پرسش: آیا عدم اعلام اختیارات تفویضی مدیرعامل به ثبت شرکتها مانع اقامه یا دفاع از دعوا است؟
پاسخ: خیر؛ عدم اعلام اختیارات به اداره ثبت شرکتها و عدم انتشار در روزنامه رسمی، مانع اقامه یا دفاع از دعوا توسط مدیرعامل در حدود اختیارات قانونی نخواهد بود.
به زبانِ ساده
موضوع، اختیار مدیرعامل برای اقدام قضایی به نمایندگی از شرکت و تشریفات مربوط به اعلام و انتشار اختیارات اوست. مدیرعامل در حدود اختیار تفویضشده نماینده شرکت است. انجامنشدن تشریفات اعلام و انتشار، طبق متن بهخودیخود مانع طرح یا دفاع از دعوا و موجب بیاعتباری تصمیمات نیست.
چه کسی: نظریه را اداره کل حقوقی قوه قضاییه صادر کرده است؛ موضوع درباره مدیرعامل و هیأتمدیره یک شرکت است، اما نام شرکت و طرف دیگر دعوا در متن مشخص نشده است.
چگونه: در پاسخ به استعلام درباره نحوه تفویض و اعلام اختیارات مدیرعامل، مقررات لایحه اصلاح قانون تجارت مبنای نظر قرار گرفته است. متن ارائهشده ادامه استعلام و پاسخ را بهطور کامل دربر ندارد.
چرا مهم است: این نظریه برای شرکتها، مدیران و وکلا در تشخیص اثر تشریفات مربوط به اختیارات مدیرعامل در دعوا مفید است.
قوانینِ مرتبط: مواد ۱۰۷، ۱۱۸، ۱۲۴ و ۱۲۵ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷؛ ماده ۱۲۸ نیز در پرسش استعلام مطرح شده است.
مفاهیمِ حقوقی: مدیرعامل، هیأتمدیره، تفویض اختیار، نمایندگی شرکت، اقامه دعوا، دفاع از دعوا، اداره ثبت شرکتها، روزنامه رسمی
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا مدیرعامل میتواند از طرف شرکت دعوا طرح کند؟
مدیرعامل در حدود اختیاراتی که به او تفویض شده، نماینده شرکت است.
اگر اختیارات مدیرعامل به اداره ثبت شرکتها اعلام و در روزنامه رسمی منتشر نشده باشد، آیا این موضوع مانع اقامه یا دفاع از دعواست؟
خیر؛ طبق متن، رعایتنشدن این تشریفات مانع اقامه یا دفاع از دعوا توسط مدیرعامل نیست.
آیا رعایتنشدن تشریفات اعلام و انتشار، تصمیمات اتخاذشده را بیاعتبار میکند؟
خیر؛ متن میگوید متخلفان ممکن است مجازات شوند، اما تصمیمات اتخاذشده بیاعتبار نخواهد بود.
کلیدواژهها: مدیرعامل، شرکت تجاری، طرح دعوا، روزنامه رسمی، اداره ثبت شرکتها، قانون تجارت
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
نظریه مشورتی شماره 7/1401/972 مورخ 1401/12/08
خ. م.:
موضوع استعلام مربوط به حدود اختیاراتمدیرعامل و لزوم تفویض این اختیارات از سوی هیات مدیره برای طرح دعاوی است. سوال این است که آیا هیات مدیره باید در جلسه رسمی اختیارات خ. ر. ب. مدیرعامل تفویض کند و آیا این تفویض باید به اداره ثبتشرکتها اعلام و در روزنامه رسمی منتشر شود. همچنین، در صورت عدم رعایت این تشریفات، آیا دادگاه میتواند دعوا را به دلیل عدم ذینفعی مدیرعامل رد کند؟ بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه و مطابق با مواد 107، 118، 124 و 125 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347، مدیرعامل در حدود اختیارات تفویضی نماینده شرکت است و عدم اعلام این اختیارات به اداره ثبت شرکتها و عدم انتشار آن در روزنامه رسمی، مانع از اقامه یا دفاع از دعوا توسط مدیرعامل نخواهد بود. همچنین، متخلفان از این مقررات قابل مجازات هستند، اما تصمیمات اتخاذ شده بیاعتبار نخواهد بود.
تاریخ نظریه: 1401/12/08
شماره نظریه: 7/1401/972
شماره پرونده: 1401-115-972 ح
استعلام:
در حدود اختیارات مدیر عامل تفویضی از هیات مدیره از جمله طرح دعاوی آیا در اجرای ماده 128 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347، آیا هیات مدیره میبایست در جلسهای رسمی اختیارات خود را از جمله در طرح دعوا به مدیر عامل تفویض کند و آیا این امر باید به اداره ثبت شرکتها اعلام و در روزنامه رسمی منتشر شود؟ آیا در صورت عدم رعایت این تشریفات، دادگاه میتواند در دعوای مطرح شده از سوی مدیر عامل، قرار رد دعوا را به جهت عدم ذینفعی وی صادر کند؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
مطابق مواد 107 و 118 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347، اداره شرکت بر عهده هیات مدیره است و مطابق مواد 124 و 125 لایحه قانونی یادشده، مدیر عامل منتخب هیات مدیره در حدود اختیاراتی که توسط هیات مدیره به وی تفویض شده است، نماینده شرکت محسوب میشود؛ لذا اگر طرح دعوا یا دفاع از آن و تقدیم لایحه دفاعیه به مدیر عامل تفویض شده باشد، ایشان در طرح دعوا و تقدیم لایحه دفاعیه به مراجع ذیصلاح قضایی نماینده شرکت است؛ بنابراین، هرچند مطابق ماده 128 لایحه قانونی یادشده، حدود اختیارات مدیر عامل باید به مرجع ثبت شرکتها اعلام و پس از ثبت در روزنامه رسمی آگهی شود؛ اما مستفاد از مواد 125، 135 و 270 لایحه قانونی مذکور و ماده 7 قانون ثبت شرکتها مصوب 1310، عدم اعلام تصمیمات شرکت به اداره ثبت شرکتها و عدم آگهی در روزنامه رسمی از موجبات بیاعتباری تصمیمات متخذه نیست و صرفاً متخلف یا متخلفین مطابق بند 3 ماده 243 لایحه قانونی صدرالذکر قابل مجازات خواهند بود؛ بنابراین، چنانچه اختیار اقامه و دفاع از دعوا از سوی هیات مدیره به مدیر عامل تفویض شود، اما این تصمیم به اداره ثبت شرکتها اعلام نشود و در روزنامه رسمی نیز آگهی نشود، این امر مانع اقامه یا دفاع از دعوا توسط مدیر عامل نخواهد بود.