Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home

جستجو در متنِ کاملِ قوانین، آرا و نظریات — برای حقوق‌دانانبه زبانِ خودتان بنویسید چه مشکلی دارید؛ دعوای مربوط، جای مراجعه، مدارک و نمونه‌متن را ساده نشانتان می‌دهیم

حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
نظریهٔ مشورتی

نظر مشورتی 7/1402/398 مورخ 1402/07/26 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی

سبدِ من

#اداره_کل #متولی #متولی_خاص #هیأت_عمومی_دیوان #عدالت #نماینده #سازمان_اوقاف_و_امور_خیریه #اوقاف #اداره_اوقاف #بیع #وقف #امور_خیریه #امین #وقف_عام #موقوفات_عام #مال_موقوفه #تبدیل_به_احسن #قوانین #رقبه #مقام_معظم_رهبری #تملک #اعیان #مستأجر #عرصه_و_اعیان #نظارت #فروش #اجازه #قضاییه #ابطال #ولی #نظریه #تأیید #دانسته #استیذان #سرپرست #نظریه‌مشورتی #حاکم_شرع #نمی_رسد #اصلاحیه #شرع #حاکم #پذیره

پرسش و پاسخِ کوتاه

پرسش: آیا هنگام بیع مال وقف عام دارای متولی خاص، استيذان از ولی فقیه و اوقاف ضروری است؟

پاسخ: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری برخی مواد آیین‌نامه اجرایی را در خصوص موقوفات دارای متولی خاص ابطال کرده است.

به زبانِ ساده

پرسش دربارهٔ این است که برای فروش یا تبدیل به احسنِ ملکی که وقف عام است و متولی خاص دارد، باید از ولی فقیه یا ادارهٔ اوقاف اجازه گرفت یا نه. متن به آرای دیوان عدالت اداری دربارهٔ ابطال بخش‌هایی از آیین‌نامه اشاره می‌کند، اما ادامهٔ نظریه و پاسخ نهایی در متنِ ارائه‌شده ناقص است.

چه کسی: نظریه از ادارهٔ کل حقوقی قوهٔ قضاییه است؛ پرسش‌کننده در متن مشخص نشده و موضوع دربارهٔ موقوفهٔ دارای متولی منصوص است.

چگونه: استعلام دربارهٔ ضرورت اجازه و استعلام مطرح شده و پاسخ موجود، آرای پیشین هیأت عمومی دیوان عدالت اداری را شرح می‌دهد؛ ادامهٔ پاسخ در متن ارائه‌شده قطع شده است.

چرا مهم است: برای متولیان موقوفات و کسانی که قصد معامله یا تبدیل به احسنِ مال موقوفه را دارند مهم است، اما از متن ناقص نمی‌توان پاسخ نهایی را تعیین کرد.

قوانینِ مرتبط: قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه؛ مادهٔ ۱۲، بندهای ۱ تا ۶ مادهٔ ۳۲، مادهٔ ۴۳ و تبصرهٔ آن از آیین‌نامهٔ اجرایی این قانون؛ دادنامه‌های شمارهٔ ۲۴۹ و ۲۵۰ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری.

مفاهیمِ حقوقی: وقف عام، متولی خاص، فروش مال موقوفه، تبدیل به احسن، استیذان، ابطال آیین‌نامه

پرسش‌هایی که این متن پاسخ می‌دهد

آیا برای فروش و تبدیل به احسنِ مالِ وقف عام با متولیِ منصوص، اجازهٔ ولی فقیه و استعلام از ادارهٔ اوقاف لازم است؟

متنِ موجود پاسخ نهایی این پرسش را نشان نمی‌دهد.

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری کدام بخش‌های آیین‌نامه را دربارهٔ موقوفاتِ دارای متولی خاص ابطال کرده است؟

اطلاق مادهٔ ۱۲، بندهای ۱ تا ۶ مادهٔ ۳۲، و مادهٔ ۴۳ و تبصرهٔ آن.

کلیدواژه‌ها: وقف عام، متولی خاص، دیوان عدالت اداری، سازمان اوقاف

متنِ زیر هنوز به‌وسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.

