استعلام :
به موجب ماده 38
قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مصوب 1395 «دولت موظف است اقدامات زير را جهت حفاظت از محيط زيست به عمل آورد:
الف -
نظارت بر ارزيابي راهبردي محيط زيست (SEA) در سياستها و برنامههاي توسعهاي و ارزيابي اثرات زيستمحيطي (EIA) طرحهاي بزرگ كليه دستگاههاي اجرايي و بخشهاي خصوصي و تعاوني، نهادهاي عمومي غير دولتي در پهنه سرزميني از جمله مناطق آزاد تجاري و صنعتي بر اساس شاخصها، ضوابط و معيارهاي پايداري محيطزيست ...
غ - سازمان حفاظت محيط زيست مكلف است نسبت به پاسخ استعلامهاي مربوط به طرحهاي عمراني دولتي و طرحهاي اقتصادي سرمايهگذاران حداكثر ظرف مدت دو
ماه اقدام نمايد و در
صورت رد گزارشها و درخواستهاي مذكور دلايل را كتباً به صورت شفاف مطابق قوانين و ضوابط فني مربوطه به ذينفعان اعلام كند. عدم پاسخ سازمان حفاظت محيط زيست در
مهلت مقرر، به منزله تأييد ميباشد.» بر اساس بند «غ» ماده 38 قانون يادشده، پاسخ سازمان حفاظت محيط زيست در مقابل استعلامها يا درخواست مجري طرح سرمايهگذاري در قالب چند فرض متصور است: نخست، سازمان ظرف دو ماه به صورت قطعي با اجراي طرح مخالفت ميكند و گزارش و درخواست را به صورت شفاف رد ميكند؛ دوم، سازمان ظرف مهلت دو ماه با اجراي طرح موافقت ميكند؛ سوم، سازمان ظرف دو ماه از تاريخ استعلام يا درخواست هيچ پاسخي نميدهد كه به حكم ذيل ماده به منزله تأييد طرح ميباشد و چهارم سازمان ظرف دو ماه پاسخ استعلام يا درخواست مجري را ميدهد؛ اما پاسخ بر تأييد طرح يا مخالفت صريح با آن
دلالت ندارد؛ بلكه سازمان اعلام ميكند موضوع مستلزم بررسي بيشتر، ارائه گزارشات ديگر، ارائه ادله و غيره است؛ در اين صورت سازمان موضوع را بررسي ميكند و اظهار نظر روشن در خصوص تأييد يا رد طرح بيش از دو ماه به طول ميانجامد و پس از اين مدت نظر خود را داير بر تأييد يا رد گزارش اعلام مينمايد. با عنايت به فرض چهارم پيشگفته، خواهشمند است اعلام فرماييد: آيا حكم بند «غ» ماده 38 قانون برنامه ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مصوب 1395 مبني بر اينكه «در صورت رد گزارشها و درخواستهاي مذكور دلايل را كتباً به صورت شفاف و مطابق قوانين و ضوابط فني مربوطه به ذينفعان اعلام كند»، محدود به مهلت دو ماه است؟ و چنانچه سازمان مذكور مخالف طرح باشد، آيا مكلف است ظرف دو ماه مراتب رد گزارش و درخواست را اعلام كند؟ همچنين عبارت «عدم پاسخ سازمان در مهلت مقرر به منزله تأييد ميباشد»، شامل هر نوع پاسخ از جمله پاسخ سازمان مبني بر رد و مخالفت نيز ميباشد و چنانچه سازمان ظرف دو ماه پاسخ منفي خود را اعلام نكند، آيا به منزله تأييد ميباشد؟ به عبارت ديگر، چنانچه اظهارنظر سازمان حفاظت محيط زيست مستلزم بررسي بيشتر موضوع باشد، آيا پس از سپري شدن دو ماه سازمان ميتواند مخالفت خود را با طرح اعلام كند و يا آنكه در هر صورت پس از سپري شدن مدت يادشده، چنانچه سازمان مخالفت خود را اعلام نكند، به معناي تأييد طرح بوده و مخالفت آن سازمان پس از مهلت فاقد اعتبار است؟
نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه :
قانونگذار در بند «غ» ماده 38 قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مصوب 1395، سازمان حفاظت محيط زيست را مكلف به ارائه پاسخ نسبت به استعلامهاي مربوط به طرحهاي عمراني دولتي و طرحهاي اقتصادي سرمايهگذاران در ظرف مدت دو ماه نموده است و در هر صورت سازمان مزبور مكلف است نفياً يا اثباتاً در
موعد قانوني پاسخ خود را اعلام نمايد و در اين بند از ماده يادشده، عدم ارائه پاسخ منجز در مهلت به منزله تأييد سازمان مزبور محسوب شده است و لذا تقاضاي تمديد مهلت از سوي سازمان حفاظت محيط زيست يا اعلام مخالفت با طرح پس از سپري شدن مدت مزبور فاقد وجاهت قانوني و مؤثر در مقام نميباشد.
