نظر مشورتی 7/1400/287 مورخ 1400/04/19 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص لزوم انجام اقدامات قانونی ثبتی توسط برنده مزایده برای انتقال سند رسمی ملک با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش: آیا صورتجلسه مزایده و تملیک ملک فاقد سابقه ثبتی به عنوان سند مالکیت برای دعوای خلع یَد کافی است؟
پاسخ: صورتجلسه مزایده به معنای انتقال رسمی نیست و برنده مزایده باید اقدامات ثبتی را انجام دهد، اما همین صورتجلسه دلیل انتقال حقوقی برای اثبات تصرفات قانونی است.
به زبانِ ساده
برنده مزایده با صورتجلسه اجرا، خودبهخود سند رسمی ملک را به دست نمیآورد و باید مراحل قانونی انتقال را پیگیری کند. اگر ملک در دست متصرف دیگری باشد که حاضر به تخلیه نیست، نمیتوان صرفاً با صورتجلسه او را بیرون کرد و باید دعوا مطرح شود.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسشکننده در متن نام برده نشده و موضوع درباره برنده مزایده، مالک یا محکومعلیه و متصرف است.
چگونه: در پاسخ به استعلام درباره کفایت صورتجلسه مزایده برای خلع ید، اداره کل حقوقی تفاوت میان برندهشدن در مزایده و انتقال رسمی را توضیح داده و تکلیف تحویل ملک و لزوم طرح دعوا علیه متصرفِ معترض را بیان کرده است.
چرا مهم است: این نظر برای برندگان مزایده و وکلای آنان مهم است تا مراحل انتقال رسمی و راه درست مواجهه با متصرف را بدانند.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
دعوي خلع يد بر اساس رأي وحدت رويه 672 ديوان عالي كشور فرع بر اثبات مالكيت است آيا ملكي كه فاقد سابقه ثبتي است و در راستاي ماده 101 اجراي مدني توقيف و تمليك شده است در حكم سند رسمي است و براي طرح دعوي خلع يد برنده مزايده به طرفيت متصرف و متجاوز بعدي كافيست؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
اولاً، صورت جلسه تنظيمي در اجراي احكام پس از برگزاري مزايده، دلالت بر آن دارد كه شخص برنده مزايده شده است و به معناي نقل و انتقال رسمي ملك به وي نيست؛ بنابراين برنده مزايده براي انتقال سند رسمي ملك بايد اقدامات قانوني ديگر را انجام دهد و از جمله صورت جلسه تفكيكي اداره ثبت را دريافت و در صورت امتناع مالك دعواي الزام به تنظيم سند رسمي را مطرح كند. ثانياً، در صورتي كه مطابق ماده 111 قانون اجراي احكام مدني مصوب 1356 مال غير منقول پس از تنظيم صورت و ارزيابي، حسب مورد موقتاً به مالك يا متصرف ملك تحويل شده باشد، وي مكلف است ملك را همان گونه كه طبق صورت تحويل گرفته است تحويل دهد؛ بنابراين اجراي احكام هم مكلف است، ملك را از مالك يا متصرف تحويل گيرد و به برنده مزايده تحويل دهد. بديهي است، اگر ملك تحويل متصرفي غير از محكوم عليه (مالك) باشد و وي به ادعاي حقي حاضر به تخليه نباشد، تخليه يد وي مستلزم طرح دعوا و صدور حكم مقتضي است. ثالثاً، چنانچه طرح دعواي خلع يد ضروري باشد، شخصي كه برنده مزايده مال غير منقول شده و مال از طريق مزايده به وي منتقل شده است همين صورت جلسه دليل مالكيت وي تلقي مي شود و چون ملك فرض سؤال فاقد سابقه ثبتي است، هرگاه برنده مزايده قصد اقامه دعوا داشته باشد به استناد صورت جلسه مزايده و مستندات موجود در پرونده مي تواند دعواي خلع يد اقامه كند./
نظریه مشورتی شماره 7/1400/287 مورخ 1400/04/19
موضوع استعلام به قابلیت طرح دعوی خلع ید مربوط میشود، در خصوص ملکی که فاقد سابقه ثبتی است و به موجب مزایده و بر اساس ماده 101 قانون اجرای احکام مدنی، توقیف و تملیک شده است. این استعلام به این پرسش پاسخ میدهد که آیا صورتجلسه مزایده به عنوان یک سند رسمی برای طرح دعوی خلع ید کافی است یا خیر. <br>در پاسخ به این سوال، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که صورتجلسه مزایده به معنای انتقال رسمیمالکیت ملک نیست و برنده مزایده باید اقدامات قانونی دیگری مانند دریافت صورتجلسه تفکیکی را نیز انجام دهد. علاوه بر این، در صورتی که متصرف ملک اقدام به تخلیه آن نکند، طرح دعوی خلع ید ضروری خواهد بود و صورتجلسه مزایده میتواند به عنوان دلیلی برای اثبات مالکیت در اقامه دعوی خلع ید مورد استناد قرار گیرد. بنابراین، برنده مزایده میتواند با استناد به صورتجلسه مزایده و مستندات موجود، دعوی خلع ید را اقامه نماید.
