پرسش: در صورت تقسیط محکومبه، نحوه کسر هزینه دادرسی از اقساط چگونه است؟
پاسخ: اگر پرداخت اقساط موجب خروج محکومله از اعسار نشود، وصول هزینه دادرسی از اقساط مجاز نیست؛ در غیر این صورت به نسبت وصول میشود.
به زبانِ ساده
موضوع، ترتیب پرداخت هزینه دادرسی در کنار اقساط محکومبه بود. هزینه از اقساط فقط تا میزانی وصول میشود که پرداخت قسط، توان پرداخت آن را برای محکومله فراهم کند؛ اگر او همچنان معسر بماند، نباید از قسط هزینه دادرسی کسر شود.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضاییه؛ استعلامکننده در متن معرفی نشده است و پرسش درباره محکومله و محکومعلیه است.
چگونه: درباره شیوه وصول هزینه دادرسی هنگامی که محکومبه به اقساط پرداخت میشود استعلام شد. اداره کل حقوقی پاسخ را به توان پرداخت محکومله پس از دریافت هر قسط وابسته دانست.
چرا مهم است: این نظریه برای محکومله، محکومعلیه و اجرای احکام در تعیین میزان برداشت از اقساط کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: مواد ۵۱۱ و ۵۱۴ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹
مفاهیمِ حقوقی: اعسار، هزینه دادرسی، محکومبه، تقسیط، محکومله، وصول هزینه
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
اگر محکومبه تقسیط شده باشد، هزینه دادرسی چگونه از اقساط وصول میشود؟
اگر پرداخت هر قسط، محکومله را قادر به پرداخت تمام یا بخشی از هزینه دادرسی کند، هزینه به همان نسبت وصول میشود.
آیا وقتی پرداخت اقساط موجب خروج محکومله از اعسار نمیشود، میتوان هزینه دادرسی را از اقساط کسر کرد؟
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
نظریه مشورتی شماره 7/1400/578 مورخ 1400/07/06
خ. م.:
موضوع استعلام به نحوه کسر هزینه دادرسی از اقساط محکوم به در صورت صدور حکم اعسار از پرداخت هزینه دادرسی و تقسیط محکوم به مربوط میشود. در این زمینه، اداره کل حقوقی قوه قضاییه با استناد به مواد 511 و 514 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، اعلام میکند که اگر با پرداخت هر قسط از محکوم به، محکوم له قادر به پرداخت تمام یا قسمتی از هزینه دادرسی باشد، هزینه دادرسی به همان نسبت وصول خواهد شد. اما در صورتی که پرداخت اقساط موجب خروج محکوم له از اعسار نشود، وصول هزینه دادرسی از اقساط پرداختی مجاز نخواهد بود.
تاریخ نظریه: 1400/07/06
شماره نظریه: 7/1400/578
شماره پرونده: 1400127-578 ح
استعلام:
نظر به اینکه حسب مقررات آیین دادرسی مدنی چنانچه خواهان درخواست اعسار از پرداخت هزینه دادرسی داشته باشد و حکم در این خصوص صادر شود علی الاصول مبلغ هزینه دادرسی از محکومبه حین اجرا اخذ میشود. چنانچه خوانده درخواست اعسار از پرداخت محکو به طرح کند و محکومبه تقسیط میشود، در صورت تقسیط و بالا بودن هزینه دادرسی، این هزینه چگونه از اقساط محکومبه کسر میشود؟ مانند آنکه، مبلغ اقساط یک میلیون تومان ومیزان هزینه دادرسی سیصد میلیون تومان باشد، در این صورت چنانچه بخواهیم مرتبه اول هزینه دادرسی را وصول کنیم تا سیصد ماه باید ابتدا هزینه دادرسی را کسر و سپس به سراغ پرداخت محکومبه برویم؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
در فرض سوال که حکم اعسار از پرداخت هزینه دادرسی صادر شده است و متعاقباً با درخواست محکومعلیه، محکومبه تقسیط شده است، با عنایت به مواد 511 و 514 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، چنانچه با تشخیص دادگاه با پرداخت هر قسط از محکومبه، محکومله نسبت به تأدیه تمام یا قسمتی از هزینه دادرسی متمکن شود، به همان نسبت هزینه دادرسی وصول خواهد شد. توضیح آنکه هرگاه پرداخت قسط یا اقساط تعیین شده موجب خروج محکومله از اعسار نشود، ب. ت. ب. مقررات مذکور، موجبی برای وصول هزینه دادرسی از قسط یا اقساط پرداختی وجود ندارد.