پرسش: آیا با فوت مادر مقتول، حق قصاص به ورثه او منتقل میشود؟
پاسخ: بله، طبق ماده ۳۵۳ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲، حق قصاص به ورثه مادر مقتول منتقل شده و آنان حق درخواست قصاص دارند.
به زبانِ ساده
در این پرونده، مادر مقتول که از اولیای دم بود، در جریان رسیدگی فوت کرد و فرزندان مقتول رضایت داده بودند؛ بااینحال، خواهر و برادر مقتول خواستار قصاص بودند. نظر مشورتی میگوید حق قصاصی که به مادر تعلق داشت به ورثه او میرسد و آنان میتوانند آن را درخواست کنند.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ در فرض استعلام، زوج متهم به قتل زوجه است، مادر مقتول و سه فرزند او از اولیای دماند و خواهر و برادر مقتول، ورثه مادر، تقاضای قصاص دارند.
چگونه: درباره انتقال حق قصاص مادر فوتشده به ورثه او استعلام شده و اداره کل حقوقی با استناد به مواد ۳۵۱ و ۳۵۳ پاسخ داده است.
چرا مهم است: این نظر برای ورثه و وکلای پروندههای قصاص در تعیین دارندگان حق پس از فوت یکی از اولیای دم اهمیت دارد.
قوانینِ مرتبط: قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، مواد ۳۵۱ و ۳۵۳
مفاهیمِ حقوقی: قتل عمد، اولیای دم، قصاص، فوت صاحب حق، انتقال حق به ورثه، درخواست قصاص
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
اگر مادر مقتول پس از قتل فوت کند، آیا حق قصاص او به خواهر و برادر مقتول میرسد؟
بله؛ حق قصاص و اجرای آن به ورثه مادر میرسد.
آیا ورثه مادر میتوانند درخواست قصاص کنند؟
بله؛ برادر و خواهر مقتول در فرض سؤال حق درخواست قصاص و اجرای آن را دارند.
کلیدواژهها: قصاص، اولیای دم، قتل عمد، ورثه، قانون مجازات اسلامی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
در قتل عمدزوجه توسط زوج، اولياي دم عبارت است از سه فرزند و مادر كه مادر مقتول بعداً فوت مي نمايد و سه فرزند مقتول نيز رضايت خ. ر. ب. قاتل (پدر خويش) اعلام مي نمايند ليكن ورثه مادر مقتول (خواهر و برادر) تقاضاي قصاص قاتل را دارند. آيا حق قصاص متعلق به مادر مقتول با وجود وراثي از طبقه اول (فرزندان مقتول كه رضايت داده اند) به برادر و خواهر مقتول به عنوان وراث مادر مي رسد؟ و آيا نامبردگان مي توانند با پرداخت سهم وراث طبقه اول كه رضايت داده اند تقاضاي قصاص كنند؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
مادر مقتول طبق ماده 351 قانون مجازات اسلامي 1392 جزء اولياء دم بوده و با فوت وي در جريان رسيدگي ب. ت. ب. اطلاق ماده 353 قانون مذكور اين حق (قصاص و اجراي آن) به ورثه او مي رسد. لذا در فرض سؤال برادر و خواهر مقتول حق درخواست قصاص و اجراي آن را دارند. در واقع با فوت مادر، وراث وي همان حقي را دارند كه مورث آنان داشته است.
نظریه مشورتی شماره 7/1400/60 مورخ 1400/02/07
موضوع استعلام درباره حق قصاص در مورد قتل عمد زوجه توسط زوج است. پرسش این است که آیا حق قصاص که متعلق به مادر مقتول بوده و او بعداً فوت کرده است، به ورثه او (برادر و خواهر مقتول) منتقل میشود، ب. ت. ب. اینکه فرزندان مقتول (ورثه طبقه اول) رضایت خ. ر. ب. قاتل اعلام کردهاند؟ همچنین، آیا برادر و خواهر مقتول میتوانند با پرداخت سهم ورثه طبقه اول، تقاضای قصاص کنند؟ در پاسخ به این استعلام، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که براساس ماده 351 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، مادر مقتول جزو اولیای دم بوده و با فوت او، حق قصاص به ورثهاش منتقل میشود. بنابراین، برادر و خواهر مقتول حق درخواست قصاص و اجرای آن را دارند و با فوت مادر، ورثه او همان حقی را دارند که مورثشان داشته است.
تاریخ نظریه: 1400/02/07
شماره نظریه: 7/1400/60
شماره پرونده: 1400-186/1-60 ک
مادر مقتول طبق ماده 351 قانون مجازات اسلامی 1392 جزء اولیاءدم بوده و با فوت وی در جریان رسیدگی ب. ت. ب. اطلاق ماده 353 قانون مذکور این حق (قصاص و اجرای آن) به ورثه او میرسد. لذا در فرض سوال برادر و خواهر مقتول حق درخواست قصاص و اجرای آن را دارند. در واقع با فوت مادر، وراث وی همان حقی را دارند که مورث آنان داشته است.
مادر مقتول طبق ماده 351 قانون مجازات اسلامی 1392 جزء اولیاءدم بوده و با فوت وی در جریان رسیدگی ب. ت. ب. اطلاق ماده 353 قانون مذکور این حق )قصاص و اجرای آن( به ورثه او میرسد. لذا در فرض سؤال برادر و خواهر مقتول حق درخواست قصاص و اجرای آن را دارند. در واقع با فوت مادر، وراث وی همان حقی را دارند که مورث آنان داشته است. دکتر …