پرسش: آیا زوج میتواند برای اجرای طلاق توافقی از زوجه وکالت بگیرد؟
پاسخ: بله، اعطای وکالت به زوج برای اجرای طلاق بلااشکال است؛ اما در طلاق خلع، مشخص بودن میزان بذل مهریه در وکالت یا گزارش اصلاحی الزامی است.
به زبانِ ساده
پرسش درباره این است که آیا یکی از زوجین میتواند با وکالت دیگری، بدون حضور او طلاق توافقی را در دفترخانه اجرا و ثبت کند. نظر میگوید این کار برای زوج ممکن است، اما در طلاق خلع باید میزان بذل مهریه نیز مشخص باشد؛ متنِ ارائهشده در پایان ناقص است.
چه کسی: نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسشکننده در متن مشخص نشده و موضوع درباره زوج و زوجه است.
چگونه: در پاسخ به استعلام دو پرسش درباره وکالت برای اجرای طلاق و اثر توافق بر بذل مهریه مطرح شده است. نظریه درباره هر دو پرسش پاسخ داده، اما بخش پایانی متن موجود نیست.
چرا مهم است: این نظر برای زوجین و دفترخانههای طلاق در بررسی حدود وکالت و لزوم تعیین میزان بذل مهریه کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱، مواد ۳۵ و ۳۶.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
اولاً، آيا در مورد طلاق توافقي، همانطور كه زوجه ميتواند با اخذ وكالت از جانب زوج (طي وكالتنامه رسمي يا اعطاء در جلسه رسيدگي دادگاه)، به تنهايي به دفتر رسمي طلاق جهت اجرا و ثبت صيغه طلاق مراجعه كند، زوج نيز ميتواند براي اين امر، از زوجه اخذ وكالت نموده و به تنهايي و بدون حضور زوجه در دفترخانه، حضور يابد و اقدام كند؟ ثانياً، در فرض سؤال چنانچه گواهي عدم امكان سازش، بر مبناي توافق طرفين بر بذل مهريه و اجراي طلاق خلع صادر شده باشد، پاسخ چيست؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
اولاً، در فرض سؤال چنانچه مقصود از وكالت اعطايي، صرف وكالت زوجه به زوج براي اجرا و ثبت صيغه طلاق بدون نياز به حضور زوجه در دفتر رسمي طلاق باشد، از آنجايي كه حق مراجعه زوجه به دفتر رسمي طلاق موضوع مواد 35 و 36 قانون حمايت خانواده مصوب 1391، قائم به شخص نميباشد و قابليت توكيل دارد، اعطاي چنين وكالتي با منع خاصي مواجه نميباشد. ثانياً، چنانچه گواهي عدم امكان سازش، بر مبناي توافق زوجين بر بذل مهريه با تعيين صيغه طلاق از نوع خلع صادر شده باشد، به نظر ميرسد صرف اعطاي وكالت به زوج براي اجرا و ثبت صيغه طلاق بدون آنكه ميزان بذل مهريه تعيين شده باشد، نميتواند مجوز اجراي صيغه مذكور و ثبت آن باشد؛ مگر آنكه در گزارش اصلاحي كه مبناي صدور گواهي عدم امكان سازش دادگاه است، ميزان بذل مهريه مشخص شده باشد. در هر صورت، دفتر رسمي طلاق صرفاً با لحاظ رأي صادره و اختيارات اعطايي به زوج به شرح مندرج در وكالتنامه و با احراز وجود شرايط شرعي در زوجه، ميتواند مبادرت به اجرا و ثبت صيغه طلاق نمايد.
نظریه مشورتی شماره 7/1402/1133 مورخ 1403/04/22
موضوع استعلام در خصوص امکان اعطای وکالت از سوی زوجه به زوج برای ثبت طلاق توافقی و شرایط لازم برای اجرای صیغه طلاق خلع در صورت صدور گواهی عدم امکان سازش است. اداره کل حقوقی قوه قضاییه در پاسخ به این استعلام اعلام کرده است که بر اساس مواد 35 و 36 قانون حمایت خانواده مصوب 1391، زوجه میتواند به زوج وکالت دهد تا بدون حضور او در دفتر رسمی طلاق، صیغه طلاق را ثبت کند. همچنین، اگر گواهی عدم امکان سازش بر اساس توافق بر بذل مهریه و اجرای طلاق خلع صادر شده باشد، تنها اعطای وکالت به زوج برای ثبت طلاق کافی نیست و میزان بذل مهریه باید در گزارش اصلاحی مشخص شود تا دفتر رسمی طلاق بتواند اقدام به ثبت کند.
تاریخ نظریه: 1403/04/22
شماره نظریه: 7/1402/1133
شماره پرونده: 1402-9/2-1133ح
ثانیاً، در فرض سوال چنانچه گواهی عدم امکان سازش، بر مبنای توافق طرفین بر بذل مهریه و اجرای طلاق خلع صادر شده باشد، پاسخ چیست؟
اولاً، در فرض سوال چنانچه مقصود از وکالت اعطایی، صرف وکالت زوجه به زوج برای اجرا و ثبت صیغه طلاق بدون نیاز به حضور زوجه در دفتر رسمی طلاق باشد، از آنجایی که حق مراجعه زوجه به دفتر رسمی طلاق موضوع مواد 35 و 36 قانون حمایت خانواده مصوب 1391، قائم به شخص نمیباشد و قابلیت توکیل دارد، اعطای چنین وکالتی با منع خاصی مواجه نمیباشد.
ثانیاً، چنانچه گواهی عدم امکان سازش، بر مبنای توافق زوجین بر بذل مهریه با تعیین صیغه طلاق از نوع خلع صادر شده باشد، به نظر میرسد صرف اعطای وکالت به زوج برای اجرا و ثبت صیغه طلاق بدون آنکه میزان بذل مهریه تعیین شده باشد، نمیتواند مجوز اجرای صیغه مذکور و ثبت آن باشد؛ مگر آنکه در گزارش اصلاحی که مبنای صدور گواهی عدم امکان سازش دادگاه است، میزان بذل مهریه مشخص شده باشد. در هر صورت، دفتر رسمی طلاق صرفاً با لحاظ رای صادره و اختیارات اعطایی به زوج به شرح مندرج در وکالتنامه و با احراز وجود شرایط شرعی در زوجه، میتواند مبادرت به اجرا و ثبت صیغه طلاق نماید.