پرسش: آیا دادگاه میتواند حقالوکاله وکیل را خارج از حداقل و حداکثر تعرفه تعیین کند؟
پاسخ: دادگاه باید بر اساس تعرفه قانونی عمل کند و در صورت وجود قرارداد، مبلغ کمتر از تعرفه ملاک است.
به زبانِ ساده
استعلام درباره مبلغی است که دادگاه بابت حقالوکاله به پرداخت آن حکم میدهد. نظریه میگوید مبلغ قراردادِ کمتر از تعرفه ملاک است، اما قراردادِ بیشتر از تعرفه، مبنای افزایش مبلغ قابل مطالبه از طرف مقابل نمیشود.
چه کسی: نظریه را اداره کل حقوقی قوه قضاییه صادر کرده است؛ طرفینِ استعلام در متن نام برده نشدهاند.
چگونه: اداره کل حقوقی در پاسخ به پرسش درباره اختیار دادگاه برای تعیین حقالوکاله، تفاوت میان قرارداد کمتر یا بیشتر از تعرفه و اثر حداقل و حداکثر تعرفه را توضیح داده است.
چرا مهم است: این نظریه برای دادگاهها و اصحاب دعوا در تعیین مبلغ حقالوکاله قابل مطالبه از طرف مقابل کاربرد دارد.
قوانینِ مرتبط: ماده ۲ و مواد ۱۳ و ۱۴ آییننامه تعرفه حقالوکاله، حقالمشاوره و هزینه سفر وکلای دادگستری مصوب ۱۳۹۸/۱۲/۲۸
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
نظریه مشورتی شماره 7/1403/1000 مورخ 1404/04/24
تاریخ نظریه: 1404/04/24
شماره نظریه: 7/1403/1000
شماره پرونده: 1403-98-1000ح
استعلام:
ب. ت. ب. اینکه در آییننامه تعرفهحقالوکاله، حقالمشاوره و هزینه سفر وکلای دادگستری مصوب 1398/12/28 ریاست محترم قوه قضاییه، در تعیین حقالوکاله وکیل، برخی دعاوی مانند دعاوی غیر مالی، امور حسبی و دعاوی کیفری به حداقل و حداکثر حقالوکاله وکیل اشاره شده است، آیا دادگاه در مقام تعیین میزان حقالوکاله وکیل بر اساس نوع و شرایط دعوا میتواند راساً حقالوکاله را با لحاظ حداقل و حداکثر ذکر شده تعیین کند و یا آنکه باید ضابطه دیگری را رعایت کند؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
وفق ماده 2 آییننامه تعرفه حقالوکاله، حقالمشاوره و هزینه سفر وکلای دادگستری مصوب 1398/12/28، تعیین حقالوکاله در مورد م. ع. ب. ا. ت. موضوع این آییننامه خواهد بود؛ مگر آنکه میزان حقالوکاله در قرارداد کمتر از این تعرفه باشد که در این صورت نسبت به م. ع. مبلغ کمتر ملاک است؛ بر این اساس، چنانچه میزان حقالوکاله تعیینی در قرارداد بیش از تعرفه مقرر در مواد آییننامه باشد؛ صرفاً تعرفه مذکور ملاک است؛ در این صورت، چنانچه در آییننامه یادشده تعرفه بر اساس حداقل و حداکثر تعیین شده باشد؛ مانند حکم مقرر در مواد 13 و 14 آییننامه، آنچه م. ع. ب. پرداخت آن به طرف مقابل محکوم میشود، حداقل مبلغ مندرج در آییننامه است؛ مگر آنکه طرف مقابل ثابت کند وجه پرداختی بابت حقالوکاله در حدود تعرفه و بیش از حداقل مذکور در تعرفه بوده است که در این صورت با اثبات میزان پرداخت؛ آن هم در حدود تعرفه، میزان حقالوکاله که م. ع. ب. پرداخت آن محکوم میشود، تعیین میشود؛ بر این اساس، تعیین حقالوکاله بر اساس نوع، شرایط دعوا و یا اقدامات وکیل آنگونه که در فرض سوال آمده است، منتفی است؛ مفاد بند «ب» ماده 103 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366 با اصلاحات و الحاقات بعدی موید این دیدگاه است.