نظر مشورتی 7/1401/497 مورخ 1401/08/03 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص عدم امکان استیفای مبلغ اجراییه از محل تامین سپرده شده توسط ثالث بابت توقف عملیات اجرایی وصول مبلغ چک در صورت
پرسش: آیا اجرای احکام میتواند مبلغ اجراییه چک را از محل تأمین سپردهشده توسط شخص ثالث برای توقف عملیات اجرایی برداشت کند؟
پاسخ: خیر، واحد اجرای احکام نمیتواند مبلغ اجراییه را از محل تأمین شخص ثالث استیفا کند، اما ذینفع میتواند بر اساس قواعد مسئولیت مدنی اقامه دعوا کند.
به زبانِ ساده
در این پرونده شخص ثالث برای توقف اجرای چک تأمین سپرده بود، اما تأمین برای پرداخت مبلغ اجراییه سپرده نشده بود و متعلق به صادرکننده هم نبود. بنابراین اجرای احکام نمیتواند آن را برای پرداخت اجراییه بردارد؛ دارنده چک میتواند برای خسارت ناشی از توقف، دعوا مطرح کند.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی صادر کرده است؛ موضوع استعلام درباره دارنده چک، صادرکننده چک و شخص ثالثی است که تأمین سپرده است.
چگونه: پس از آنکه دعوای ابطال اجراییه چک با حکم قطعی به رد ادعای صادرکننده انجامید، درباره امکان برداشت مبلغ اجراییه از تأمینِ سپردهشده بهوسیله ثالث استعلام شده است.
چرا مهم است: این نظر برای دارندگان چک و واحدهای اجرای احکام روشن میکند که تأمین سپردهشده برای توقف عملیات اجرایی، خودبهخود محل پرداخت اجراییه نیست.
قوانینِ مرتبط: ماده 23 قانون اصلاح قانون صدور چک مصوب 1397؛ قواعد عام مسئولیت مدنی.
مفاهیمِ حقوقی: اجراییه چک، توقف عملیات اجرایی، تأمین، شخص ثالث، استیفای محکومبه، دعوای ابطال اجراییه، مسئولیت مدنی
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
اگر شخص ثالث برای توقف عملیات اجرایی چک تأمین سپرده باشد و دعوای ابطال اجراییه رد شود، آیا میتوان مبلغ اجراییه را از آن تأمین برداشت؟
خیر؛ واحد اجرای احکام نمیتواند مبلغ اجراییه را از محل آن تأمین استیفا کند.
آیا دارنده چک میتواند خسارت ناشی از توقف عملیات اجرایی را مطالبه کند؟
بله؛ میتواند بر پایه قواعد عام مسئولیت مدنی، به طرفیت صادرکننده و ثالث دعوای مطالبه خسارت اقامه کند.
کلیدواژهها: چک، اجرای احکام، تامین سپرده، شخص ثالث، مسئولیت مدنی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
چنانچه در راستاي ماده 23 قانون صدور چك (اصلاحي 1397) نظر دادگاه به تأمين خسارت احتمالي بابت توقف عمليات اجرايي چك باشد و شخص ثالثي حاضر به پرداخت اين خسارت نزد دادگاه باشد و در نهايت دعواي ابطال اجراييه چك به حكم بطلان دعوا منتهي شود، آيا اجراي احكام ميتواند از محل تأمين توقيف شده بدون تشريفات دادخواهي، محكومبه موضوع اجراييه را استيفا كند؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
در فرض سؤال كه ثالث بابت توقف عمليات اجرايي وصول مبلغ چك موضوع ماده 23 اصلاحي (13/8/1397) قانون اصلاح قانون صدور چك، تأمين سپرده است و ادعاي صادركننده چك به موجب حكم قطعي مردود شده است، واحد اجراي احكام نميتواند مبلغ اجراييه را از محل اين تأمين استيفا كند؛ زيرا تأمين سپردهشده متعلق به صادركننده نيست و ثالث هم در راستاي استيفاي مبلغ اجراييه تأمين را ايداع نكرده است؛ اما اين امر مانع از آن نيست كه دارنده چك (محكومله) برابر قواعد عام مسؤوليت مدني به طرفيت صادركننده و ثالث دعواي مطالبه خسارت ناشي از توقف عمليات اجرايي را اقامه كند.
نظریه مشورتی شماره 7/1401/497 مورخ 1401/08/03
موضوع استعلام به بررسی امکان استیفای محکومبه از محل تامین خسارت احتمالی در صورت ابطال اجراییه چک، بر اساس ماده 23 قانون صدور چک (اصلاحی 1397) مربوط میشود. پرسش مطرح شده این است که آیا اجرای احکام میتواند بدون رعایت تشریفات دادخواهی، مبلغ اجراییه را از محل تامین توقیف شده دریافت کند، در حالی که شخص ثالثی برای پرداخت خسارت ناشی از توقف عملیات اجرایی چک حاضر شده است. پاسخ اداره کل حقوقی قوه قضاییه به این استعلام بیان میکند که در این شرایط، واحد اجرای احکام نمیتواند مبلغ اجراییه را از محل تامین استیفا کند، زیرا تامین سپردهشده متعلق به صادرکننده نیست و شخص ثالث نیز به منظور استیفای مبلغ اجراییه، تامین را واریز نکرده است. با این حال، دارنده چک (محکومله) میتواند بر اساس قواعد عمومی مسئولیت مدنی، علیه صادرکننده و شخص ثالث، دعوای مطالبه خسارت ناشی از توقف عملیات اجرایی را اقامه نماید.
تاریخ نظریه: 1401/08/03
شماره نظریه: 7/1401/497
شماره پرونده: 1401-88-497 ح
در فرض سوال که ثالث بابت توقف عملیات اجرایی وصول مبلغ چک موضوع ماده 23 اصلاحی (1397/8/13) قانون اصلاح قانون صدور چک، تأمین سپرده است و ادعای صادرکننده چک به موجب حکم قطعی مردود شده است، واحد اجرای احکام نمیتواند مبلغ اجراییه را از محل این تأمین استیفا کند؛ زیرا تأمین سپردهشده متعلق به صادرکننده نیست و ثالث هم در راستای استیفای مبلغ اجراییه تأمین را ایداع نکرده است؛ اما این امر مانع از آن نیست که دارنده چک (محکومله) برابر قواعد عام مسئولیت مدنی به طرفیت صادرکننده و ثالث دعوای مطالبه خسارت ناشی از توقف عملیات اجرایی را اقامه کند.