پرسش: آیا نگهداری اقلام تحت کنترل مانند اسپری دفاع شخصی یا شوکر که فاقد شرایط مادی یا تاریخ مصرف گذشته هستند، جرم است؟
پاسخ: اگر اقلام مکشوفه به دلیل تغییرات فاقد اوصاف و آثار ذکر شده در تعاروی قانونی باشند، از مصادیق آن شناخته نشده و حمل آنها جرم محسوب نمیشود.
به زبانِ ساده
پرسش درباره نگهداری اسپری فلفلِ تاریخگذشته و اقلام مشابه، از جمله شوکر و مواد ناریه، بود. نظر مشورتی میگوید صرف نام یا ظاهر وسیله تعیینکننده نیست؛ اگر وسیله دیگر ویژگیهای قانونی خود را نداشته باشد، حمل آن جرم نیست. تشخیص تخصصیِ ویژگیهای وسیله، در صورت نیاز، لازم است.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ پرسشکننده در متن با عبارت «استعلام» معرفی شده، اما هویتش نامشخص است.
چگونه: پرسش درباره حمل و نگهداری اقلام تاریخگذشته یا معیوب مطرح شده است. اداره کل حقوقی با توجه به تعریفهای آییننامه، پاسخ را به باقیبودن یا نبودن اوصاف و آثار قانونیِ اقلام وابسته دانسته است.
چرا مهم است: این نظر برای اشخاص و مراجع رسیدگیکننده به پروندههای مربوط به اسپری، شوکر و دیگر اقلام تحت کنترل اهمیت دارد.
قوانینِ مرتبط: قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیرمجاز مصوب ۱۳۹۰، مواد ۹ و ۱۲؛ آییننامه اجرایی این قانون مصوب ۸/۱۰/۱۳۹۲، بندهای «ز»، «ژ»، «ط» و «ظ» ماده ۱.
مفاهیمِ حقوقی: اسپری دفاع شخصی، اقلام تحت کنترل، مواد ناریه، گاز اشکآور، شوکر، اوصاف و آثار قانونی، تشخیص تخصصی
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا حمل یا نگهداری اسپری فلفلِ تاریخگذشته جرم است؟
اگر بهدلیل تغییر فیزیکی یا شیمیایی یا فقدان شرایط مادی، اوصاف و آثار تعریف قانونی را نداشته باشد، حمل آن جرم نیست.
آیا حکم مربوط به تمدیدنکردن پروانه سلاح شکاری به اسپری یا شوکر هم قابل تعمیم است؟
متن درباره تعمیم آن پاسخ صریحی نمیدهد.
آیا شوکر شکسته یا ناقص جرم است؟
اگر اوصاف و آثار تعریف قانونی را نداشته باشد، از مصادیق اقلام یادشده نیست و حمل آن جرم محسوب نمیشود.
کلیدواژهها: اقلام تحت کنترل، اسپری دفاع شخصی، شوکر، قاچاق اسلحه، مواد ناریه
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
آيا حمل و نگهداري اسپري دفاع شخصي (اسپري فلفل) كه تاريخ مصرف آن گذشته است و مأموران حين تفتيش منزل از انباري و از لابهلاي وسايل پيدا كردهاند، جرم است؟ ب. ت. ب. ماده 9 قانون مجازاتقاچاقاسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غير مجاز مصوب 1390 كه در صورت عدم تمديد پروانه حمل سلاح شكاري ظرف سه ماه پس از پايان مدت تمديد، سلاح را غير مجاز تلقي كرده است، آيا اين مقرره به اشخاصي كه مجوز حمل اسپري دفاع شخصي يا شوكر داشتهاند، قابل تعميم است؟ آيا حمل و نگهداري ديگر اقلام تحت كنترل و مواد ناريه كه تاريخ مصرف آن گذشته است و همچنين شوكر شكسته و ناقص جرم است و مشمول قانون مذكور ميشود؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
1- ب. ت. ب. بندهاي «ز»، «ژ»، «ط» و «ظ» ماده يك آييننامه اجرايي قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غير مجاز مصوب 8/10/1392، اشياي مذكور در استعلام (مواد محترقه، مواد ناريه، گازهاي اشكآور و بيهوش كننده، بيحس كننده و شوك دهندهها) داراي تعريف قانوني خاص ميباشند و چنانچه اشياي مكشوفه به دلايلي نظير تغييرات فيزيكي يا شيميايي يا فقدان شرايط مادي، فاقد اوصاف و آثار ذكر شده در تعاريف قانوني باشند، از مصاديق آنها شناخته نشده و حمل آنها جرم محسوب نشده و از شمول بندهاي «پ»، «ت» و «ث» ماده 12 قانون قاچاق اسلحه و مهمات و اقلام تحت كنترل مصوب 7/6/1390 خارج ميباشند. بديهي است كه ب. ت. ب. جنبه تخصصي شناسايي اقلام فوقالذكر، در صورت نياز و تشخيص مقام قضايي ذيربط، وفق ماده 7 آييننامه صدرالذكر، نظر كارشناسان ذيربط استعلام ميشود.
