نظر مشورتی 7/1402/293 مورخ 1402/06/06 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش و پاسخِ کوتاه
پرسش: آیا زوج میتواند بابت عدم تمکین زوجه، مطالبه خسارت مادی و معنوی کند؟
پاسخ: خیر، به دلیل پیشبینی ضمانتاجراهای خاص در قانون برای نشوز، امکان مطالبه خسارت بر اساس قواعد عام مسئولیت مدنی وجود ندارد.
به زبانِ ساده
پرسش دربارهٔ مطالبهٔ خسارت یا تعدیل مهریه به دلیل اجرا نشدن حکم تمکین و نیز ضمانت اجرای عدم تمکین است. نظر مشورتی میگوید چون قانون برای نشوز ضمانت اجراهای خاصی پیشبینی کرده، نمیتوان با قواعد عمومی مسئولیت مدنی زوجه را بابت این موضوع به پرداخت خسارت مادی یا معنوی محکوم کرد؛ دربارهٔ پذیرش دعوای تعدیل مهریه پاسخ صریحی در متن نیامده است.
چه کسی: اداره کل حقوقی قوه قضائیه نظر مشورتی داده است؛ پرسش از سوی استعلامکنندهای نامشخص مطرح شده و زوج و زوجه موضوع پرسشاند.
چگونه: استعلام دربارهٔ دعوای خسارت یا تعدیل مهریه پس از محکومیت زوجه به تمکین و اجرا نشدن حکم بوده است. پاسخ، با توجه به ضمانت اجراهای خاص قانونی و ماهیت روابط زوجین، مطالبهٔ خسارت مادی و معنوی به استناد قواعد عام مسئولیت مدنی را نمیپذیرد.
چرا مهم است: این نظر برای زوجین و وکلای خانواده در ارزیابی امکان مطالبهٔ خسارت بابت عدم تمکین مفید است.
قوانینِ مرتبط: ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی؛ بند ۳ ماده ۱۶ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۵۳؛ بند «الف» سند نکاحیه موسوم به شرط تنصیف دارایی
مفاهیمِ حقوقی: تمکین، نشوز، نفقه، شرط تنصیف دارایی، مسئولیت مدنی، خسارت مادی، خسارت معنوی، تعدیل مهریه
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
آیا میتوان زوجه را به دلیل عدم تمکین به پرداخت خسارت مادی و معنوی محکوم کرد؟
خیر؛ متن استناد به قواعد عام مسئولیت مدنی را برای این منظور نمیپذیرد.
ضمانت اجرای عدم تمکین زوجه طبق متن چیست؟
قانون ضمانت اجراهایی برای نشوز مقرر کرده است؛ از جمله موارد اشارهشده در ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی و بند ۳ ماده ۱۶ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۵۳.
آیا شرط تنصیف دارایی در صورت طلاق به درخواست زوج و نشوز زوجه برقرار میماند؟
طبق متن، زوجه در صورت نشوز از این شرط برخوردار نمیشود.
کلیدواژهها: تمکین، نشوز، مسئولیت مدنی، خسارت، قانون مدنی
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط 75
آرای مرتبط 18
-
رأی
هماستناد
وکالت زوجه در طلاق به علت نقض شرط ممنوعیت ازدواج مجدد زوج
قانون مدنی و مواد 16
-
رأی
هماستناد
صدور شناسنامه برای فرزندان با درخواست مادر
قانون مدنی و ماده 16
-
رأی
هماستناد
وکالت زوجه در طلاق به علت نقض شرط ممنوعیت ازدواج مجدد زوج
قانون مدنی و مواد 16
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رأی وحدت رویه هیأت عمومی دیوانعالی کشور به شماره...
