استعلام :
5- چنانچه ثابت شود چكي به
صورت مشروط، تضميني و يا سفيد امضا صادر شده است، آيا مبدأ محاسبه خسارات تأخير تأديه آن چك با لحاظ اطلاق قانون صدور چك كصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدي همان سررسيد مندرج در چك است و يا آن كه تاريخ ناظر بر تحقق شرط و يا تاريخ
احراز استحقاق دارنده به دريافت وجه آن است؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
در فرض سؤال كه
اثبات مي شود كه چك به صورت مشروط و يا تضميني صادر شده است، مبدأ
احتساب خسارت تأخير تأديه حسب مورد متفاوت است: اولاً، در خصوص چك هايي كه تضميني و مشروط بودن آن
در متن سند قيد نشده است، ب. ت. ب. وصف تجريدي اسناد تجاري و اصل غير قابل استناد بودن ايرادات، اسناد مذكور پس از صدور از منشاء خود منفك مي شوند و ايرادات در قبال دارنده با حسن نيت قابل استناد نمي باشد، بنابراين ملاك در احتساب خسارت تأخير تأديه ب. ت. ب. اطلاق تبصره الحاقي به ماده 2 قانون صدور چك مصوب 1376 و قانون استفساريه اين تبصره مصوب 1377 مجمع تشخيص مصلحت نظام و رأي وحدت رويه شماره 812 مورخ 1/4/1400 هيأت عمومي ديوان عالي كشور، تاريخ مندرج در چك است؛ اما چنانچه واژگان «تضمين» يا «شرط» در متن چك قيد شده و يا دارنده بلاواسطه باشد، ملاك احتساب خسارت تأخير تأديه ب. ت. ب.
توافق طرفين حسب مورد، از تاريخ تحقق شرط يا
عدم انجام تعهد مورد تضمين است. ثانياً، دادن چك هاي سفيد امضا ظهور در تفويض اختيار پر كردن آن به دارنده چك دارد؛ بنابراين وقتي كسي چكي را بدون تاريخ و سفيد به كسي مي دهد، عرفاً به معناي آن است كه صادركننده چك اختيار گذاشتن تاريخ را به دارنده داده است كه هر
زمان مايل به وصول وجه آن باشد، با درج تاريخ و مراجعه به بانك، وجه آن را دريافت كند. پس از درج تاريخ توسط دارنده چك كه اختيار اين امر را دارد، چك واجد تمام شرايط شكلي لازم بوده و از نظر
مطالبه خسارت تأخير تأديه مشمول تبصره الحاقي به ذيل ماده 2 قانون صدور چك مصوب 1376 و قانون استفساريه اين تبصره مصوب 1377 مجمع تشخيص مصلحت نظام و رأي وحدت رويه شماره 812 مورخ 1/4/1400 هيأت عمومي ديوان عالي كشور خواهد بود.
نظریه مشورتی شماره 7/1400/996 مورخ 1400/12/08
موضوع استعلام به محاسبه خسارات ناشی از تاخیر در تادیه چکهای مشروط، تضمینی و
سفید امضا مربوط میشود. پرسش مطرح شده این است که مبنای محاسبه خسارات تاخیر تادیه، تاریخ
سررسید مندرج در چک است یا تاریخ تحقق شرط، یا تاریخ احراز استحقاق دارنده برای دریافت
وجه چک. در پاسخ، نظریه مشورتی
اداره کل حقوقی قوه
قضاییه بیان میکند که اگر چک به صورت مشروط یا تضمینی صادر شده باشد و این ویژگیها در متن چک ذکر نشده باشد، خسارت تاخیر تادیه بر اساس تاریخ مندرج در چک محاسبه میشود. این موضوع مطابق با تبصره الحاقی به ماده 2 قانون صدور چک مصوب 1376 و قانون استفساریه آن مصوب 1377 و
رای وحدت رویه شماره 812 مورخ 1400/04/01 است. اما در صورتی که واژگان «
تضمین» یا «شرط» در متن چک قید شده باشد، ملاک محاسبه خسارت، توافق طرفین و تاریخ تحقق شرط یا عدم انجام تعهد خواهد بود. همچنین در مورد چکهای سفید امضا، ب. ت. ب. عرف،
دارنده چک میتواند تاریخ را درج کند و پس از درج تاریخ، چک واجد شرایط لازم برای مطالبه خسارت تاخیر تادیه خواهد بود.