2- با عنايت به صراحت ماده 9 قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غير مجاز مصوب 1390، حكم موضوع اين ماده صرفاً ناظر به «دارنده پروانه حمل سلاح شكاري به مفهوم مقرر در بند «ث» ماده يك آييننامه اجرايي اين قانون مصوب 1392 است» و اقلام و مواد تحت كنترل موضوع ماده 3 قانون موصوف و بندهاي «ر» و «ط» آييننامه قانون پيشگفته از قلمرو ماده 9 اين قانون (كه ناظر به دارنده پروانه حمل سلاح شكاري است) خارج است.
نظریه مشورتی شماره 7/1401/615 مورخ 1401/06/29
موضوع استعلام به وضعیت قانونی حمل و نگهداری اسپری دفاع شخصی (اسپری فلفل) و سایر اقلام تحت کنترل و مواد ناریه با تاریخ مصرف گذشته مربوط میشود. پرسش اصلی این است که آیا نگهداری این اقلام، بهویژه در صورت عدم تمدید پروانه حمل سلاح شکاری، جرم محسوب میشود یا خیر. در پاسخ، اداره کل حقوقی قوه قضاییه اعلام میکند که طبق بندهای «ز»، «ژ»، «ط» و «ظ» ماده یک آییننامه اجرایی قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات مصوب 1392/10/08، اگر اشیای مکشوفه به دلیل تغییرات فیزیکی یا شیمیایی فاقد اوصاف قانونی باشند، حمل آنها جرم به شمار نمیآید و از شمول بندهای «پ»، «ت» و «ث» ماده 12 قانون قاچاق اسلحه و مهمات مصوب 1390/06/07 خارج هستند. همچنین، ماده 9 این قانون فقط ناظر به دارنده پروانه حمل سلاح شکاری است و اقلام تحت کنترل موضوع ماده 3 و بندهای «ر» و «ط» آییننامه مذکور تحت شمول این ماده قرار نمیگیرند.
تاریخ نظریه: 1401/06/29
شماره نظریه: 7/1401/615
شماره پرونده: 1401-55-615 ک
1- ب. ت. ب. بندهای «ز»، «ژ»، «ط» و «ظ» ماده یک آییننامه اجرایی قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیر مجاز مصوب 1392/10/8، اشیای مذکور در استعلام (مواد محترقه، مواد ناریه، گازهای اشکآور و بیهوش کننده، بیحس کننده و شوک دهندهها) دارای تعریف قانونی خاص میباشند و چنانچه اشیای مکشوفه به دلایلی نظیر تغییرات فیزیکی یا شیمیایی یا فقدان شرایط مادی، فاقد اوصاف و آثار ذکر شده در تعاریف قانونی باشند، از مصادیق آنها شناخته نشده و حمل آنها جرم محسوب نشده و از شمول بندهای «پ»، «ت» و «ث» ماده 12 قانون قاچاق اسلحه و مهمات و اقلام تحت کنترل مصوب 1390/6/7 خارج میباشند. بدیهی است که ب. ت. ب. جنبه تخصصی شناسایی اقلام فوقالذکر، در صورت نیاز و تشخیص مقام قضایی ذیربط، وفق ماده 7 آییننامه صدرالذکر، نظر کارشناسان ذیربط استعلام میشود.
-1 ب. ت. ب. بندهای »ز«، »ژ«، »ط« و »ظ« ماده یک آییننامه اجرایی قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیر مجاز مصوب ، 8/10/1392 اشیای مذکور در استعلام )مواد محترقه، مواد ناریه، گازهای اشکآور و بیهوش کننده، بیحس کننده و شوک دهندهها( دارای تعریف قانونی خاص میباشند و چنانچه اشیای مکشوفه به دلایلی نظیر تغییرات فیزیکی یا شیمیایی یا فقدان شرایط مادی، فاقد اوصاف و آثار ذکر شده در تعاریف قانونی باشند، از مصادیق آنها شناخته نشده و حمل آنها جرم محسوب نشده و از شمول بندهای »پ«، »ت« و »ث« ماده 12 قانون قاچاق اسلحه و مهمات و اقلام تحت کنترل مصوب 7/6/1390 خارج میباشند. بدیهی است که ب. ت. ب. جنبه تخصصی شناسایی اقلام فوقالذکر، در صورت نیاز و تشخیص مقام قضایی ذیربط، وفق ماده 7 آییننامه صدرالذکر، نظر کارشناسان ذیربط استعلام میشود. -2 با عنایت به صراحت ماده 9 قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات و دارندگان سلاح و مهمات غیر مجاز مصوب ، 1390 حکم موضوع این ماده صرفاً ناظر به »دارنده پروانه حمل سلاح شکاری به مفهوم مقرر در بند »ث« ماده یک آییننامه اجرایی این قانون مصوب 1392 است« و اقلام و مواد تحت کنترل موضوع ماده 3 قانون موصوف و بندهای »ر« و »ط« آییننامه قانون پیشگفته از قلمرو ماده 9 این قانون )که ناظر به دارنده پروانه حمل سلاح شکاری است( خارج است. دکتر …