استعلام :
با عنايت به ماده ۲۰ آييننامه اجرايي قانون حمايت
خانواده مصوب 27/11/1393 رئيس محترم قوه قضاييه كه مقرر داشته است. «چنانچه زوج در
دفترخانه حاضر شود و گواهي عدم امكان سازش را در مهلت سه ماهه تسليم كند ولي از جهت پرداخت حقوق مالي زوجه اظهار عجز نمايد و گواهي مبني بر ارائه
دادخواست اعسار و تقسيط به
دادگاه صالح را در مهلت مذكور به دفترخانه تحويل دهد اعتبار گواهي عدم امكان سازش تا تعيين تكليف
اعسار به قوت خود باقي خواهد ماند»؛ در مواردي كه به
دادخواست اعسار رسيدگي و به صدور دادنامه منجر ميشود و پس از قطعيت به دفتر رسمي طلاق ارائه ميشود، در آييننامه مشخص نشده است كه پس از قطعيت حكم، گواهي عدم امكان سازش تا چه تاريخي داراي اعتبار است؛ آيا از تاريخ ارائه تا تاريخ تعيين تكليف، مهلت اعتبار گواهي معلق ميشود يا به همان ميزاني كه از مهلت باقي مانده است، بعد از تعيين تكليف مهلت داده ميشود و يا آنكه همان مهلت سه ماه پس از تعيين تكليف ملاك است؟ خواهشمند است در اين خصوص اعلام نظر فرماييد.
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
در فرض سؤال كه زوج به تكليف قانوني مقرر در ماده 34 قانون حمايت خانواده مصوب 1391 عمل كرده و گواهي عدم امكان سازش و مدارك لازم را در مهلت قانوني به دفتر رسمي طلاق ارائه داده و همچنين در اجراي ماده 20 آييننامه اجرايي اين قانون مصوب 27/11/1393 رئيس محترم قوه قضاييه گواهي مبني بر ارائه دعواي اعسار يا تقسيط را ارائه كرده است، اين اقدامات زوج قاطع مهلتهاي سه ماهه مذكور در ماده 34 يادشده است و با صدور حكم مبني بر اعسار زوج يا تقسيط مهريه، گواهي عدم امكان سازش قابل ثبت است؛ در اين صورت، مهلت مقرر قانوني براي اعتبار گواهي يادشده از تاريخ
ابلاغ رأي قطعي داير بر پذيرش اعسار محكومعليه محاسبه ميشود؛ زيرا: اولاً، ماده 20 آييننامه اجرايي قانون حمايت خانواده، به نحو اطلاق در فرض حضور ز. د. م. مقرر در ماده 34 قانون حمايت خانواده مصوب 1391 در دفتر رسمي طلاق واظهار عجز از جهت پرداخت حقوق مالي زوجه و طرح دعواي راجع به اعسار در دادگاه و ارائه گواهي مربوط به تقديم دادخواست به دفترخانه، تا زمان تعيين تكليف اعسار، گواهي عدم امكان سازش را به اعتبار خود باقي
دانسته است. ثانياً، پيشبيني چنين حكمي در ماده يادشده مستلزم آن است كه از تاريخ ابلاغ رأي قطعي راجع به اعسار، زوج مهلت معقول و متعارفي در اختيار داشته باشد تا حسب مورد نسبت به تكميل مدارك و يا تأديه مهريه اقدام كند و نميتوان چنين مهلت معقول و متعارفي را مدت باقيمانده از مهلت اعتبار گواهي عدم امكان سازش تلقي كرد؛ چرا كه در مواردي و در عمل مدت چنداني از آن مهلت باقي نمانده و در صورت عقيده به محاسبه مابقي مدت، در عمل ثبت و اجراي صيغه طلاق را دشوار يا غير ممكن و هدف از طرح چنين دعوايي را بيفايده ميسازد. ثالثاً، ملاك حكم مقرر در ماده 32 قانون اجراي احكام مدني مصوب 1356 نيز مؤيد ديدگاه فوق است. بنا به مراتب يادشده در فرض سؤال، ابتداي مهلت مقرر قانوني براي اعتبار گواهي عدم امكان سازش از تاريخ ابلاغ رأي قطعي داير بر پذيرش يا رد دعواي اعسار زوج محاسبه ميشود و از آنجا كه در فرض سؤال زوج سابقاً گواهي عدم امكان سازش را به دفتر رسمي طلاق ارائه كرده است، مكلف است از تاريخ ابلاغ رأي قطعي راجع به دعواي اعسار ظرف سه ماه در دفترخانه حاضر شود و مدارك لازم را ارائه كند وگرنه گواهي عدم امكان سازش صادره از درجه اعتبار ساقط است.
