نظم تلقي مي شود؟
2- آيا دراين دعوا و در مقام نگارش رأي، رعايت اختصار و عدم درج تفصيلي گردش كار و دفاعيات كه موجب افشاء اسرار تجاري مي شود ضروري است يا اين كه درج اسرار پرونده در يك رأي قضايي در جهت توضيح؛ توجيه و اتقان رأي فاقد ايراد است؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
- اصولاً اسرار تجاري مرتبط با نظم خصوصي است و نه نظم عمومي؛ هر چند در مواردي ممكن است افشاي اسرار تجاري يك تاجر مغاير نظم عمومي نيز تلقي شود و تشخيص مصداق بر عهده مرجع رسيدگي كننده است.
2- چون مفروض آن است كه رأي به طرفين ابلاغ مي شود، حفظ محرمانگي اسرار تجاري مندرج در رأي بر عهده فردي است كه رأي به وي ابلاغ شده است و طرفي كه رأي به وي ابلاغ شده است، حق افشاء آن را ندارد.
نظریه مشورتی شماره 7/1400/197 مورخ 1400/04/21
موضوع استعلام در خصوص دادرسی مرتبط با قرارداد تجاری و افشای اسرار تجاری مطرح شده است. در این استعلام، دو پرسش اصلی وجود دارد. پرسش اول این است که آیا قاضی میتواند با استناد به نظم عمومی مندرج در اصل 165 قانون اساسی، دادرسی را غیرعلنی برگزار کند و آیا افشای اسرار تجاری میتواند به اندازهای مضر باشد که به عنوان اخلال در نظم عمومی تلقی شود؟ پرسش دوم به ضرورت رعایت اختصار در نگارش رای اشاره دارد و اینکه آیا عدم درج جزئیات گردش کار و دفاعیات، که ممکن است به افشای اسرار تجاری منجر شود، ضروری است؟ در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که اسرار تجاری اصولاً به نظم خصوصی مربوط میشوند و افشای آنها ممکن است در برخی موارد با نظم عمومی مغایرت داشته باشد، اما تشخیص این موضوع به عهده مرجع رسیدگیکننده است. همچنین، حفظ محرمانگی اسرار تجاری که در رای ذکر شده بر عهده فردی است که رای به او ابلاغ شده و او حق افشای آن را ندارد.
تاریخ نظریه: 1400/04/21
شماره نظریه: 7/1400/197
شماره پرونده: 1400-115-197 ح
-1 اصولاً اسرار تجاری مرتبط با نظم خصوصی است و نه نظم عمومی؛ هر چند در مواردی ممکن است افشای اسرار تجاری یک تاجر مغایر نظم عمومی نیز تلقی شود و تشخیص مصداق بر عهده مرجع رسیدگیکننده است. -2 چون مفروض آن است که رأی به طرفین ابلاغ میشود، حفظ محرمانگی اسرار تجاری مندرج در رأی بر عهده فردی است که رأی به وی ابلاغ شده است و طرفی که رأی به وی ابلاغ شده است، حق افشاء آن را ندارد. دکتر …