پرسش: آیا انجام معاملات تجاری بدون مجوز، شخص را تاجر محسوب کرده و دعوای ورشکستگی وی مسموع است؟
پاسخ: صرف عدم اخذ مجوز برای معاملاتی که قانوناً نیازمند مجوز هستند، موجب تاجر تلقی شدن شخص و استماع دعوای ورشکستگی نمیشود.
به زبانِ ساده
نظر مشورتی میان فعالیتی که انجام آن قانوناً ممنوع و گرفتن مجوز برای آن ناممکن است، با فعالیتی که انجام آن نیازمند مجوز است تفاوت میگذارد. در دسته دوم، صرف انجام معاملات بدون مجوز باعث تاجر شناختهشدن شخص نمیشود و دعوای ورشکستگی او نیز شنیده نمیشود.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسشکننده، مرجع استعلامکنندهای است که در متن نامش نیامده است.
چگونه: مرجع استعلام درباره معاملات تجاری بدون مجوز و معاملات ذاتاً ممنوع پرسش کرده است. پاسخ موجود فقط درباره معاملات مستلزم مجوز است و نتیجه بخش مربوط به معاملات ذاتاً ممنوع در متن ارائهشده نیامده است.
چرا مهم است: این نظر برای افرادی که بدون مجوز فعالیت تجاری میکنند و وکلای رسیدگیکننده به دعوای ورشکستگی اهمیت دارد.
آیا کسی که بدون مجوز، خریدوفروشِ مستلزم مجوز را شغل خود قرار داده تاجر محسوب میشود؟
صرف نداشتن مجوز، او را تاجر نمیکند.
آیا چنین شخصی میتواند دعوای ورشکستگی مطرح کند؟
بر اساس متن، دعوای ورشکستگی او مسموع نیست.
کلیدواژهها: تاجر، ورشکستگی، فعالیت تجاری، مجوز، معاملات ممنوع
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
در صورتي كه شخصي فعاليت تجاري بدون مجوز در رشتههايي دارد كه عمل موضوع مذكور، تجارت محسوب ميشود؛ مانند خريد و فروش ارز، آيا رفتار پرتكرار خريد و فروش توسط وي به صورت مخفيانه و زيرزميني و بدون مجوز رسمي به وي وصف تاجر ميدهد؟ در صورتي كه دعواي ورشكستگي از جانب او مطرح شود، آيا اين دعوا قابل استماع و صدور رأي است؟ در مواردي كه عمل تجاري ذاتا ممنوع شرعي است؛ مانند خريد و فروش مشروبات الكلي، وضعيت به چه صورت است؟ آيا اين فرد تاجر محسوب ميشود و دعواي ورشكستگي وي مسموع است؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
1 و 2- در فرض سؤال بايد بين معاملاتي كه قانوناً ممنوع است و در خصوص انجام آن اخذ مجوز امكانپذير نيست و معاملاتي كه اقدام به آن مستلزم اخذ مجوز است، قائل به تفكيك شد. در خصوص معاملات قسم دوم صرف عدم اخذ مجوز موجب تاجر تلقي كردن شخصي كه شغل خود را انجام اينگونه معاملات قرار داده است، نميباشد و بر اين اساس دعواي ورشكستگي وي نيز مسموع نيست
نظریه مشورتی شماره 7/1401/126 مورخ 1401/08/03
موضوع استعلام مربوط به وضعیت حقوقی افرادی است که بدون مجوز به فعالیت تجاری در زمینههایی مانند خرید و فروش ارز مشغول هستند. این استعلام به این پرسش میپردازد که آیا این فعالیتها موجب میشود که آن افراد به عنوان تاجر شناخته شوند و آیا دعوای ورشکستگی آنها قابل استماع است یا خیر. در پاسخ به این سوال، اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام کرده است که باید بین معاملات ممنوع که اخذ مجوز برای آنها امکانپذیر نیست و معاملاتی که نیاز به اخذ مجوز دارند، تفکیک قائل شد. در مورد معاملات دوم، صرف عدم اخذ مجوز، فرد را به عنوان تاجر تلقی نمیکند و در نتیجه دعوای ورشکستگی او نیز قابل استماع نخواهد بود.
تاریخ نظریه: 1401/08/03
شماره نظریه: 7/1401/126
شماره پرونده: 1401-115-126 ح
1 و 2- در فرض سوال باید بین معاملاتی که قانوناً ممنوع است و در خصوص انجام آن اخذ مجوز امکانپذیر نیست و معاملاتی که اقدام به آن مستلزم اخذ مجوز است، قائل به تفکیک شد. در خصوص معاملات قسم دوم صرف عدم اخذ مجوز موجب تاجر تلقی کردن شخصی که شغل خود را انجام اینگونه معاملات قرار داده است، نمیباشد و بر این اساس دعوای ورشکستگی وی نیز مسموع نیست