نظریه مشورتی شماره 7/1401/78 مورخ 1401/07/02
موضوع استعلام به اعتبار
گواهی عدم امکان سازش مربوط میشود در مواردی که زوج به
تکلیف قانونی خود در ارائه
گواهی و
مدارک لازم به دفتر رسمی طلاق عمل کرده و همچنین گواهی مربوط به ارائه دعوای اعسار یا
تقسیط را ارائه داده است. پرسش مطرح این است که اعتبار گواهی عدم امکان سازش پس از صدور
حکم قطعی در خصوص اعسار تا چه تاریخی باقی میماند و آیا مهلت اعتبار آن از تاریخ ابلاغ رای قطعی آغاز میشود یا خیر. در پاسخ، نظریه مشورتی
اداره کل حقوقی قوه
قضاییه بیان میکند که اعتبار گواهی عدم امکان سازش از تاریخ ابلاغ رای قطعی که به پذیرش یا رد دعوای اعسار مربوط میشود، محاسبه میگردد. همچنین، زوج موظف است ظرف سه ماه پس از ابلاغ رای، مدارک لازم را به دفترخانه ارائه کند؛ در غیر این صورت، گواهی صادره اعتبار خود را از دست خواهد داد. این نظریه بر اساس ماده 20 آییننامه اجرایی قانون
حمایت خانواده مصوب 1393 و ماده 34 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 صادر شده است.
تاریخ نظریه: 1401/07/02
شماره نظریه: 7/1401/78
شماره پرونده: 1401-9/1-78 ح
با عنایت به ماده 20 آییننامه اجرایی قانون حمایت خانواده مصوب 1393/11/27 رئیس محترم قوه قضاییه که مقرر داشته است. «چنانچه زوج در دفترخانه حاضر شود و گواهی عدم امکان سازش را در مهلت سه ماهه
تسلیم کند ولی از جهت پرداخت
حقوق مالی زوجه اظهار عجز نماید و گواهی مبنی بر ارائه دادخواست اعسار و تقسیط به دادگاه صالح را در مهلت مذکور به دفترخانه تحویل دهد اعتبار گواهی عدم امکان سازش تا تعیین تکلیف اعسار به قوت خود باقی خواهد ماند»؛ در مواردی که به دادخواست اعسار
رسیدگی و به صدور دادنامه منجر میشود و پس از قطعیت به دفتر رسمی طلاق ارائه میشود، در آییننامه مشخص نشده است که پس از قطعیت حکم، گواهی عدم امکان سازش تا چه تاریخی دارای اعتبار است؛ آیا از تاریخ ارائه تا تاریخ تعیین تکلیف، مهلت اعتبار گواهی معلق میشود یا به همان میزانی که از مهلت باقی مانده است، بعد از تعیین تکلیف مهلت داده میشود و یا آنکه همان مهلت سه ماه پس از تعیین تکلیف ملاک است؟ خواهشمند است در این خصوص اعلام نظر فرمایید.
در فرض سوال که زوج به تکلیف قانونی مقرر در ماده 34 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 عمل کرده و گواهی عدم امکان سازش و مدارک لازم را در مهلت قانونی به دفتر رسمی طلاق ارائه داده و همچنین در اجرای ماده 20 آییننامه اجرایی این قانون مصوب 1393/11/27 رئیس محترم قوه قضاییه گواهی مبنی بر ارائه دعوای اعسار یا تقسیط را ارائه کرده است، این اقدامات زوج قاطع مهلتهای سه ماهه مذکور در ماده 34 یادشده است و با صدور حکم مبنی بر اعسار زوج یا تقسیط
مهریه، گواهی عدم امکان سازش قابل ثبت است؛ در این صورت، مهلت مقرر قانونی برای اعتبار گواهی یادشده از تاریخ ابلاغ
رأی قطعی دایر بر پذیرش اعسار م. ع. محاسبه میشود؛ زیرا:
ثالثاً، ملاک حکم مقرر در ماده 32 قانون
اجرای احکام مدنی مصوب 1356 نیز موید دیدگاه فوق است.
