جستجو در متنِ کاملِ قوانین، آرا و نظریات — برای حقوقدانانبه زبانِ خودتان بنویسید چه مشکلی دارید؛ دعوای مربوط، جای مراجعه، مدارک و نمونهمتن را ساده نشانتان میدهیم
پرسش: آیا اعلامیه مراجع رسمی جایگزین گواهی پزشک یا گواهان برای ثبت واقعه فوت میشود؟
پاسخ: خیر، ثبت واقعه فوت مستلزم تصدیق پزشک یا حضور دو گواه است و اعلام مراجع رسمی جایگزین آن نمیشود.
به زبانِ ساده
متن میان ثبت خودِ واقعه فوت و اعلام فوت به اداره ثبت احوال تفاوت میگذارد. نامه مقام رسمی میتواند اعلام فوت باشد، اما جای تصدیق پزشک یا گواهی دو شاهد برای ثبت واقعه را نمیگیرد.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسشکننده در متن مشخص نشده است.
چگونه: استعلام درباره کفایت نامه مراجع رسمی برای ثبت فوت مطرح شده است. نظریه با تفکیک ثبت واقعه از اعلام وفات، مدارک لازم برای هر یک را بیان کرده است.
چرا مهم است: این نظر برای خانوادهها و مراجع رسمی در تهیه مدارک لازم برای ثبت وفات کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: مواد ۲۴، ۲۶ و ۲۷ قانون ثبت احوال؛ رأی شماره ۱۱۶۸ مورخ ۱۷/۱۱/۱۳۹۶ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
اگر مرجع موضوع ماده ۲۷ قانون ثبت احوال وفات را اعلام کند، آیا باید سند ثبت وفات را امضا کند؟
خیر؛ شماره و تاریخ اعلامنامه در سند درج میشود و بهمنزله امضاست.
کلیدواژهها: ثبت فوت، گواهی پزشک، قانون ثبت احوال، ماده ۲۴ قانون ثبت احوال، اعلام وفات
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
استعلام :
با عنايت به مواد 24 و 27 قانون ثبت احوال مصوب 1355 با اصلاحات بعدي كه ناظر بر مستندات ثبت فوت و اعلام وفات توسط مراجع رسمي است، آيا نامه مراجع رسمي مانند نيروي انتظامي، دهياري، شوراي اسلامي شهر و روستا و مقامات قضايي مبني بر اعلام فوت به عنوان مستند ثبت فوت تلقي ميشود و يا آنكه حتي با وجود اعلام مراجع رسمي، ثبت فوت بايد مستند به گواهي پزشك يا گواهي گواهان باشد؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
قانونگذار در قانون ثبت احوال مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدي، بين ثبت واقعه فوت و نيز اعلام وفات و صدور سند ثبت وفات تفكيك قائل شده است. وفق ماده 24 اين قانون، واقعه وفات مطابق تصديق پزشك و در صورت نبودن پزشك، با حضور دو نفر گواه ثبت ميشود؛ اما اعلام وفات و امضاء سندثبت وفات بر عهده اشخاص موضوع ماده 26 اين قانون است و چنانچه اين اعلام توسط اشخاص موضوع ماده 27 (مأموران انتظامي يا قضايي يا ساير مقامات) صورت گيرد، نيازي به امضاء سند ثبت وفات توسط اين اشخاص نيست و صرف شماره و تاريخ اعلامنامه در سند درج ميشود و اين امر به منزله امضاء سند خواهد بود. بنا به مراتب يادشده و مستندات قانوني فوقالذكر، واقعه وفات بايد با تصديق پزشك و در صورت نبودن پزشك با حضور دو نفر گواه ثبت شود (ماده 24) و اعلام ديگر اشخاص و مراجع موضوع مواد مذكور نميتواند جايگزين آن شود. رأي شماره 1168 مورخ 17/11/1396 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري نيز همسو با اين نظر است. شايسته ذكر است دستور مرجع قضايي مبني بر ثبت وفات غير از اعلام مقامات موضوع ماده 27 قانون ثبت احوال مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدي است. وفق ملاك ماده 30 اين قانون، در فرض صدور دستور از سوي مراجع قضايي، ثبت وفات توسط اداره ثبت احوال بلامانع است.
نظریه مشورتی شماره 7/1402/125 مورخ 1402/06/18
موضوع استعلام درباره نحوه ثبت فوت و مستندات لازم برای آن بر اساس مواد 24 و 27 قانون ثبت احوال مصوب 1355 با اصلاحات بعدی است. سوال مطرح شده این است که آیا نامههای مراجع رسمی مانند نیروی انتظامی و مقامات قضایی میتوانند به عنوان مستند ثبت فوت محسوب شوند یا خیر. در پاسخ، نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان میکند که ثبت واقعه فوت باید با تایید پزشک انجام شود و در صورت عدم حضور پزشک، حضور دو شاهد لازم است (طبق ماده 24). همچنین، اعلام وفات توسط مراجع موضوع ماده 27 نمیتواند جایگزین این مستندات شود و فقط شماره و تاریخ اعلامنامه در سند ثبت وفات ذکر میشود. علاوه بر این، دستور مرجع قضایی برای ثبت وفات، متفاوت از اعلام مقامات مذکور است و ثبت وفات در صورت صدور دستور از مراجع قضایی بلامانع است (طبق ماده 30).
تاریخ نظریه: 1402/06/18
شماره نظریه: 7/1402/125
شماره پرونده: 1402-70-125ع
قانونگذار در قانون ثبت احوال مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی، بین ثبت واقعه فوت و نیز اعلام وفات و صدور سند ثبت وفات تفکیک قائل شده است. وفق ماده 24 این قانون، واقعه وفات مطابق تصدیق پزشک و در صورت نبودن پزشک، با حضور دو نفر گواه ثبت میشود؛ اما اعلام وفات و امضاء سند ثبت وفات بر عهده اشخاص موضوع ماده 26 این قانون است و چنانچه این اعلام توسط اشخاص موضوع ماده 27 (ماموران انتظامی یا قضایی یا سایر مقامات) صورت گیرد، نیازی به امضاء سند ثبت وفات توسط این اشخاص نیست و صرف شماره و تاریخ اعلامنامه در سند درج میشود و این امر به منزله امضاء سند خواهد بود.
بنا به مراتب یادشده و مستندات قانونی فوقالذکر، واقعه وفات باید با تصدیق پزشک و در صورت نبودن پزشک با حضور دو نفر گواه ثبت شود (ماده 24) و اعلام دیگر اشخاص و مراجع موضوع مواد مذکور نمیتواند جایگزین آن شود. رای شماره 1168 مورخ 1396/11/17 هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیز همسو با این نظر است.