پرسش: آیا شرایط قاضی دادگاه خانواده برای قضات شورای حل اختلاف و دادگاههای عمومی الزامی است؟
پاسخ: خیر، شرایط ماده ۳ قانون حمایت خانواده صرفاً ناظر بر قضات دادگاه خانواده است و برای سایر مراجع الزامی نیست.
به زبانِ ساده
ماده ۳ قانون حمایت خانواده برای قاضی دادگاه خانواده، تأهل و دستکم چهار سال سابقه خدمت قضایی را لازم میداند. اما تا پیش از تشکیل دادگاههای خانواده، این شرایط برای قضات دادگاه عمومی حقوقی و قضات شورای حل اختلاف که در حدود صلاحیت قانونی رسیدگی میکنند الزامی نیست.
چه کسی: نظریه را اداره کل حقوقی قوه قضائیه صادر کرده است؛ پرسش را استعلامکنندهای نامشخص مطرح کرده و طرفین دعوای مشخصی در متن ذکر نشدهاند.
چگونه: اداره کل حقوقی، شرایط ماده ۳ را به قضات منصوب در دادگاه خانواده محدود دانسته است. بر همین اساس، آن شرایط را برای قضات یادشده تا زمان تشکیل دادگاههای خانواده الزامی ندانسته است.
چرا مهم است: این نظر برای تشخیص شرایط لازمِ قضات رسیدگیکننده به دعاوی خانوادگی در دوره پیش از تشکیل دادگاههای خانواده کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: ماده ۳ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱؛ ماده ۱ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱؛ ماده ۹ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۳۹۴
مفاهیمِ حقوقی: دادگاه خانواده، شرایط قاضی، تأهل، سابقه خدمت قضایی، صلاحیت شورای حل اختلاف، دعاوی خانوادگی
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا قضات شورای حل اختلاف برای رسیدگی به دعاوی خانوادگی باید متأهل باشند؟
خیر؛ تا زمانی که دادگاههای خانواده تشکیل نشدهاند، این شرط برای قضات شورا الزامی نیست.
آیا قضات دادگاه عمومی حقوقی که به دعاوی خانوادگی رسیدگی میکنند باید چهار سال سابقه قضایی داشته باشند؟
خیر؛ شرطهای ماده ۳ ناظر به قضات منصوب در دادگاه خانواده است.
کلیدواژهها: قانون حمایت خانواده، قاضی دادگاه خانواده، شورای حل اختلاف، صلاحیت قضایی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
آيا قضات شوراي حل اختلاف در مقام رسيدگي به دعاوي مربوط به خانواده (مهريه، نفقه و جهيزيه با رعايت نصاب قانوني) و قضات دادگاه عمومي حقوقي كه مرجع تجديدنظر از اين آراء هستند، بايد در اجراي ماده 3 قانون حمايت خانواده مصوب 1391 متأهل باشند؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
آنچه در ماده 3 قانون حمايت خانواده مصوب 1391 به عنوان شرايط قاضي دادگاه خانواده بيان شده است (تأهل و داشتن چهار سال سابقه خدمت قضايي)، ناظر بر شرايط قضاتي است كه به عنوان قاضي دادگاه خانواده موضوع ماده يك اين قانون منصوب ميشوند و تا زماني كه دادگاههاي خانواده موضوع ماده قانوني اخيرالذكر تشكيل نشده است، براي قضات دادگاههاي عمومي حقوقي كه به دعاوي خانوادگي رسيدگي ميكنند و همچنين قضات شوراي حل اختلاف در حدود صلاحيت مقرر در ماده 9 قانون شوراهاي حل اختلاف مصوب 1394، وجود شرايط مذكور در ماده 3 قانون حمايت خانواده مصوب 1391، الزامي نيست.
نظریه مشورتی شماره 7/1402/110 مورخ 1402/04/05
موضوع استعلام به شرایط قضات در رسیدگی به دعاوی خانواده مانند مهریه، نفقه و جهیزیه و همچنین تجدیدنظر از آراء مرتبط است. پرسش این است که آیا قضات شورای حل اختلاف و قضات دادگاه عمومی حقوقی باید طبق ماده 3 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 متاهل باشند؟ در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که شرایط ذکر شده در ماده 3 این قانون، تنها برای قضاتی است که به عنوان قاضی دادگاه خانواده منصوب میشوند. از آنجا که دادگاههای خانواده هنوز تشکیل نشدهاند، قضات دادگاههای عمومی حقوقی و شورای حل اختلاف که به دعاوی خانوادگی رسیدگی میکنند، نیازی به رعایت این شرایط ندارند.
تاریخ نظریه: 1402/04/05
شماره نظریه: 7/1402/110
شماره پرونده: 1402-9/16-110ح
آیا قضات شورای حل اختلاف در مقام رسیدگی به دعاوی مربوط به خانواده (مهریه، نفقه و جهیزیه با رعایت نصاب قانونی) و قضات دادگاه عمومی حقوقی که مرجع تجدیدنظر از این آراء هستند، باید در اجرای ماده 3 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 متاهل باشند؟
آنچه در ماده 3 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 به عنوان شرایط قاضی دادگاه خانواده بیان شده است (تاهل و داشتن چهار سال سابقه خدمت قضایی)، ناظر بر شرایط قضاتی است که به عنوان قاضی دادگاه خانواده موضوع ماده یک این قانون منصوب میشوند و تا زمانی که دادگاههای خانواده موضوع ماده قانونی اخیرالذکر تشکیل نشده است، برای قضات دادگاههای عمومی حقوقی که به دعاوی خانوادگی رسیدگی میکنند و همچنین قضات شورای حل اختلاف در حدود صلاحیت مقرر در ماده 9 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1394، وجود شرایط مذکور در ماده 3 قانون حمایت خانواده مصوب 1391، الزامی نیست.