بنا به مراتب یادشده در فرض سوال، ابتدای مهلت مقرر قانونی برای اعتبار گواهی عدم امکان سازش از تاریخ ابلاغ رأی قطعی دایر بر پذیرش یا رد دعوای اعسار زوج محاسبه میشود و از آنجا که در فرض سوال زوج سابقاً گواهی عدم امکان سازش را به دفتر رسمی طلاق ارائه کرده است، مکلف است از تاریخ ابلاغ رأی قطعی راجع به دعوای اعسار ظرف سه ماه در دفترخانه حاضر شود و مدارک لازم را ارائه کند وگرنه گواهی عدم امکان سازش صادره از درجه اعتبار ساقط است.
در فرض سؤال که زوج به تکلیف قانونی مقرر در ماده 34 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 عمل کرده و گواهی عدم امکان سازش و مدارک لازم را در مهلت قانونی به دفتر رسمی طلاق ارائه داده و همچنین در اجرای ماده 20 آییننامه اجرایی این قانون مصوب 27/11/1393 رئیس محترم قوه قضاییه گواهی مبنی بر ارائه دعوای اعسار یا تقسیط را ارائه کرده است، این اقدامات زوج قاطع مهلتهای سه ماهه مذکور در ماده 34 یادشده است و با صدور حکم مبنی بر اعسار زوج یا تقسیط مهریه، گواهی عدم امکان سازش قابل ثبت است؛ در این صورت، مهلت مقرر قانونی برای اعتبار گواهی یادشده از تاریخ ابلاغ رأی قطعی دایر بر پذیرش اعسار م. ع. محاسبه میشود؛ زیرا: اولا،ً ماده 20 آییننامه اجرایی قانون حمایت خانواده، به نحو اطلاق در فرض حضور ز. د. م. مقرر در ماده 34 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 در دفتر رسمی طلاق واظهار عجز از جهت پرداخت حقوق مالی زوجه و طرح دعوای راجع به اعسار در دادگاه و ارائه گواهی مربوط به تقدیم دادخواست به دفترخانه، تا زمان تعیین تکلیف اعسار، گواهی عدم امکان سازش را به اعتبار خود باقی دانسته است. ثانیا،ً پیشبینی چنین حکمی در ماده یادشده مستلزم آن است که از تاریخ ابلاغ رأی قطعی راجع به اعسار، زوج مهلت معقول و متعارفی در اختیار داشته باشد تا حسب مورد نسبت به تکمیل مدارک و یا
تأدیه مهریه اقدام کند و نمیتوان چنین مهلت معقول و متعارفی را مدت
باقیمانده از مهلت اعتبار گواهی عدم امکان سازش تلقی کرد؛ چرا که در مواردی و در عمل مدت چندانی از آن مهلت باقی نمانده و در صورت
عقیده به محاسبه مابقی مدت، در عمل ثبت و اجرای صیغه طلاق را دشوار یا غیر ممکن و هدف از طرح چنین دعوایی را بیفایده میسازد. ثالثاً، ملاک حکم مقرر در ماده 32 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 نیز مؤید دیدگاه فوق است. بنا به مراتب یادشده در فرض سؤال، ابتدای مهلت مقرر قانونی برای اعتبار گواهی عدم امکان سازش از تاریخ ابلاغ رأی قطعی دایر بر پذیرش یا رد دعوای اعسار زوج محاسبه میشود و از آنجا که در فرض سؤال زوج سابقاً گواهی عدم امکان سازش را به دفتر رسمی طلاق ارائه کرده است، مکلف است از تاریخ ابلاغ رأی قطعی راجع به دعوای اعسار ظرف سه ماه در دفترخانه حاضر شود و مدارک لازم را ارائه کند وگرنه گواهی عدم امکان سازش صادره از درجه اعتبار ساقط است. دکتر …