تاریخ نظریه: 1400/04/19
شماره نظریه: 7/1400/287
شماره پرونده: 1400-127-287 ح
ثانیاً، در صورتی که مطابق ماده 111 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 مال غیر منقول پس از تنظیم صورت و ارزیابی، حسب مورد موقتاً به مالک یا متصرف ملک تحویل شده باشد، وی مکلف است ملک را همانگونه که طبق صورت تحویل گرفته است تحویل دهد؛ بنابراین اجرای احکام هم مکلف است، ملک را از مالک یا متصرف تحویل گیرد و به برنده مزایده تحویل دهد. بدیهی است، اگر ملک تحویل متصرفی غیر از م. ع. (مالک) باشد و وی به ادعای حقی حاضر به تخلیه نباشد، تخلیه ید وی مستلزم طرح دعوا و صدور حکم مقتضی است.
ثالثاً، چنانچه طرح دعوای خلع ید ضروری باشد، شخصی که برنده مزایده مال غیر منقول شده و مال از طریق مزایده به وی منتقل شده است همین صورتجلسه دلیل مالکیت وی تلقی میشود و چون ملک فرض سوال فاقد سابقه ثبتی است، هرگاه برنده مزایده قصد اقامه دعوا داشته باشد به استناد صورتجلسه مزایده و مستندات موجود در پرونده میتواند دعوای خلع ید اقامه کند./
اولا،ً صورتجلسه تنظیمی در اجرای احکام پس از برگزاری مزایده، دلالت بر آن دارد که شخص برنده مزایده شده است و به معنای نقل و انتقال رسمی ملک به وی نیست؛ بنابراین برنده مزایده برای انتقال سند رسمی ملک باید اقدامات قانونی دیگر را انجام دهد و از جمله صورتجلسه تفکیکی اداره ثبت را دریافت و در صورت امتناع مالک دعوای الزام به تنظیم سند رسمی را مطرح کند. ثانیا،ً در صورتیکه مطابق ماده 111 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 مال غیر منقول پس از تنظیم صورت و ارزیابی، حسب مورد موقتاً به مالک یا متصرف ملک تحویل شده باشد، وی مکلف است ملک را همانگونه که طبق صورت تحویل گرفته است تحویل دهد؛ بنابراین اجرای احکام هم مکلف است، ملک را از مالک یا متصرف تحویل گیرد و به برنده مزایده تحویل دهد. بدیهی است، اگر ملک تحویل متصرفی غیر از م. ع. )مالک( باشد و وی به ادعای حقی حاضر به تخلیه نباشد، تخلیه ید وی مستلزم طرح دعوا و صدور حکم مقتضی است. ثالثا،ً چنانچه طرح دعوای خلع ید ضروری باشد، شخصی که برنده مزایده مال غیر منقول شده و مال از طریق مزایده به وی منتقل شده است همین صورتجلسه دلیل مالکیت وی تلقی میشود و چون ملک فرض سؤال فاقد سابقه ثبتی است، هرگاه برنده مزایده قصد اقامه دعوا داشته باشد به استناد صورتجلسه مزایده و مستندات موجود در پرونده میتواند دعوای خلع ید اقامه کند./ دکتر …