پرسش: آیا صدور قرار منع تعقيب برای شخص حقوقی، مانع تعقیب کیفری شخص حقیقی در همان موضوع است؟
پاسخ: خیر، به دلیل عدم وحدت متهم و استقلال شخصیت حقوقی از حقیقی، این موضوع مشمول اعتبار امر مختومه کیفری نیست.
به زبانِ ساده
ابتدا شخص حقوقی به اتهامی تعقیب و قرار منع تعقیب او قطعی شده بود؛ سپس بابت همان موضوع، اشخاص حقیقیِ مسئول در آن نهاد مورد تعقیب قرار گرفتند. نظر اداره کل حقوقی این است که چون شخص حقوقی و شخص حقیقی متهمان متفاوتی هستند، تعقیب شخص حقیقی اعتبار امر مختومه را نقض نمیکند.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ در پرونده نخست شخص حقوقی متهم بوده و در پرونده بعد اشخاص حقیقیِ دارای مسئولیت در آن نهاد مطرح شدهاند.
چگونه: پس از صدور و قطعیت قرار منع تعقیب برای شخص حقوقی، پروندهای دربارهٔ اشخاص حقیقی در شعبهای دیگر تشکیل شده است؛ اداره کل حقوقی با توجه به تفاوت شخصیت و متهمان، تعقیب آنان را مجاز دانسته است.
چرا مهم است: این نظر برای دادسراها، دادگاهها و وکلایی کاربرد دارد که دربارهٔ امکان تعقیب اشخاص حقیقی پس از رسیدگی به اتهام شخص حقوقی تصمیم میگیرند.
قوانینِ مرتبط: نامطمئن؛ متن به اعتبار امر مختومه کیفری اشاره میکند، اما ماده یا نام قانون مشخصی را ذکر نمیکند.
مفاهیمِ حقوقی: اعتبار امر مختومه کیفری، وحدت متهم، شخص حقوقی، شخص حقیقی، قرار منع تعقیب، تعقیب کیفری
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا تعقیب شخص حقیقی پس از صدور قرار منع تعقیب قطعی برای همان موضوع علیه شخص حقوقی، اعتبار امر مختومه ایجاد میکند؟
خیر؛ تعقیب شخص حقیقی بلامانع است و مشمول اعتبار امر مختومه نیست.
آیا وحدت متهم از شرایط اعتبار امر مختومه کیفری است؟
بله.
چرا قرار منع تعقیب شخص حقوقی مانع تعقیب شخص حقیقی نمیشود؟
چون شخصیت شخص حقوقی از شخصیت شخص حقیقیِ مرتکب جرم مستقل است.
کلیدواژهها: اعتبار امر مختومه، شخص حقوقی، شخص حقیقی، منع تعقیب، وحدت متهم
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
چنانچه پروندهاي در يكي از شعب بازپرسي در خصوص اتهام شخص حقوقي مطرح و به قرار صدور منع تعقيب منجر و قرار صادره نيز قطعي شود و پس از مدتي بابت همان موضوع كيفري عليه اشخاص حقيقي كه در آن نهاد يا ارگان حقوقي مسئوليت داشتهاند، پروندهاي در شعبه ديگر تشكيل شود، آيا موضوع مشمول اعتبار امر مختومه كيفري است؟ به عبارت ديگر، آيا وحدت متهم در اعتبار امر مختومه كيفري شرط است؟ در صورت امكان بيان نماييد شرايط اعتبار امر مختومه چيست؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
در فرض سؤال كه قبلاً شخص حقوقي مستقل از شخص حقيقي مورد تعقيب قرار گرفته و قرار منع تعقيب صادر شده است؛ ب. ت. ب. اينكه يكي از شرايط حصول اعتبار امر مختوم كيفري، وحدت متهم است و از آنجا كه شخصيت شخص حقوقي از شخص حقيقي مرتكب جرم مستقل است؛ تعقيب كيفري شخص حقيقي پس از صدور قرار منع تعقيب شخص حقوقي بلامانع بوده و مشمول قاعده اعتبار امر مختوم نيست.
نظریه مشورتی شماره 7/1401/1128 مورخ 1402/03/12
موضوع استعلام درباره اعتبار امر مختومه کیفری در پروندههای مربوط به اشخاص حقوقی و حقیقی است. پرسش اصلی این است که اگر پروندهای برای یک شخص حقوقی با صدور قرار منع تعقیب خاتمه یابد، آیا تعقیب کیفری اشخاص حقیقی مرتبط با آن نهاد نیز تحت پوشش اعتبار امر مختومه قرار میگیرد یا خیر؟ همچنین، شرایط اعتبار امر مختومه چیست؟ در پاسخ به این استعلام، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه توضیح میدهد که به دلیل مستقل بودن شخصیت حقوقی از اشخاص حقیقی، وحدت متهم شرط اعتبار امر مختومه است. بنابراین، تعقیب کیفری اشخاص حقیقی پس از صدور قرار منع تعقیب برای شخص حقوقی بلامانع است و مشمول قاعده اعتبار امر مختومه نمیشود.
تاریخ نظریه: 1402/03/12
شماره نظریه: 7/1401/1128
شماره پرونده: 1401-168-1128ک
در فرض سوال که قبلاً شخص حقوقی مستقل از شخص حقیقی مورد تعقیب قرار گرفته و قرار منع تعقیب صادر شده است؛ ب. ت. ب. اینکه یکی از شرایط حصول اعتبار امر مختوم کیفری، وحدت متهم است و از آنجا که شخصیت شخص حقوقی از شخص حقیقی مرتکب جرم مستقل است؛ تعقیب کیفری شخص حقیقی پس از صدور قرار منع تعقیب شخص حقوقی بلامانع بوده و مشمول قاعده اعتبار امر مختوم نیست.
در فرض سؤال که قبلاً شخص حقوقی مستقل از شخص حقیقی مورد تعقیب قرار گرفته و قرار منع تعقیب صادر شده است؛ ب. ت. ب. اینکه یکی از شرایط حصول اعتبار امر مختوم کیفری، وحدت متهم است و از آنجا که شخصیت شخص حقوقی از شخص حقیقی مرتکب جرم مستقل است؛ تعقیب کیفری شخص حقیقی پس از صدور قرار منع تعقیب شخص حقوقی بلامانع بوده و مشمول قاعده اعتبار امر مختوم نیست. دکتر …