جستجو در متنِ کاملِ قوانین، آرا و نظریات — برای حقوقدانانبه زبانِ خودتان بنویسید چه مشکلی دارید؛ دعوای مربوط، جای مراجعه، مدارک و نمونهمتن را ساده نشانتان میدهیم
نظر مشورتی 7/1401/364 مورخ 1401/10/07 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص عدم امکان رسیدگی مجدد به موضوع دعوا تا زمان نقض قانونی حکم صادر شده بر مبنای گزارش نادرست اداره ثبت اسناد و
پرسش: آیا پس از صدور رأی قطعی بر اساس استعلام اشتباه ثبتی، دعوای مجدد مشمول اعتبار امر مختوم است؟
پاسخ: تا زمانی که رأی مذکور به طرق قانونی نقض نشود، محمل و مجوزی برای رسیدگی مجدد وجود ندارد.
به زبانِ ساده
خواهان درباره مالکیت و خلع ید از زمینی با پلاک مشخص دعوا کرده، اما اداره ثبت اطلاعات پلاک دیگری را اشتباهاً به دادگاه داده است. نظر مشورتی میگوید اصولاً باید قرار رد دعوا صادر میشد؛ بااینحال اگر دادگاه درباره موضوع خواسته رأی داده باشد، تا نقض قانونی رأی نمیتوان همان موضوع را دوباره رسیدگی کرد.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ خواهان و خوانده دعوای اثبات مالکیت و خلع ید، دادگاه و اداره ثبت اسناد و املاک.
چگونه: اداره ثبت وضعیت پلاک دیگری را گزارش کرده و دادگاه بر پایه آن حکم صادر کرده که در تجدیدنظر تأیید شده است. نظر مشورتی آثار رسیدگی مجدد را به این وابسته میداند که دادگاه واقعاً درباره موضوع خواسته رأی داده باشد یا نه.
چرا مهم است: این نظر برای کسانی مهم است که بهدلیل اشتباه در گزارش ثبتی، با رأی قطعی درباره دعوای ملکی خود روبهرو شدهاند.
قوانینِ مرتبط: نامطمئن؛ متن ارائهشده ماده یا قانون مشخصی را ذکر نمیکند.
مفاهیمِ حقوقی: اثبات مالکیت، خلع ید، اعتبار امر مختوم، قرار رد دعوا، حکم بر بیحقی، نقض رأی
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا میتوان همان دعوا را دوباره مطرح کرد؟
اگر دادگاه موضوع خواسته را رسیدگی و درباره آن رأی صادر کرده باشد، تا زمانی که رأی از راه قانونی نقض نشده، رسیدگی مجدد ممکن نیست.
اگر دادگاه بر پایه پاسخ اشتباه اداره ثبت رأی داده باشد، آیا همین اشتباه بهتنهایی اجازه رسیدگی دوباره میدهد؟
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
خواهان دعوايي به خواسته اثبات مالكيت و خلع يد نسبت به يك قطعه زمين با پلاك ثبتي مشخص مطرح ميكند؛ برابر سوابق ثبتي آگهيهاي نوبتي در خصوص اين ملك منتشر شده؛ اما به دليل عدم حضور مالك تحديد حدود آن انجام نشده است. در جريان رسيدگي دادگاه وضعيت ثبتي ملك يادشده را از اداره ثبت استعلام ميكند و آن اداره در پاسخ استعلام به جاي پلاك يادشده، سهواً وضعيت پلاك ديگر را كه مربوط به ملكي ديگر بوده است، به دادگاه اعلام ميكند و دادگاه بر مبناي گزارش نادرست اداره ثبت اسناد و املاك، به جهت ذينفع نبودن خواهان در پلاك اخير حكم بر بطلان دعواي خواهان صادر كرده است؛ دادنامه صادره در دادگاه تجديد نظر تأييد شده است. سؤال: با عنايت به مراتب يادشده و از آنجا كه خواسته خواهان اثبات مالكيت و خلع يد نسبت به يك قطعه زمين با پلاك ثبتي مشخص بوده است؛ در حالي كه مدلول و منطوق رأي دادگاه حسب استعلام به عملآمده راجع به پلاك ثبتي ديگري است، آيا دعواي مجدد خواهان مشمول اعتبار امر مختوم است؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
اولاً، با توصيفي كه راجع به فرض استعلام به عمل آمده است، اصولاً ميبايست قرار رد دعوا صادر ميشد و نه حكم بر بيحقي. ثانياً، چنانچه به تشخيص مرجع رسيدگيكننده، دادگاه در موضوع خواسته رأي صادر كرده باشد؛ هرچند اين رأي مبتني بر اشتباه به عملآمده از سوي مرجع ثبتي باشد، تا زماني كه به طرق قانوني نقض نشود، محملي براي رسيدگي مجدد به موضوع دعوا وجود ندارد. ثالثاً، چنانچه به تشخيص مرجع رسيدگيكننده، دادگاه در موضوع خواسته رأي صادر نكرده باشد، فارغ از رسيدگي تلقي نميشود و ملزم به رسيدگي و صدور رأي در همان پرونده است.
نظریه مشورتی شماره 7/1401/364 مورخ 1401/10/07
موضوع استعلام مربوط به دعوای اثبات مالکیت و خلع ید در مورد یک قطعه زمین با پلاک ثبتی مشخص است. دادگاه به دلیل اشتباه اداره ثبت در اعلام وضعیت پلاک، حکم بطلان دعوای خواهان را صادر کرده است. سوال این است که آیا خواهان میتواند دوباره دعوا را مطرح کند یا خیر و آیا این دعوا مشمول اعتبار امر مختومه میشود یا نه. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که در این مورد باید قرار رد دعوا صادر میشد، نه حکم بر بیحقی. همچنین، اگر دادگاه در مورد خواسته رای صادر کرده باشد، این رای به دلیل اشتباه مرجع ثبتی تا زمانی که به صورت قانونی نقض نشود، مانع از رسیدگی مجدد به موضوع میشود. اما اگر دادگاه در مورد خواسته رای صادر نکرده باشد، باید به پرونده رسیدگی و رای صادر کند.
تاریخ نظریه: 1401/10/07
شماره نظریه: 7/1401/364
شماره پرونده: 1401-127-364 ح
سوال: با عنایت به مراتب یادشده و از آنجا که خواسته خواهان اثبات مالکیت و خلع ید نسبت به یک قطعه زمین با پلاک ثبتی مشخص بوده است؛ در حالی که مدلول و منطوق رأی دادگاه حسب استعلام به عملآمده راجع به پلاک ثبتی دیگری است، آیا دعوای مجدد خواهان مشمول اعتبار امر مختوم است؟