پرسش: آیا دعوای الزام همسايه به فراهم آوردن امکان دسترسی به ساختمان از مسیر ملک مجاور جهت نماکاری مسموع است؟
پاسخ: در صورت ضرورت قانونی و معماری و عدم امکان انجام کار به نحو دیگر، الزام مالک ملک مجاور به دلیل قاعده لاضرر با منعی مواجه نیست.
به زبانِ ساده
موضوع، اختلاف سازنده ساختمان با همسایهای است که با ورود به ملکش برای نصب داربست موافقت نمیکند. اگر نماکاری طبق مقررات ضروری باشد یا برای حفظ بنا و جلوگیری از زیان جانی یا مالی لازم شود و راه متعارف دیگری وجود نداشته باشد، میتوان همسایه را به فراهمکردن امکان استفاده از ملکش برای مدتی متعارف ملزم کرد. این نظر اجازه ورود خودسرانه به ملک همسایه را بیان نمیکند.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه در پاسخ به استعلام؛ اختلاف مورد پرسش میان سازندگان ساختمان و مالک ملک مجاور است.
چگونه: استعلام درباره امکان طرح دعوای الزام همسایه مطرح شده است. پاسخ، پذیرش این الزام را به ضرورت نماکاری یا دفع ضرر و نبود راه متعارف دیگر مشروط میکند.
چرا مهم است: این نظر برای سازندگان و مالکان همسایه در اختلافهای مربوط به نماکاری و دسترسی موقت به ملک مجاور مفید است.
قوانینِ مرتبط: مقررات شهرسازی و معماری؛ قاعده لاضرر.
مفاهیمِ حقوقی: دعوای الزام، دسترسی متعارف، ملک مجاور، نصب داربست، نماکاری، قاعده لاضرر، حفظ بنا، دفع ضرر
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا میتوان همسایه را به فراهمکردن امکان دسترسی از ملکش برای نماکاری ملزم کرد؟
بله، اگر نماکاری ضروری باشد و بهطور متعارف بدون داربست در ملک مجاور ممکن نباشد.
آیا مالک ساختمان میتواند بدون موافقت همسایه وارد ملک او شود و داربست نصب کند؟
متن، الزام مالک همسایه به فراهمکردن امکان استفاده از ملک را در شرایط گفتهشده مجاز میداند؛ اما درباره ورود یکجانبه حکمی بیان نمیکند.
استفاده از ملک همسایه باید چه مدتی ادامه یابد؟
برای مدت متعارف لازم جهت انجام نماکاری.
کلیدواژهها: نماکاری، ملک مجاور، نصب داربست، قاعده لاضرر، دسترسی متعارف، حقوق همسایگی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
نظر به تشكيل پروندههاي قضايي متعدد به سبب بروز اختلافات بين سازندگان ساختمان با همسايه همجوار در خصوص عدم جواز ورود جهت نماكاري ديوار كناري ساختمان در حال احداث و ضرورت اتخاذ تدابير پيشگيرانه در اين خصوص، خواهشمند است اعلام فرماييد آيا دعواي الزام همسايه به فراهم آوردن امكان دسترسي متعارف به ساختمان از مسير ملك مجاور، مسموع است؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
در صورت اختلاف بين سازندگان ساختمان با مالك ملك مجاور و عدم موافقت مالك با ورود به ملك وي براي اقداماتي چون نصب داربست؛ چنانچه مطابق مقررات شهرسازي و معماري، نماكاري در ضلع مشرف به ساختمان همسايه الزامي و ضروري باشد و يا حفظ بنا و دفع ضرر جاني و مالي اقتضاي آن را داشته باشد و انجام اين امر بدون نصب داربست در ملك مجاور به نحو متعارف ميسر و مقدور نباشد، با عنايت به حاكميت قاعده لاضرر الزام مالك ملك مجاور جهت استفاده از ملك وي براي نصب داربست در مدت زماني متعارف براي انجام نماكاري با منعي مواجه نيست.
نظریه مشورتی شماره 7/1401/1103 مورخ 1402/03/09
موضوع این استعلام، بررسی امکان طرح دعوای الزام همسایه به فراهم کردن دسترسی متعارف به ساختمان در حال احداث برای انجام نماکاری دیوار کناری است. در پاسخ به این استعلام، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که در صورتی که مالکملک مجاور با ورود به ملک خود برای نصب داربست موافقت نکند، و اگر طبق مقررات شهرسازی و معماری، نماکاری در ضلع مشرف به ساختمان همسایه الزامی باشد و انجام آن بدون نصب داربست در ملک مجاور ممکن نباشد، میتوان مالک ملک مجاور را ملزم به فراهم کردن امکان استفاده از ملک خود برای نصب داربست به منظور انجام نماکاری کرد. این اقدام ب. ت. ب. قاعده "لاضرر" بلا مانع است.
تاریخ نظریه: 1402/03/09
شماره نظریه: 7/1401/1103
شماره پرونده: 1401-76-1103ح
اداره حقوقی در نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۱/۱۱۰۳ مورخ ۱۴۰۲/۳/۹ بیان داشت: در صورت اختلاف بین سازندگان ساختمان با مالک ملک مجاور و عدم موافقت مالک با ورود به ملک وی برای اقداماتی چون نصب داربست چنانچه مطابق مقررات شهرسازی و معماری، نما کاری در ضلع مشرف به ساختمان همسایه الزامی و ضروری باشد و یا حفظ بنا و دفع ضرر جانی و مالی اقتضای آن را داشته باشد و انجام این امر بدون نصب داربست در ملک مجاور به نحو متعارف میسر و مقدور نباشد با عنایت به حاکمیت قاعدة لاضرر الزام مالک ملک مجاور جهت استفاده از ملک وی برای نصب داربست در مدت زمانی متعارف برای انجام نما کاری با منعی مواجه نیست. خواهان شود.