استعلام :
شخصي در حادثه رانندگي دچار صدمات شديد شده و زندگي وي فقط به
صورت نباتي ادامه دارد و نگهداري و مراقبت و
درمان اين
فرد مستلزم صرف هزينههاي بسيار است؛ اين فرد به لحاظ تصادف مستحق دريافت دو ميليارد تومان ديه شده است؛ اما همسر وي در راستاي
مطالبه مهريه كل مبلغ ديه را توقيف كرده است؛ ب. ت. ب. اينكه فرد مصدوم
اموال و يا
منبع درآمد ديگري براي امرار معاش و تأمين هزينههاي درمان و نگهداري ندارد، خواهشمند است به پرسشهاي زير پاسخ دهيد:
1- در فرض سؤال آيا هزينه درمان شخص مصدوم از محل دريافت ديه در اولويت است يا پرداخت
مطالبات راجع به مهريه
زوجه؟
2- در صورت اولويت مطالبات راجع به مهريه، آيا در خصوص مبلغ ديه كه ميبايست صرف هزينه درمان و نگهداري فرد داراي زندگي نباتي شود، ميتوان مستثنيات دين را اعمال كرد؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
ديدگاه نخست: در خصوص مبلغ ديه، متعلق به شخص موضوع استعلام كه در زندگي نباتي به سر ميبرد و از محل آن هزينههاي لازم براي بقاي حيات وي تأمين ميشود، ب. ت. ب. اينكه مستثنيات دين در ماده 24 قانون نحوه اجراي محكوميتهاي مالي مصوب 1394 احصاء شده است و مبلغ پرداختي بابت ديه صدمات وارده، در زمره مستثنيات دين نيامده است و قانونگذار با ذكر كلمه «صرفاً» در صدر ماده يادشده، بر حصري بودن موارد مستثنيات دين تأكيد كرده است و با لحاظ اصل
وجوب اداي دين، به نظر ميرسد توقيف و برداشت اين مبلغ بابت دين (مهريه زوجه)
بلامانع و مبتني بر قانون است؛ گرچه تقاضاي محكومله مبني بر توقيف آن بهرغم
اطلاع وي از نياز محكومعليه به آن براي درمان خود، ممكن است عرفاً عمل شايستهاي تلقي نشود. ديدگاه دوم: با عنايت به اينكه ماده 24 قانون نحوه اجراي محكوميتهاي مالي مصوب 1394
ناظر بر مورد غالب است كه فرد توان انجام فعاليت در راستاي تأمين معاش خود را دارا است؛ اما شخصي كه در وضعيت زندگي نباتي است و مبلغ ديه وي صرف تأمين هزينههاي درمان و نگهداري ميشود، از شمول ماده 24 يادشده خارج است؛ لذا قاضي رسيدگيكننده با لحاظ اصول حقوقي و با مراجعه به منابع معتبر فقهي ميبايست در خصوص موضوع تعيين تكليف كند.
نظریه مشورتی شماره 7/1402/1065 مورخ 1403/02/23
موضوع استعلام به وضعیت مالی و حقوقی فردی مصدوم در یک حادثه رانندگی مربوط میشود که به دلیل صدمات شدید به حالت نباتی درآمده و هزینههای درمان و نگهداری وی بسیار بالا است. این فرد مستحق دریافت دو میلیارد تومان
دیه شده است، اما همسر وی به عنوان
طلبکار مهریه، کل مبلغ دیه را
توقیف کرده است. در این راستا، دو پرسش مطرح شده است:
1- آیا
هزینه درمان شخص مصدوم از محل دیه در
اولویت است یا پرداخت مطالبات مهریه زوجه؟ 2- در صورت اولویت مطالبات مهریه، آیا میتوان
مستثنیات دین را برای مبلغ دیه اعمال کرد؟ نظریه مشورتی
اداره کل حقوقی قوه
قضاییه به دو دیدگاه اشاره میکند. دیدگاه نخست، با استناد به ماده 24 قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1394، معتقد است که مبلغ دیه به عنوان مستثنیات
دین محسوب نمیشود و توقیف آن برای مهریه بلامانع است. دیدگاه دوم، ب. ت. ب. وضعیت خاص فرد در حالت نباتی، پیشنهاد میدهد که قاضی با در نظر گرفتن
اصول حقوقی و منابع فقهی، باید در این خصوص
تصمیمگیری کند.
تاریخ نظریه: 1403/02/23
شماره نظریه: 7/1402/1065
شماره پرونده: 1402-3/1-1065ح
شخصی در حادثه رانندگی دچار صدمات شدید شده و زندگی وی فقط به صورت نباتی ادامه دارد و نگهداری و مراقبت و درمان این فرد مستلزم صرف هزینههای بسیار است؛ این فرد به لحاظ تصادف مستحق دریافت دو میلیارد تومان دیه شده است؛ اما همسر وی در راستای مطالبه مهریه کل مبلغ دیه را توقیف کرده است؛ ب. ت. ب. اینکه فرد مصدوم اموال و یا منبع درآمد دیگری برای امرار معاش و تامین هزینههای درمان و نگهداری ندارد، خواهشمند است به پرسشهای زیر پاسخ دهید:
1- در فرض سوال آیا هزینه درمان شخص مصدوم از محل دریافت دیه در اولویت است یا پرداخت مطالبات راجع به مهریه زوجه؟
در خصوص مبلغ دیه، متعلق به شخص موضوع استعلام که در زندگی نباتی به سر میبرد و از محل آن هزینههای لازم برای بقای حیات وی تامین میشود، ب. ت. ب. اینکه مستثنیات دین در ماده 24 قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1394 احصاء شده است و مبلغ پرداختی بابت دیه صدمات وارده، در زمره مستثنیات دین نیامده است و قانونگذار با ذکر کلمه «صرفاً» در صدر ماده یادشده، بر حصری بودن موارد مستثنیات دین تاکید کرده است و با لحاظ اصل وجوب ادای دین، به نظر میرسد توقیف و برداشت این مبلغ بابت دین (مهریه زوجه) بلامانع و مبتنی بر قانون است؛ گرچه تقاضای
محکومله مبنی بر توقیف آن بهرغم اطلاع وی از نیاز م. ع. ب. آن برای درمان خود، ممکن است عرفاً عمل شایستهای تلقی نشود.
با عنایت به اینکه ماده 24 قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1394 ناظر بر مورد غالب است که فرد توان انجام فعالیت در راستای تامین معاش خود را دارا است؛ اما شخصی که در وضعیت زندگی نباتی است و مبلغ دیه وی صرف تامین هزینههای درمان و نگهداری میشود، از شمول ماده 24 یادشده خارج است؛ لذا قاضی رسیدگیکننده با لحاظ اصول حقوقی و با مراجعه به منابع معتبر فقهی میبایست در خصوص موضوع تعیین تکلیف کند.