ماده16 ق.م
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره ۶۹۶ دیوان عالی کشور در خصوص خروج موضوعی بزه انتقال مال غیر از مقررات مربوط به مرور زمان
ماده 16ق.م
-
رأی
هماستناد
تاثیر سکونت زوج در کشورهای غیراسلامی در دعوای تمکین
ماده 1108 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
عنوان خواسته در دعوای اعمال وکالت در طلاق
ماده 1108 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
نحوه رسیدگی در دادگاه خانواده
مواد 1108 و 1259 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مدعی در دعوی مطالبه نفقه
ماده 1108 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
درخواست طلاق به جهت ترک انفاق در دوران اعمال حق حبس
ماده 1108 ق.م
-
رأی
هماستناد
مطالبه نفقه با وجود زندگی مشترک
ماده 1108 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
درخواست طلاق به جهت ترک انفاق در دوران اعمال حق حبس
ماده 1108 ق.م
-
رأی
هماستناد
نحوه رسیدگی در دادگاه خانواده
مواد 1108و1259 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه نفقه بعد از صدور حکم الزام به تمکین
مواد 1108 و 1257 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تاثیر درخواست فسخ نکاح توسط زوجه بر استحقاق نفقهمطالبه نفقه پس از درخواست فسخ نکاح توسط زوجه
ماده 1108 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
امکان سنجی مطالبه نفقه آتی توسط زوجه و تعلق خسارت تاخیر تادیه نسبت به نفقه
ماده 1108 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رأی: ✅ اعاده دادرسی به استناد سند مکتوم (1395/08/10)
ماده 1108 از قانون مدنی مستحق نفقه نخواهد بود رای صادره غیابی ظرف 20 روز پس از
-
رأی
هماستناد
رأی: ✅مطلق روابط جنسی میان زوجین مسقط حق حبس زوجه (1391/12/08)
ماده 1108 قانون مدنی مستحق نفقه نخواهد بود
نظریات مشورتی 18
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1400/1217 — 1401/01/21
ماده 16 قانون مدنی مطلق اشجار و شاخههای آن و نهال و قلمه مادام که بریده ی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/97/2764 — 1398/07/09
قانون مدنی و بند 3 ماده 16
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/97/2764 مورخ 1398/07/09 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
قانون مدنی و بند 3 ماده 16
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1400/1217 مورخ 1401/01/21 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص اختلاف در مالکیت درختان قطع شده و اعمال ماده 21 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب سال 1392 با اصلاحات و الحاقات
ماده 16 قانون مدنی مطلق اشجار و شاخه های آن و نهال و قلمه مادام که بریده
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/3830 مورخ 1369/08/13 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 16 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/94/200 مورخ 1394/01/29
مواد 1108 و 1114 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/2764 مورخ 1398/07/09
ماده 1108 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1400/788 — 1400/10/19
ماده 1108 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 200/94/7 مورخ 1394/01/29 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص عدم تأثیر رابطه نامشروع زوجه بر حق نفقه بدون اثبات نشوز و حکم دادگاه با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 1108 و 1114 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1400/788 مورخ 1400/10/19 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص عدم تمکینی که موجب محرومیت زوجه از نفقه است.( استحقاق دریافت نفقه برای زوجه ای که به دلیل حبس زوج، امکان تمک
ماده 1108 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/8861 مورخ 1385/11/24 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص تفاوت درخواست الزام به تمکین و دعوای ترک انفاق با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1108 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/126 مورخ 1376/06/28 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص تعریف و قلمرو تمکین بر اساس ماده 1108 قانون مدنی با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1108 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/983 مورخ 1391/05/21 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص بررسی لزوم تمکین زوجه در صورت تغییر مسکن از طرف زوج به شهر دیگری غیر از شهر محل اشتغال زوجه با اصلاحات و الحاقات
ماده 1108 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/10639 مورخ 1382/12/27 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص مقررات و احکام نفقه و مسائل مالی مربوط به طلاق با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1108 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/7160 مورخ 1386/10/26 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1108 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/8861 مورخ 1385/11/24 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1108 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/5902 مورخ 1386/09/06 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص بررسی الزام زوجه به سکنای در منزل شوهر و احراز خوف ضرر با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1108 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1297 مورخ 1391/06/27 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص بررسی امکان اسقاط نفقه زوجه در صورت توافق زوجین جهت تأخیر در ایجاد زندگی مشترک با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 1108 و 1114 قانون مدنی
نشستهای قضایی 4
-
نشست قضایی
هماستناد
بار اثبات تمکین خاص زوجه نسبت به زوج در بحث ترک انفاق کیفری
ماده 1108 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
مطالبه نفقه و هزینه های جنین از سوی زن ناشزه
ماده 1108 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
عدم پرداخت نفقه به علت خیانت زوجه
مواد 1108 و 1114 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
شرایط استماع دعوی الزام به تمکین علیه زوجه
ماده 1108 قانون مدنی
مواد مرتبط 2
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 1108 — قانون مدنی
ماده 1108 قانون مدنی
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 16 — قانون مدنی
قانون مدنی و بند 3 ماده 16
مقرراتِ مرتبط 1
-
بخشنامه
هماستناد
عنوان خواسته در دعوای اعمال وکالت در طلاق
ماده 1108 قانون مدنی
دکترین 32
-
مقاله
هماستناد
گونه های اموال غیر منقول
مواد 12 تا 18 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مال غیر منقول تبعی — ماده ۱۵ ق
ماده 16 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مال غیر منقول تبعی — به موجب ماده ۱۶ ق
ماده 16 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مال غیر منقول تبعی — به موجب ماده ۱۶ ق
ماده 16 ق.م
-
مقاله
هماستناد
کسانی که در اجرای پیمان در چارچوب قانون کار خدماتی برای پیمانکار
ماده 16 ق.م
-
مقاله
هماستناد
در اجرای مفاد پیمان پیمانکار در مقابل کارفرما مسئول اعمال کارکنان خود
ماده 16 ق.م
-
مقاله
هماستناد
در اجرای مفاد پیمان پیمانکار در مقابل کارفرما مسئول اعمال کارکنان خود
ماده 16 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم تمکین
ماده 1108 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم تمکین — طرح دعوای الزام زوجه به تمکین بیشتر
ماده 1108 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم تمکین — ماده ۴ قانون حمایت از خانواده رسیدگی
ماده 1108 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم تمکین — ماده ۱۱۰۸ ق
ماده 1108 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم تمکین — ماده ۱۱۰۸ ق
ماده 1108 ق.م
-
مقاله
هماستناد
به موجب عقد نکاح زن تکلیف دارد در منزل شوهر سکنی گزیند
مواد 1109، 1108 و 1114 ق.م
-
مقاله
هماستناد
گفتار نخست - مال غیر منقول ذاتی — بند دوم احکام کلی و آثار بازداشت
ماده 16 ق.م
-
مقاله
هماستناد
گفتار نخست - مال غیر منقول ذاتی — بنابراین چنانچه ملک م
ماده 16 ق.م
-
مقاله
هماستناد
گفتار نخست - مال غیر منقول ذاتی — بنابراین چنانچه ملک م
ماده 16 ق.م
-
مقاله
هماستناد
توهین نسبت به مامورین اجرا — دوم اینکه به جهت یاد شده توهین
ماده 16 ق.م
-
مقاله
هماستناد
توهین نسبت به مامورین اجرا — سوم اینکه برخلاف ماده ۶۰۹ ق
ماده 16 ق.م
-
مقاله
هماستناد
توهین نسبت به مامورین اجرا — سوم اینکه برخلاف ماده ۶۰۹ ق
ماده 16 ق.م
-
مقاله
هماستناد
پیدایش و سیر تحولات نظریه علت تعهد در تاریخ حقوق فرانسه (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 1108 قانون مدنی فرانسه
-
مقاله
هماستناد
عدم امکان انجام عمل از سوی دیگری — داد باخته حاضر به تمکین نیست از
ماده 1108 ق.م
-
مقاله
هماستناد
عدم امکان انجام عمل از سوی دیگری — داد باخته حاضر به تمکین نیست از
ماده 1108 ق.م
-
مقاله
هماستناد
عدم امکان انجام عمل از سوی دیگری — داد باخته حاضر به تمکین نیست از
ماده 1108 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم الزام به تمکین — دعوای الزام به تمکین بر پایه رابطه
ماده 1108 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم الزام به تمکین — نتیجه عدم تمکین زن از مرد توصیف
ماده 1108 ق.م
-
مقاله
هماستناد
صدور حکم قطعی و پیش از صدور اجرائیه — در احکام با موضوع غیر مالی درخواست
مواد 1108 و 1115 ق.م
-
مقاله
هماستناد
صدور حکم قطعی و پیش از صدور اجرائیه — در پاره ای از احکام غیر مالی
مواد 1108 و 1115 ق.م
-
مقاله
هماستناد
صدور حکم قطعی و پیش از صدور اجرائیه — در پاره ای از احکام غیر مالی
مواد 1108 و 1115 ق.م
-
مقاله
هماستناد
صدور اجرائیه و در امتداد عملیات اجرایی — در پاره ای از احکام غیر مالی
مواد 1108 و 1115 ق.م
-
مقاله
هماستناد
صدور اجرائیه و در امتداد عملیات اجرایی — نمی توان مخاطرات زندگی با مجنون را
مواد 1108 و 1115 ق.م
-
مقاله
هماستناد
صدور اجرائیه و در امتداد عملیات اجرایی — نمی توان مخاطرات زندگی با مجنون را
مواد 1108 و 1115 ق.م
-
مقاله
هماستناد
صفایی
ماده 1108 قانون مدنی مستحق دریافت نفقه نخواهد بود
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