استعلام : در خصوص رقبه وقف عام داراي متولي منصوص، ب. ت. ب. فتواي مقام معظم رهبري كه فرمودند (در مورد متولي خاص نوبت به دخالت حاكم شرع نمي‌رسد) و نظر به آراي شماره 249 و 250 مورخ 21/6/1390 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري با موضوع ابطال اطلاق ماده 12 و بندهاي 1 تا 6 ماده 32 آيين‌نامه اجرايي قانون تشكيلات و اختيارات سازمان اوقاف و امور خيريه مصوب 10/2/1365 هيأت وزيران با اصلاحات و الحاقات بعدي، آيا هنگام بيع مال وقف و تبديل به احسن، استيذان از ولي فقيه و استعلام از اداره اوقاف ضروري است؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : هيأت عمومي ديوان عدالت اداري به موجب دادنامه‌هاي متعدد ذيل‌الذكر، اطلاق ماده 12 و بندهاي يك تا 6 ماده 32 و ماده 43 و تبصره آن از آيين‌نامه اجرايي قانون تشكيلات و اختيارات سازمان حج و اوقاف و امور خيريه مصوب 10/2/1365 هيأت وزيران با اصلاحات و الحاقات بعدي را نسبت به موقوفاتي كه متولي خاص دارند، ابطال كرده است: الف- دادنامه شماره 249 و 250 مورخ 21/6/1390؛ به استناد نظريه‌هاي شماره 37501/30/88 و 37500/30/88 مورخ 4/12/1388 فقهاي شوراي نگهبان و ابطال اطلاق ماده 12 و بندهاي يك تا 6 ماده 32 آيين‌نامه صدرالذكر از اين حيث كه در اعطاي حق تملك اعيان به مستأجر در موقوفاتي كه عرصه و اعيان آن وقف است و همچنين در معاملات و امور موضوع بندهاي يك تا 6 ماده 32 پيش‌گفته، نسبت به موقوفاتي كه داراي متولي خاص است، ملاك را تأييد نماينده ولي فقيه در سازمان و سرپرست سازمان مذكور دانسته است؛ ب- دادنامه‌هاي شماره 1350 تا 1352 مورخ 17/12/1395؛ به استناد نظريه شماره 58859/30/92 مورخ 8/7/1392 فقهاي شوراي نگهبان و ابطال اطلاق اصلاحيه 7/3/1391 مواد 12 و 32 آيين‌نامه قانون تشكيلات و اختيارات سازمان اوقاف و امورخيريه از اين جهت كه اختيارات متولي خاص كه امين باشد را به تأييد نماينده ولي فقيه در سازمان مذكور مشروط دانسته است؛ ج- دادنامه شماره 1174 مورخ 22/6/1401؛ به استناد نظريه شماره 21086/102 مورخ 9/3/1401 فقهاي شوراي نگهبان و ابطال اطلاق ماده 43 و تبصره آن از آيين‌نامه اجرايي قانون يادشده؛ به سبب خلاف شرع بودن شمول آن بر موقوفاتي كه متولي منصوص امين دارند. بنا به مراتب و مستندات يادشده و ب. ت. ب. ابطال اطلاق مواد 12 و 32 و ماده 43 و تبصره آن از آيين‌نامه اجرايي قانون تشكيلات و اختيارات سازمان حج و اوقاف و امور خيريه مصوب 10/2/1365 هيأت وزيران با اصلاحات و الحاقات بعدي توسط هيأت عمومي ديوان عدالت اداري، در فرض سؤال در موقوفات عام داراي متولي منصوص، بيع مال موقوفه و تبديل به احسن آن نيازمند استيذان از ولي فقيه و يا تأييد و موافقت نماينده ولي فقيه و سرپرست سازمان اوقاف و امور خيريه نيست و متولي منصوص با رعايت جهات شرعي و قوانين و مقررات حاكم مي‌تواند اقدام كند. تبصره ماده 4 آيين‌نامه نحوه و ترتيب وصول پذيره و اهدايي (الحاقي 31/4/1397 هيأت وزيران) و همچنين بند «الف» يك دادنامه شماره 808 و 809 مورخ 14/10/1395 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري كه به استناد نظريه شماره 51653/30/92 مورخ 10/6/1392 فقهاي شوراي نگهبان كه داشتن حق امضاء مشترك اداره اوقاف با متولي خاص را نوعي دخالت در وظيفه متولي شرعي دانسته و آن را نظارت تلقي نكرده است، بندهاي يك و 3 دستورالعمل شماره 2988/410 مورخ 5/11/1371 سازمان اوقاف و امور خيريه را ابطال كرده است، مؤيد اين ديدگاه است. نظریه مشورتی شماره 7/1402/398 مورخ 1402/07/26 موضوع استعلام درباره فروش مال وقف عام و تبدیل آن به احسن در موقوفاتی است که دارای متولی منصوص هستند. سوال این است که آیا در این موارد نیاز به اجازه از ولی فقیه و استعلام از اداره اوقاف وجود دارد یا خیر. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، با استناد به آرای هیات عمومی دیوان عدالت اداری (دادنامه‌های شماره 249 و 250 مورخ 1390/06/21، 1350 تا 1352 مورخ 1395/12/17 و 1174 مورخ 1401/06/22) و همچنین نظریه‌های فقهای شورای نگهبان، به این نتیجه رسیده است که ب. ت. ب. ابطال اطلاق مواد 12 و 32 و ماده 43 آیین‌نامه اجرایی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف، فروش مال موقوفه و تبدیل به احسن آن در موقوفات عام با متولی منصوص، نیازی به اجازه از ولی فقیه یا تایید نماینده ولی فقیه ندارد و متولی منصوص می‌تواند با رعایت موازین شرعی و قوانین مربوطه اقدام کند. تاریخ نظریه: 1402/07/26 شماره نظریه: 7/1402/398 شماره پرونده: 1402-82-398ح در خصوص رقبه وقف عام دارای متولی منصوص، ب. ت. ب. فتوای مقام معظم رهبری که فرمودند (در مورد متولی خاص نوبت به دخالت حاکم شرع نمی‌رسد) و نظر به آرای شماره 249 و 250 مورخ 1390/6/21 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال اطلاق ماده 12 و بندهای 1 تا 6 ماده 32 آیین‌نامه اجرایی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف و امور خیریه مصوب 1365/2/10 هیات وزیران با اصلاحات و الحاقات بعدی، آیا هنگام بیع مال وقف و تبدیل به احسن، استیذان از ولی فقیه و استعلام از اداره اوقاف ضروری است؟ هیات عمومی دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه‌های متعدد ذیل‌الذکر، اطلاق ماده 12 و بندهای یک تا 6 ماده 32 و ماده 43 و تبصره آن از آیین‌نامه اجرایی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب 1365/2/10 هیات وزیران با اصلاحات و الحاقات بعدی را نسبت به موقوفاتی که متولی خاص دارند، ابطال کرده است: الف- دادنامه شماره 249 و 250 مورخ 1390/6/21؛ به استناد نظریه‌های شماره 37501/30/88 و 37500/30/88 مورخ 1388/12/4 فقهای شورای نگهبان و ابطال اطلاق ماده 12 و بندهای یک تا 6 ماده 32 آیین‌نامه صدرالذکر از این حیث که در اعطای حق تملک اعیان به مستاجر در موقوفاتی که عرصه و اعیان آن وقف است و همچنین در معاملات و امور موضوع بندهای یک تا 6 ماده 32 پیش‌گفته، نسبت به موقوفاتی که دارای متولی خاص است، ملاک را تایید نماینده ولی فقیه در سازمان و سرپرست سازمان مذکور دانسته است؛ ب- دادنامه‌های شماره 1350 تا 1352 مورخ 1395/12/17؛ به استناد نظریه شماره 58859/30/92 مورخ 1392/7/8 فقهای شورای نگهبان و ابطال اطلاق اصلاحیه 1391/3/7 مواد 12 و 32 آیین‌نامه قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف و امورخیریه از این جهت که اختیارات متولی خاص که امین باشد را به تایید نماینده ولی فقیه در سازمان مذکور مشروط دانسته است؛ ج- دادنامه شماره 1174 مورخ 1401/6/22؛ به استناد نظریه شماره 21086/102 مورخ 1401/3/9 فقهای شورای نگهبان و ابطال اطلاق ماده 43 و تبصره آن از آیین‌نامه اجرایی قانون یادشده؛ به سبب خلاف شرع بودن شمول آن بر موقوفاتی که متولی منصوص امین دارند. بنا به مراتب و مستندات یادشده و ب. ت. ب. ابطال اطلاق مواد 12 و 32 و ماده 43 و تبصره آن از آیین‌نامه اجرایی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب 1365/2/10 هیات وزیران با اصلاحات و الحاقات بعدی توسط هیات عمومی دیوان عدالت اداری، در فرض سوال در موقوفات عام دارای متولی منصوص، بیع مال موقوفه و تبدیل به احسن آن نیازمند استیذان از ولی فقیه و یا تایید و موافقت نماینده ولی فقیه و سرپرست سازمان اوقاف و امور خیریه نیست و متولی منصوص با رعایت جهات شرعی و قوانین و مقررات حاکم می‌تواند اقدام کند. تبصره ماده 4 آیین‌نامه نحوه و ترتیب وصول پذیره و اهدایی (الحاقی 1397/4/31 هیات وزیران) و همچنین بند «الف» یک دادنامه شماره 808 و 809 مورخ 1395/10/14 هیات عمومی دیوان عدالت اداری که به استناد نظریه شماره 51653/30/92 مورخ 1392/6/10 فقهای شورای نگهبان که داشتن حق امضاء مشترک اداره اوقاف با متولی خاص را نوعی دخالت در وظیفه متولی شرعی دانسته و آن را نظارت تلقی نکرده است، بندهای یک و 3 دستورالعمل شماره 2988/410 مورخ 1371/11/5 سازمان اوقاف و امور خیریه را ابطال کرده است، موید این دیدگاه است.

موارد مرتبط 6

آرای مرتبط 1

نظریات مشورتی 4

مواد مرتبط 1

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین