نظر مشورتی 7/1402/613 مورخ 1402/08/29 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
پرسش و پاسخِ کوتاه
پرسش: آیا توافق بر درصدی از ثمن به عنوان غرامت مستحقللغير درآمدن مبيع، مانع اعمال آراء وحدت رویه ۷۳۳ و ۸۱۱ است؟
پاسخ: خیر، در صورت توافق طرفین، آراء وحدت رویه مانع ترتیب اثر دادن به توافقات یادشده نخواهد بود؛ مگر آنکه فروشنده عالم به مستحقللغير بودن مبيع بوده باشد.
به زبانِ ساده
موضوع، شرط قراردادیای است که بر اساس آن فروشنده در صورت مستحقللغیر درآمدن مورد معامله، ثمن را پس میدهد و درصدی از آن را نیز بهعنوان خسارت میپردازد. اگر چنین توافقی احراز شود، آرای وحدت رویه شماره ۷۳۳ و ۸۱۱ مانع اجرای آن نیستند؛ اما اگر فروشنده از مشکل مالکیت آگاه بوده باشد، محدود کردن غرامت به آن توافق قابل پذیرش نیست.
چه کسی: نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه؛ پرسش درباره رابطه فروشنده و خریدار در قراردادی با شرط پرداخت ثمن و غرامت است.
چگونه: از اداره کل حقوقی پرسیده شد که شرط پرداخت درصدی از ثمن چگونه با محاسبه غرامت و آرای وحدت رویه سازگار میشود. پاسخ، اعتبار توافق را در صورت احراز آن میپذیرد، مگر در فرض علم فروشنده که محدود کردن غرامت را قابل ترتیب اثر نمیداند.
چرا مهم است: این نظر برای خریداران، فروشندگان و وکلای تنظیمکننده قراردادهایی مفید است که در آنها برای مستحقللغیر درآمدن مورد معامله، غرامت تعیین میشود.
قوانینِ مرتبط: آرای وحدت رویه شماره ۷۳۳ مورخ ۱۵/۷/۱۳۹۳ و ۸۱۱ مورخ ۱/۴/۱۴۰۰ هیأت عمومی دیوان عالی کشور؛ ممنوعیت دارا شدن بلاجهت در متن ذکر شده، اما نام قانون یا مادهای برای آن نیامده است.
مفاهیمِ حقوقی: مستحقللغیر درآمدن مبیع، استرداد ثمن، غرامت، وجه التزام، توافق قراردادی، رأی وحدت رویه، دارا شدن بلاجهت، علم فروشنده
پرسشهایی که این متن پاسخ میدهد
اگر فروشنده و خریدار برای مستحقللغیر درآمدن مورد معامله، غرامتی به میزان درصدی از ثمن توافق کنند، آیا میتوان به توافق ترتیب اثر داد؟
اگر توافق طرفین بر درصدی از ثمن پرداختی بهعنوان غرامت احراز شود، آرای وحدت رویه شماره ۷۳۳ و ۸۱۱ مانع ترتیب اثر دادن به آن نیستند.
آیا در این فرض، غرامت باید حتماً با نظر کارشناس و به نرخ روز محاسبه شود؟
متنِ نقلشده چنین الزامی را بیان نمیکند و میگوید در صورت احراز توافق، میتوان به آن ترتیب اثر داد.
اگر فروشنده از مستحقللغیر بودن مورد معامله آگاه بوده باشد، آیا میتوان غرامت را به این شکل محدود کرد؟
متن میگوید توافق بر محدود شدن غرامت در این فرض، با لحاظ ممنوعیت دارا شدن بلاجهت، قابل ترتیب اثر دادن نیست.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
