نظر مشورتی 7/1401/816 مورخ 1402/11/14 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص اینکه محدودیت ماده 129 قانون تجارت، مربوط به معاملات اعضای هیأت مدیره و مدیرعامل در زمان مدیریت است. اگر قرا
پرسش: اگر طرف قرارداد شرکت پس از انعقاد قرارداد طولانیمدت به عضویت هیئتمدیره دربیاید، آیا مشمول ماده ۱۲۹ قانون تجارت میشود؟
پاسخ: خير، محدوده ماده ۱۲۹ قانون تجارت ناظر بر معاملات اعضای هیئتمدیره در زمان مدیریت آنان است و این فرض از شمول آن خارج است.
به زبانِ ساده
قرارداد مورد پرسش پیش از آن منعقد شده بود که طرف قرارداد سهامدار و عضو هیأتمدیره شرکت شود. اداره کل حقوقی گفته است محدودیت ماده ۱۲۹ درباره معاملات اعضای هیأتمدیره و مدیرعامل در زمان مدیریت است و قرارداد پیشینِ مطرحشده در استعلام از شمول آن خارج است.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ استعلام درباره شخص «الف» و شرکت «ب» است.
چگونه: در پاسخ به استعلام، اداره کل حقوقی زمان انعقاد قرارداد را با زمان عضویت در هیأتمدیره مقایسه کرده و قرارداد منعقدشده پیش از عضویت را خارج از شمول ماده ۱۲۹ دانسته است.
چرا مهم است: این نظر برای شرکتها و مدیران روشن میکند که در فرض مطرحشده، عضویت بعدی در هیأتمدیره قرارداد پیشین را مشمول تشریفات ماده ۱۲۹ نمیکند.
قوانینِ مرتبط: ماده ۱۲۹ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷.
مفاهیمِ حقوقی: معامله عضو هیأتمدیره، مدیرعامل، شرکت سهامی، تعارض منافع، قرارداد بلندمدت، تشریفات قانونی، سهامدار
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
اگر قرارداد شرکت با شخصی پیش از عضویت او در هیأتمدیره منعقد شده باشد، آیا ادامه قرارداد مشمول تشریفات ماده ۱۲۹ است؟
خیر؛ طبق نظر، از شمول ماده ۱۲۹ خارج است.
محدودیت ماده ۱۲۹ ناظر به چه زمانی است؟
ناظر بر معاملات اعضای هیأتمدیره و مدیرعامل در زمان مدیریت آنان است.
آیا صرف سهامدار یا عضو هیأتمدیره شدن، قرارداد قبلی را مشمول تشریفات ماده ۱۲۹ میکند؟
در فرض مطرحشده در استعلام، خیر.
کلیدواژهها: قانون تجارت، هیئتمدیره، معاملات مدیران، شرکت سهامی، قرارداد طولانیمدت
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
همانگونه كه مستحضريد در ماده 129 لايحه قانوني اصلاح قسمتي از قانون تجارت مصوب 1347 انجام معاملات اعضاء هيأت با شركت منوط به انجام تشريفات خاصي شده است؛ بر اين اساس، چنانچه شخص «الف» با شركت «ب» قرارداد طولانيمدت تنظيم كند و پس از مدتي اين شخص خود از سهامداران شركت شده و به عنوان عضو هيأت مديره منصوب شود، آيا ادامه قرارداد قبلي مستلزم طي تشريفات قانوني موضوع ماده 129 لايحه قانوني يادشده است؟ به عبارت ديگر، آيا حكم اين ماده در حدوث و بقاء مؤثر است و پس از انعقاد قرارداد نيز با تحقق شرط عضويت در هيأت مديره شركت طرف معامله، تشريفات مندرج در اين ماده لازمالاتباع است؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
محدوديت مذكور در ماده 129 لايحه قانوني اصلاح قسمتي از قانون تجارت مصوب 1347، ناظر بر معاملات اعضاي هيأت مديره و مديرعامل شركت سهامي در زمان مديريت آنان است و مقنن به منظور حفظ منافع شركت و سهامداران، محدوديتهاي خاصي را براي آنان وضع نموده است. در فرض سؤال كه قرارداد شخص پيش از سهامدار شدن و عضويت وي در هيأت مديره با شركت سهامي منعقد شده و در جريان اجراي قرارداد به عضويت هيأت مديره درآمده است، از شمول ماده 129 لايحه قانوني يادشده خروج موضوعي دارد.
نظریه مشورتی شماره 7/1401/816 مورخ 1402/11/14
موضوع استعلام به تفسیر ماده 129 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347 مربوط میشود که به محدودیتهای معاملات اعضای هیات مدیره و مدیرعاملشرکتهای سهامی پرداخته است. پرسش این است که آیا ادامه یک قرارداد طولانیمدت با شرکت، پس از اینکه فرد به سهامدار و عضو هیات مدیره تبدیل شده است، نیازمند رعایت تشریفات قانونی مذکور در این ماده است یا خیر. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که محدودیتهای مقرر در ماده 129 تنها زمانی قابل اعمال هستند که فرد عضو هیات مدیره یا مدیرعامل باشد. از آنجا که قرارداد در زمانی منعقد شده که فرد عضو هیات مدیره نبوده و در حین اجرای قرارداد به این سمت منصوب شده است، این قرارداد از شمول ماده 129 خارج است.
تاریخ نظریه: 1402/11/14
شماره نظریه: 7/1401/816
شماره پرونده: 1401-115-816 ح
همانگونه که مستحضرید در ماده 129 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347 انجام معاملات اعضاء هیات با شرکت منوط به انجام تشریفات خاصی شده است؛ بر این اساس، چنانچه شخص «الف» با شرکت «ب» قرارداد طولانیمدت تنظیم کند و پس از مدتی این شخص خود از سهامداران شرکت شده و به عنوان عضو هیات مدیره منصوب شود، آیا ادامه قرارداد قبلی مستلزم طی تشریفات قانونی موضوع ماده 129 لایحه قانونی یادشده است؟ به عبارت دیگر، آیا حکم این ماده در حدوث و بقاء موثر است و پس از انعقاد قرارداد نیز با تحقق شرط عضویت در هیات مدیره شرکت طرف معامله، تشریفات مندرج در این ماده لازمالاتباع است؟
محدودیت مذکور در ماده 129 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347، ناظر بر معاملات اعضای هیات مدیره و مدیرعامل شرکت سهامی در زمان مدیریت آنان است و مقنن به منظور حفظ منافع شرکت و سهامداران، محدودیتهای خاصی را برای آنان وضع نموده است. در فرض سوال که قرارداد شخص پیش از سهامدار شدن و عضویت وی در هیات مدیره با شرکت سهامی منعقد شده و در جریان اجرای قرارداد به عضویت هیات مدیره درآمده است، از شمول ماده 129 لایحه قانونی یادشده خروج موضوعی دارد.