نظریه مشورتی شماره 7/1402/364 مورخ 1402/09/15
موضوع استعلام مربوط به مهلت پاسخگویی
سازمان حفاظت محیط زیست به استعلامها و درخواستهای مرتبط با طرحهای عمرانی و اقتصادی بر اساس بند «غ» ماده 38
قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی
جمهوری اسلامی ایران مصوب 1395 است. طبق این بند، سازمان حفاظت
محیط زیست موظف است ظرف دو ماه به استعلامها پاسخ دهد و عدم پاسخ در این مدت به منزله تایید طرح تلقی میشود. نظریه مشورتی
اداره کل حقوقی قوه
قضاییه تاکید میکند که سازمان مذکور باید در مهلت قانونی بهصورت مثبت یا منفی پاسخ دهد و هرگونه درخواست برای تمدید مهلت یا اعلام مخالفت پس از این مدت، فاقد اعتبار قانونی است. بنابراین، اگر سازمان حفاظت محیط زیست در مهلت مقرر پاسخ ندهد، مخالفت آن پس از این مدت نیز معتبر نخواهد بود.
تاریخ نظریه: 1402/09/15
شماره نظریه: 7/1402/364
شماره پرونده: --- - 203 - 364 ع
به موجب ماده 38 قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1395 «دولت موظف است اقدامات زیر را جهت
حفاظت از محیط زیست به عمل آورد:
الف - نظارت بر
ارزیابی راهبردی محیط زیست (SEA) در سیاستها و برنامههای توسعهای و
ارزیابی اثرات زیستمحیطی (EIA) طرحهای بزرگ کلیه دستگاههای اجرایی و بخشهای خصوصی و تعاونی، نهادهای عمومی غیر دولتی در پهنه سرزمینی از جمله
مناطق آزاد تجاری و صنعتی بر اساس شاخصها، ضوابط و معیارهای پایداری محیطزیست...
غ - سازمان حفاظت محیط زیست مکلف است نسبت به پاسخ استعلامهای مربوط به طرحهای عمرانی دولتی و طرحهای اقتصادی سرمایهگذاران حداکثر ظرف مدت دو ماه اقدام نماید و در صورت رد گزارشها و درخواستهای مذکور دلایل را کتبا به صورت شفاف مطابق
قوانین و ضوابط فنی مربوطه به ذینفعان اعلام کند. عدم پاسخ سازمان حفاظت محیط زیست در مهلت مقرر، به منزله تایید م. ب..»
بر اساس بند «غ» ماده 38 قانون یادشده، پاسخ سازمان حفاظت محیط زیست در مقابل استعلامها یا درخواست
مجری طرح
سرمایهگذاری در قالب چند فرض متصور است: نخست، سازمان ظرف دو ماه به صورت قطعی با اجرای طرح مخالفت میکند و
گزارش و درخواست را به صورت شفاف رد میکند؛ دوم، سازمان ظرف مهلت دو ماه با اجرای طرح موافقت میکند؛ سوم، سازمان ظرف دو ماه از تاریخ استعلام یا درخواست هیچ پاسخی نمیدهد که به حکم ذیل ماده به منزله تایید طرح م. ب. و چهارم سازمان ظرف دو ماه پاسخ استعلام یا درخواست مجری را میدهد؛ اما پاسخ بر تایید طرح یا مخالفت صریح با آن دلالت ندارد؛ بلکه سازمان اعلام میکند موضوع مستلزم بررسی بیشتر، ارائه گزارشات دیگر، ارائه ادله
و غیره است؛ در این صورت سازمان موضوع را بررسی میکند و اظهار نظر روشن در خصوص تایید یا رد طرح بیش از دو ماه به طول میانجامد و پس از این مدت نظر خود را دایر بر تایید یا رد گزارش اعلام مینماید.
آیا حکم بند «غ» ماده 38 قانون برنامه ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1395 مبنی بر اینکه «در صورت رد گزارشها و درخواستهای مذکور دلایل را کتبا به صورت شفاف و مطابق قوانین و ضوابط فنی مربوطه به ذینفعان اعلام کند»، محدود به مهلت دو ماه است؟ و چنانچه سازمان مذکور مخالف طرح باشد، آیا مکلف است ظرف دو ماه مراتب رد گزارش و درخواست را اعلام کند؟ همچنین عبارت «عدم پاسخ سازمان در مهلت مقرر به منزله تایید م. ب.»، شامل هر نوع پاسخ از جمله پاسخ سازمان مبنی بر رد و مخالفت نیز م. ب. و چنانچه سازمان ظرف دو ماه پاسخ منفی خود را اعلام نکند، آیا به منزله تایید میباشد؟ به عبارت دیگر، چنانچه اظهارنظر سازمان حفاظت محیط زیست مستلزم بررسی بیشتر موضوع باشد، آیا پس از سپری شدن دو ماه سازمان میتواند مخالفت خود را با طرح اعلام کند و یا آنکه در هر صورت پس از سپری شدن مدت یادشده، چنانچه سازمان مخالفت خود را اعلام نکند، به معنای تایید طرح بوده و مخالفت آن سازمان پس از مهلت فاقد اعتبار است؟
قانونگذار در بند «غ» ماده 38 قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1395 ، سازمان حفاظت محیط زیست را مکلف به ارائه پاسخ نسبت به استعلامهای مربوط به طرحهای عمرانی دولتی و طرحهای اقتصادی سرمایهگذاران در ظرف مدت دو ماه نموده است و در هر صورت سازمان مزبور مکلف است نفیا یا اثباتا در موعد قانونی پاسخ خود را اعلام نماید و در این بند از ماده یادشده، عدم ارائه پاسخ منجز در مهلت به منزله تایید سازمان مزبور محسوب شده است و لذا تقاضای تمدید مهلت از سوی سازمان حفاظت محیط زیست یا اعلام مخالفت با طرح پس از سپری شدن مدت مزبور فاقد وجاهت قانونی و موثر در مقام نمیباشد.