تاریخ نظریه: 1400/12/08
شماره نظریه: 7/1400/996
شماره پرونده: 1400-88-996 ح
در فرض سوال که اثبات میشود که چک به صورت مشروط و یا تضمینی صادر شده است، مبدأ احتساب
خسارت تأخیر تأدیه حسب مورد متفاوت است: اولاً، در خصوص چکهایی که تضمینی و مشروط بودن آن در متن سند قید نشده است، ب. ت. ب. وصف تجریدی
اسناد تجاری و اصل غیر قابل استناد بودن ایرادات، اسناد مذکور پس از صدور از منشاء خود منفک میشوند و ایرادات در قبال دارنده با
حسننیت قابل استناد نمیباشد، بنابراین ملاک در احتساب خسارت
تأخیر تأدیه ب. ت. ب. اطلاق تبصره الحاقی به ماده 2 قانون صدور چک مصوب 1376 و قانون استفساریه این تبصره مصوب 1377 مجمع
تشخیص مصلحت نظام و رأی وحدت رویه شماره 812 مورخ 1400/4/1
هیأت عمومی دیوان عالی کشور، تاریخ مندرج در چک است؛ اما چنانچه واژگان «تضمین» یا «شرط» در متن چک قید شده و یا دارنده بلاواسطه باشد، ملاک احتساب خسارت تأخیر تأدیه ب. ت. ب. توافق طرفین حسب مورد، از تاریخ تحقق شرط یا عدم انجام تعهد مورد تضمین است.
ثانیاً، دادن چکهای سفید امضا ظهور در
تفویض اختیار پر کردن آن به دارنده چک دارد؛ بنابراین وقتی کسی چکی را بدون تاریخ و سفید به کسی میدهد، عرفاً به معنای آن است که
صادرکننده چک اختیار گذاشتن تاریخ را به دارنده داده است که هر زمان مایل به وصول وجه آن باشد، با درج تاریخ و مراجعه به بانک، وجه آن را دریافت کند. پس از درج تاریخ توسط دارنده چک که اختیار این امر را دارد، چک واجد تمام شرایط شکلی لازم بوده و از نظر مطالبه خسارت تأخیر تأدیه مشمول تبصره الحاقی به ذیل ماده 2 قانون صدور چک مصوب 1376 و قانون استفساریه این تبصره مصوب 1377 مجمع تشخیص مصلحت نظام و رأی وحدت رویه شماره 812 مورخ 1400/4/1 هیأت عمومی دیوان عالی کشور خواهد بود.
در فرض سؤال که اثبات میشود که چک به صورت مشروط و یا تضمینی صادر شده است، مبدأ احتساب خسارت تأخیر تأدیه حسب مورد متفاوت است: اولا،ً در خصوص چکهایی که تضمینی و مشروط بودن آن در متن سند قید نشده است، ب. ت. ب. وصف تجریدی اسناد تجاری و اصل غیر قابل استناد بودن ایرادات، اسناد مذکور پس از صدور از منشاء خود منفک میشوند و ایرادات در قبال دارنده با حسننیت قابل استناد نمیباشد، بنابراین ملاک در احتساب خسارت تأخیر تأدیه ب. ت. ب. اطلاق تبصره الحاقی به ماده 2 قانون صدور چک مصوب 1376 و قانون استفساریه این تبصره مصوب 1377 مجمع تشخیص مصلحت نظام و رأی وحدت رویه شماره 812 مورخ 1/4/1400 هیأت عمومی دیوان عالی کشور، تاریخ مندرج در چک است؛ اما چنانچه واژگان »تضمین« یا »شرط« در متن چک قید شده و یا دارنده بلاواسطه باشد، ملاک احتساب خسارت تأخیر تأدیه ب. ت. ب. توافق طرفین حسب مورد، از تاریخ تحقق شرط یا عدم انجام تعهد مورد تضمین است. ثانیا،ً دادن چکهای سفید امضا ظهور در تفویض اختیار پر کردن آن به دارنده چک دارد؛ بنابراین وقتی کسی چکی را بدون تاریخ و سفید به کسی میدهد، عرفاً به معنای آن است که صادرکننده چک اختیار گذاشتن تاریخ را به دارنده داده است که هر زمان مایل به وصول وجه آن باشد، با درج تاریخ و مراجعه به بانک، وجه آن را دریافت کند. پس از درج تاریخ توسط دارنده چک که اختیار این امر را دارد، چک واجد تمام شرایط شکلی لازم بوده و از نظر مطالبه خسارت تأخیر تأدیه مشمول تبصره الحاقی به ذیل ماده 2 قانون صدور چک مصوب 1376 و قانون استفساریه این تبصره مصوب 1377 مجمع تشخیص مصلحت نظام و رأی وحدت رویه شماره 812 مورخ 1/4/1400 هیأت عمومی دیوان عالی کشور خواهد بود. دکتر …